{"id":4388,"date":"2022-07-28T08:00:07","date_gmt":"2022-07-28T08:00:07","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4388"},"modified":"2022-07-27T16:06:05","modified_gmt":"2022-07-27T16:06:05","slug":"ad-eiga-efni-a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/07\/28\/ad-eiga-efni-a\/","title":{"rendered":"A\u00f0 eiga efni \u00e1"},"content":{"rendered":"<p>Oft eru ger\u00f0ar <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/1395992847329077\/posts\/3125882417673436\/\">athugasemdir<\/a> vi\u00f0 or\u00f0asambandi\u00f0 <em>eiga efni \u00e1<\/em> og sagt a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi a\u00f0 vera <em>hafa efni \u00e1<\/em>. Vissulega vir\u00f0ist <em>eiga efni \u00e1<\/em> vera n\u00fdlegt \u00ed m\u00e1linu \u2013 elstu ritm\u00e1lsd\u00e6mi sem \u00e9g finn eru t\u00e6pra 20 \u00e1ra g\u00f6mul. \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu<\/em> 2003 segir: \u201eHversu margir aka um \u00e1 b\u00edlum sem \u00feeir eiga ekki efni \u00e1 af \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00e1granninn er \u00e1 svo flottum b\u00edl?\u201c \u00cd sama bla\u00f0i 2004 segir: \u201e\u00c9g er bara a\u00f0 b\u00ed\u00f0a eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 eiga efni \u00e1 \u00fev\u00ed.\u201c \u00cd <em>B\u00e6jarins besta<\/em> sama \u00e1r segir: \u201eF\u00f3lk sem vill mennta sig \u00ed dag hef\u00f0i \u00feurft a\u00f0 kosta sig til Reykjav\u00edkur og kannski ekki \u00e1tt efni \u00e1 \u00fev\u00ed.\u201c Upp \u00far \u00feessu f\u00f3r d\u00e6mum \u00f6rt fj\u00f6lgandi og \u00feetta samband er n\u00fa mj\u00f6g algengt.<\/p>\n<p>Merking sagnanna <em>hafa<\/em> og <em>eiga<\/em> skarast verulega og oft eru \u00fe\u00e6r nota\u00f0ar \u00ed s\u00f6mu or\u00f0asamb\u00f6ndum me\u00f0 s\u00f6mu merkingu. \u00deannig er b\u00e6\u00f0i <em>hafa m\u00f6guleika \u00e1<\/em> og <em>eiga m\u00f6guleika \u00e1<\/em> mj\u00f6g algengt, og einnig er til b\u00e6\u00f0i <em>hafa kost \u00e1<\/em> og <em>eiga kost \u00e1<\/em>, <em>hafa t\u00e6kif\u00e6ri \u00e1<\/em> og <em>eiga t\u00e6kif\u00e6ri \u00e1<\/em>, <em>hafa r\u00e9tt \u00e1<\/em> og <em>eiga r\u00e9tt \u00e1<\/em>, <em>hafa v\u00f6l \u00e1<\/em> og <em>eiga v\u00f6l \u00e1<\/em>, og fleira m\u00e6tti nefna. \u00deess vegna er vel skiljanlegt a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>eiga efni \u00e1<\/em> komi upp vi\u00f0 hli\u00f0 <em>hafa efni \u00e1<\/em>. \u00c9g f\u00e6 ekki s\u00e9\u00f0 a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00e1 einhvern h\u00e1tt \u00f3r\u00f6kr\u00e9ttara a\u00f0 nota <em>eiga<\/em> en <em>hafa<\/em> \u00fearna, e\u00f0a \u00fea\u00f0 str\u00ed\u00f0i gegn merkingu or\u00f0anna <em>eiga<\/em> og <em>efni<\/em> a\u00f0 nota \u00feau saman \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt.<\/p>\n<p>\u00dev\u00ed er nau\u00f0synlegt a\u00f0 rifja upp <a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=2148\">vi\u00f0urkennda skilgreiningu<\/a> \u00e1 r\u00e9ttu m\u00e1li og r\u00f6ngu: \u201eR\u00e9tt \u00edslenskt m\u00e1l er m\u00e1lnotkun sem samr\u00e6mist (einhverri) \u00edslenskri m\u00e1lvenju en rangt \u00edslenskt m\u00e1l samr\u00fdmist engri \u00edslenskri m\u00e1lvenju.\u201c Vissulega getur veri\u00f0 \u00e1litam\u00e1l hven\u00e6r einhver n\u00fdjung er or\u00f0in m\u00e1lvenja en \u00e9g hef nota\u00f0 eftirfarandi skilgreiningu: \u201eEf tiltekin n\u00fdjung hefur komi\u00f0 upp fyrir 20 \u00e1rum e\u00f0a meira, er farin a\u00f0 sj\u00e1st \u00ed ritu\u00f0u m\u00e1li, nokkur fj\u00f6ldi f\u00f3lks hefur hana \u00ed m\u00e1li s\u00ednu, og b\u00f6rn sem tileinka s\u00e9r hana \u00e1 m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0i halda henni \u00e1 fullor\u00f0ins\u00e1rum\u201c er h\u00fan or\u00f0in m\u00e1lvenja og \u00fear me\u00f0 r\u00e9tt m\u00e1l.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>eiga efni \u00e1<\/em> fulln\u00e6gir \u00f6llum \u00feessum skilyr\u00f0um og ver\u00f0ur \u00fev\u00ed a\u00f0 teljast r\u00e9tt m\u00e1l. En vegna \u00feess hversu n\u00fdtt sambandi\u00f0 er hefur verulegur hluti m\u00e1lnotenda ekki alist upp vi\u00f0 \u00fea\u00f0 og \u00fea\u00f0 str\u00ed\u00f0ir gegn m\u00e1lkennd \u00feeirra. Vi\u00f0 \u00fev\u00ed er ekkert a\u00f0 segja \u2013 \u00fea\u00f0 er alveg e\u00f0lilegt. En \u00fea\u00f0 er hins vegar ekki e\u00f0lilegt a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00f6llu sem str\u00ed\u00f0ir gegn m\u00e1lkennd manns sj\u00e1lfs og l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 hlj\u00f3ti \u00fear me\u00f0 a\u00f0 vera rangt m\u00e1l \u2013 r\u00f6ng \u00edslenska. Ungt f\u00f3lk hefur alist upp vi\u00f0 <em>eiga efni \u00e1<\/em> og fyrir \u00fev\u00ed m\u00f6rgu er \u00feetta fullkomlega e\u00f0lilegt m\u00e1l og ekki vitnisbur\u00f0ur um f\u00e1kunn\u00e1ttu, hro\u00f0virkni e\u00f0a heimsku. S\u00fdnum m\u00e1li annarra umbur\u00f0arlyndi!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oft eru ger\u00f0ar athugasemdir vi\u00f0 or\u00f0asambandi\u00f0 eiga efni \u00e1 og sagt a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi a\u00f0 vera hafa efni \u00e1. Vissulega vir\u00f0ist eiga efni \u00e1 vera n\u00fdlegt \u00ed m\u00e1linu \u2013 elstu ritm\u00e1lsd\u00e6mi sem \u00e9g finn eru t\u00e6pra 20 \u00e1ra g\u00f6mul. \u00cd Fr\u00e9ttabla\u00f0inu 2003 segir: \u201eHversu margir aka um \u00e1 b\u00edlum sem \u00feeir eiga ekki efni \u00e1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4388","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4388"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4389,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4388\/revisions\/4389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}