{"id":4378,"date":"2022-07-21T20:19:25","date_gmt":"2022-07-21T20:19:25","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4378"},"modified":"2022-07-21T20:19:25","modified_gmt":"2022-07-21T20:19:25","slug":"ad-ha-einvigi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/07\/21\/ad-ha-einvigi\/","title":{"rendered":"A\u00f0 h\u00e1 einv\u00edgi"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r s\u00e1 \u00e9g fyrirs\u00f6gnina \u201eSunak og Truss h\u00e1 einv\u00edgi um lei\u00f0togas\u00e6ti\u00f0\u201c \u00e1 vef R\u00daV, en \u00feegar \u00e9g f\u00f3r aftur inn \u00e1 vefinn sk\u00f6mmu s\u00ed\u00f0ar var b\u00fai\u00f0 a\u00f0 breyta henni \u00ed \u201eSunak og Truss heyja einv\u00edgi um lei\u00f0togas\u00e6ti\u00f0\u201c, \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 vi\u00f0urkennda beygingu sagnarinnar sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. En s\u00f6gnin <em>heyja<\/em> hefur mj\u00f6g \u00f3venjulega beygingu. \u00cd eint\u00f6lu n\u00fat\u00ed\u00f0ar er h\u00fan \u00ed fyrstu pers\u00f3nu \u00fdmist (<em>\u00e9g<\/em>) <em>hey<\/em> e\u00f0a <em>heyi<\/em>, \u00ed annarri pers\u00f3nu (<em>\u00fe\u00fa<\/em>) <em>heyr\u00f0 <\/em>e\u00f0a <em>heyir<\/em>, og \u00ed \u00feri\u00f0ju pers\u00f3nu (<em>h\u00fan<\/em>\/<em>hann<\/em>\/<em>h\u00e1n<\/em>) <em>heyr <\/em>e\u00f0a <em>heyir<\/em>. Mesta \u00f3reglan kemur \u00fe\u00f3 fram \u00ed \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0inni sem er (<em>\u00e9g<\/em>) <em>h\u00e1\u00f0i<\/em>. \u00cd raun er \u00fev\u00ed ekkert sameiginlegt me\u00f0 n\u00fat\u00ed\u00f0armyndum sagnarinnar og \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0armyndunum nema upphafshlj\u00f3\u00f0i\u00f0, <em>h<\/em>. \u00dev\u00ed er engin fur\u00f0a a\u00f0 beyging sagnarinnar hafi tilhneigingu til a\u00f0 breytast.<\/p>\n<p>St\u00f6ku d\u00e6mi eru um a\u00f0 n\u00fat\u00ed\u00f0armyndirnar hafi \u00e1hrif \u00e1 \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0 sem f\u00e6r \u00fe\u00e1 myndir me\u00f0 <em>hey-<\/em>. \u00cd <em>L\u00f6gbergi <\/em>1913 segir: \u201ehey\u00f0i hann n\u00fa \u00feunga bar\u00e1ttu vi\u00f0 sj\u00fakleik sinn.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1940 segir: \u201eHugh Dalton, vi\u00f0skiftastr\u00ed\u00f0sm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra Breta, sag\u00f0i \u00ed r\u00e6\u00f0u, sem hann flutti \u00ed g\u00e6r, a\u00f0 hann hey\u00f0i \u00fe\u00f6gla styrj\u00f6ld vi\u00f0 Hitler.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 1971 segir: \u201ehey\u00f0i h\u00fan \u00e1ratuga langa og oft tv\u00eds\u00fdna bar\u00e1ttu vi\u00f0 \u00feann sj\u00fakd\u00f3m.\u201c \u00cd <em>St\u00e9ttabar\u00e1ttunni <\/em>1978 segir: \u201ev\u00e6ri s\u00fa bar\u00e1tta sem \u00feessir hey\u00f0u fyrir frelsi \u00fej\u00f3\u00f0a sinna, hlutl\u00e6gt s\u00e9\u00f0 byltingarbar\u00e1tta.\u201c \u00cd <em>DV<\/em> 1991 segir: \u201eStundum gleymist \u00fea\u00f0 \u00ed umr\u00e6\u00f0unni um Evr\u00f3pubandalagi\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 var upprunalega stofna\u00f0 til \u00feess a\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0verjar og Frakkar hey\u00f0u ekki framar str\u00ed\u00f0.\u201c En \u00feetta er sjaldg\u00e6ft.<\/p>\n<p>Hitt er miklu algengara a\u00f0 \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0in hafi \u00e1hrif \u00e1 nafnh\u00e1ttinn og n\u00fat\u00ed\u00f0ina. Elsta d\u00e6mi\u00f0 er \u00far n\u00fd\u00e1rskv\u00e6\u00f0i eftir Matth\u00edas Jochumsson \u00ed <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi<\/em> 1878: \u201eHeilaga lj\u00f3s, sem h\u00e1ir str\u00ed\u00f0 \/ vi\u00f0 heljar-vetur um \u00e1r og s\u00ed\u00f0!\u201c \u00cd <em>Nor\u00f0lingi <\/em>fr\u00e1 sama \u00e1ri er elsta d\u00e6mi um <em>h\u00e1 einv\u00edgi<\/em>: \u201eIllmenni! \u00feorir \u00fe\u00fa a\u00f0 h\u00e1 einv\u00edgi vi\u00f0 mig?\u201c \u00cd <em>Freyju <\/em>1929 segir: \u201e\u00de\u00fa kemur me\u00f0 m\u00e9r h\u00e9r fram \u00e1 ganginn, og vi\u00f0 h\u00e1um einv\u00edgi.\u201c \u00cd <em>DV<\/em> 2008 segir: \u201e\u00de\u00fa telur a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 einhver sem h\u00e1i bar\u00e1ttu um athygli elskhuga \u00fe\u00edns.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu<\/em> 2020 segir: \u201eStefnan er a\u00f0 h\u00e1 str\u00ed\u00f0 vi\u00f0 veiru.\u201c Alls m\u00e1 finna t\u00e6p 130 d\u00e6mi um n\u00fat\u00ed\u00f0armyndir me\u00f0 <em>h\u00e1-<\/em> \u00e1 undan or\u00f0unum <em>einv\u00edgi<\/em>, <em>bar\u00e1ttu<\/em> og <em>str\u00ed\u00f0<\/em> \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>, \u00fear af langflest um <em>h\u00e1 einv\u00edgi<\/em>.<\/p>\n<p>J\u00f3n A\u00f0alsteinn J\u00f3nsson <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1912535?iabr=on&amp;fbclid=IwAR3WdLlDrMNEVuJZ2Fc8OP0R5tFZwS7Z6_WxBZI1US0-tBonvYMZMtZSv2w#page\/n50\/\">hafna\u00f0i<\/a> nafnh\u00e6ttinum <em>h\u00e1<\/em> \u00ed \u00fe\u00e6tti s\u00ednum \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> b\u00e6\u00f0i 1998 og 2000 en G\u00edsli J\u00f3nsson fjalla\u00f0i um hann \u00ed \u00fe\u00e6tti s\u00ednum \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>\u00e1ri\u00f0 1985 og <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1544294?iabr=on&amp;fbclid=IwAR2a7FkwWCvCd2WwVIYS-NMYaDYLuULv6BC_sM63wU4rN3CjWbRISvefVLA#page\/n6\/\">sag\u00f0i<\/a>: \u201eM\u00f6nnum \u00feykir munur kennimyndanna of mikill og b\u00faa til nafnh\u00e1ttinn a\u00f0 <strong>h\u00e1<\/strong> \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 <strong>h\u00e1\u00f0i<\/strong>, <strong>h\u00e1\u00f0<\/strong>, en vafas\u00f6m ver\u00f0ur s\u00fa sagnmynd a\u00f0 teljast. M\u00e9r \u00feykir ekki rismiki\u00f0 m\u00e1li\u00f0, \u00feegar sagt er a\u00f0 h\u00e1 str\u00ed\u00f0 [\u2026].\u201c \u00c1ri\u00f0 1995 var hann farinn a\u00f0 linast \u00ed andst\u00f6\u00f0unni vi\u00f0 <em>h\u00e1<\/em> og <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1838964?iabr=on&amp;fbclid=IwAR3WdLlDrMNEVuJZ2Fc8OP0R5tFZwS7Z6_WxBZI1US0-tBonvYMZMtZSv2w#page\/n30\/\">sag\u00f0i<\/a>: \u201e\u00feetta er n\u00e1tt\u00farlega svona humm-humm, en hefur vi\u00f0gengist s\u00ed\u00f0an \u00e1 17. \u00f6ld a\u00f0 minnsta kosti. [\u2026] Umsj\u00f3narmanni finnst s\u00fdnu fallegra a\u00f0 <strong>heyja<\/strong> en <strong>h\u00e1<\/strong> (=framkv\u00e6ma, gera), en l\u00e6tur hitt me\u00f0 semingi kyrrt liggja. V\u00e6ri og flj\u00f3tlegt a\u00f0 reka hann \u00e1 stampinn, me\u00f0 <strong>\u00fereyja<\/strong> og <strong>\u00fer\u00e1<\/strong>.\u201c<\/p>\n<p>Myndin <em>h\u00e1<\/em> er flettior\u00f0 \u00ed <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 en ekki sk\u00fdr\u00f0 s\u00e9rstaklega heldur v\u00edsa\u00f0 \u00e1 <em>heyja<\/em>. \u00cd annarri \u00fatg\u00e1fu <em>\u00cdslenskrar or\u00f0ab\u00f3kar<\/em> fr\u00e1 1983 er <em>h\u00e1<\/em> einnig flettior\u00f0 \u00e1n athugasemda og sk\u00fdrt s\u00e9rstaklega, \u00fe\u00f3tt einnig s\u00e9 v\u00edsa\u00f0 \u00e1 <em>heyja<\/em>. \u00cd \u00feri\u00f0ju \u00fatg\u00e1fu fr\u00e1 2002 er or\u00f0i\u00f0 aftur \u00e1 m\u00f3ti merkt <em>!?<\/em> sem t\u00e1knar a\u00f0 \u00fea\u00f0 nj\u00f3ti ekki fullrar vi\u00f0urkenningar. Or\u00f0i\u00f0 er ekki flettior\u00f0 \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>. En eins og fram kemur \u00ed tilvitnun \u00ed G\u00edsla J\u00f3nsson h\u00e9r \u00e1 undan \u00e1 \u00feessi myndun nafnh\u00e1ttar af \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0inni s\u00e9r hugsanlega hli\u00f0st\u00e6\u00f0u \u00ed <em>\u00fer\u00e1<\/em>, sem er vitanlega fullkomlega vi\u00f0urkennd s\u00f6gn \u2013 \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k <\/em>segir a\u00f0 h\u00fan \u201eg\u00e6ti veri\u00f0 a\u00f0 nokkru n\u00fdmyndun eftir \u00fet.-myndinni <em>\u00fer\u00e1\u00f0i<\/em> af <em>\u00fereyja<\/em>\u201c \u2013 sem n\u00fa hefur \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ina <em>\u00ferey\u00f0i<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 nafnh\u00e1tturinn <em>h\u00e1<\/em> \u00e1 s\u00e9r margra alda hef\u00f0 \u00ed m\u00e1linu og \u00e1 sennilega hli\u00f0st\u00e6\u00f0u sem er fullkomlega vi\u00f0urkennd, enda er hann mj\u00f6g e\u00f0lileg og skiljanleg \u00e1hrifsmyndun. Hann hefur veri\u00f0 gefinn athugasemdalaust \u00ed or\u00f0ab\u00f3k og m\u00e1lv\u00f6ndunarma\u00f0urinn G\u00edsli J\u00f3nsson afneita\u00f0i honum ekki. \u00cd lj\u00f3si alls \u00feessa finnst m\u00e9r engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til annars en taka hann \u00ed s\u00e1tt. \u00dea\u00f0 var \u00f3\u00fearfi hj\u00e1 R\u00daV a\u00f0 breyta fyrirs\u00f6gninni sem nefnd var \u00ed upphafi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r s\u00e1 \u00e9g fyrirs\u00f6gnina \u201eSunak og Truss h\u00e1 einv\u00edgi um lei\u00f0togas\u00e6ti\u00f0\u201c \u00e1 vef R\u00daV, en \u00feegar \u00e9g f\u00f3r aftur inn \u00e1 vefinn sk\u00f6mmu s\u00ed\u00f0ar var b\u00fai\u00f0 a\u00f0 breyta henni \u00ed \u201eSunak og Truss heyja einv\u00edgi um lei\u00f0togas\u00e6ti\u00f0\u201c, \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 vi\u00f0urkennda beygingu sagnarinnar sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. En s\u00f6gnin heyja hefur mj\u00f6g \u00f3venjulega [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4378","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4379,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4378\/revisions\/4379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}