{"id":4433,"date":"2022-08-26T18:47:29","date_gmt":"2022-08-26T18:47:29","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4433"},"modified":"2022-08-26T18:47:29","modified_gmt":"2022-08-26T18:47:29","slug":"bref-til-fjolmidla-um-auglysingar-a-ensku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/08\/26\/bref-til-fjolmidla-um-auglysingar-a-ensku\/","title":{"rendered":"Br\u00e9f til fj\u00f6lmi\u00f0la um augl\u00fdsingar \u00e1 ensku"},"content":{"rendered":"<p>Fr\u00e1 aldam\u00f3tum, og einkum s\u00ed\u00f0asta \u00e1ratug, hefur enska og enskunotkun or\u00f0i\u00f0 s\u00edfellt meira \u00e1berandi \u00ed \u00edslensku m\u00e1lumhverfi. \u00deessu valda einkum \u00fdmsar samf\u00e9lagsbreytingar \u2013 mikil fj\u00f6lgun innflytjenda, sprenging \u00ed fer\u00f0amennsku, al\u00fej\u00f3\u00f0av\u00e6\u00f0ing og fleira. En einnig koma til t\u00e6knibreytingar, ekki s\u00edst s\u00edtenging vi\u00f0 enskan menningarheim me\u00f0 tilkomu snjalls\u00edma, \u00e1horf \u00e1 erlendar efnis- og streymisveitur, og margt fleira.<\/p>\n<p>Allt \u00feetta er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r e\u00f0lilegt og engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed, en \u00fea\u00f0 veldur auknum \u00fer\u00fdstingi \u00e1 \u00edslenskuna. H\u00e6ttan er s\u00fa a\u00f0 vi\u00f0 ver\u00f0um \u00f3n\u00e6m fyrir enskunni, t\u00f6kum ekki eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 enska er notu\u00f0 vi\u00f0 einhverjar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur \u00ed sta\u00f0 \u00edslensku, og enskan yfirtaki \u00fev\u00ed s\u00edfellt st\u00e6rri og st\u00e6rri hlut af umr\u00e1\u00f0asv\u00e6\u00f0i \u00edslenskunnar. Haldi s\u00fa \u00fer\u00f3un \u00e1fram endar \u00fea\u00f0 \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00edslenskan hrynur, h\u00e6ttir a\u00f0 geta gegnt bur\u00f0arhlutverki \u00ed samf\u00e9laginu.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er hins vegar vel h\u00e6gt a\u00f0 st\u00f6\u00f0va \u00feessa \u00fer\u00f3un. V\u00e6nlegast er a\u00f0 gera \u00fea\u00f0 me\u00f0 almennri vitundarvakningu \u2013 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vi\u00f0 \u00f6ll, \u00edslenskir m\u00e1lnotendur, hugsum \u00fat \u00ed \u00feetta. Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 nota \u00edslensku alls sta\u00f0ar \u00fear sem \u00feess er kostur, stu\u00f0la a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 anna\u00f0 f\u00f3lk geri hi\u00f0 sama, og vekja athygli \u00e1 \u00fev\u00ed \u00feegar misbrestur ver\u00f0ur \u00e1. Hlutverk fj\u00f6lmi\u00f0la \u00e1 \u00feessu svi\u00f0i er st\u00f3rt og \u00e1byrg\u00f0 \u00feeirra mikil. \u00deess vegna skrifa \u00e9g ykkur til a\u00f0 hvetja ykkur til a\u00f0 \u00edhuga hva\u00f0 \u00ed \u00feessari \u00e1byrg\u00f0 felst.<\/p>\n<p>Undanfari\u00f0 hefur f\u00e6rst \u00ed v\u00f6xt a\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lar birti augl\u00fdsingar sem eru a\u00f0 verulegu e\u00f0a \u00f6llu leyti \u00e1 ensku, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00ed l\u00f6gum s\u00e9 sk\u00fdrt teki\u00f0 fram a\u00f0 augl\u00fdsingar sem eiga a\u00f0 h\u00f6f\u00f0a til \u00edslenskra neytenda skuli vera \u00e1 \u00edslensku. \u00c9g held, e\u00f0a vil a.m.k. tr\u00faa \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00e1 bak vi\u00f0 \u00fea\u00f0 b\u00fai sjaldnast einbeittur vilji augl\u00fdsenda til a\u00f0 sni\u00f0ganga \u00edslenskuna og brj\u00f3ta l\u00f6g, heldur s\u00e9 oftast um hugsunarleysi a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 e\u00f0a veri\u00f0 a\u00f0 spara me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00fdta erlendar augl\u00fdsingar. En hver sem \u00e1st\u00e6\u00f0an kann a\u00f0 vera er tvennt lj\u00f3st: \u00deetta er \u00f3heimilt samkv\u00e6mt l\u00f6gum, og \u00feetta vinnur gegn \u00edslenskunni.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt augl\u00fdsendur beri a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 augl\u00fdsingum s\u00ednum n\u00e6r augl\u00fdsing ekki tilgangi s\u00ednum nema h\u00fan komi fyrir augu neytenda og \u00fear koma fj\u00f6lmi\u00f0larnir til s\u00f6gu \u2013 \u00feeir bera \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed sem \u00feeir birta. N\u00fdleg d\u00e6mi s\u00fdna a\u00f0 augl\u00fdsendur eru f\u00e1anlegir til a\u00f0 breyta augl\u00fdsingum s\u00ednum ef vakin er athygli \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00e6r samr\u00fdmist ekki l\u00f6gum. \u00c9g skora \u00e1 ykkur a\u00f0 hafna \u00fev\u00ed a\u00f0 birta augl\u00fdsingar sem eru a\u00f0 verulegu leyti \u00e1 ensku \u2013 b\u00e6\u00f0i vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 er \u00f3l\u00f6glegt, en ekki s\u00ed\u00f0ur vegna \u00feess a\u00f0 sl\u00edkar augl\u00fdsingar vinna gegn \u00edslenskunni og veikja varnir hennar gegn enskum \u00e1hrifum.<\/p>\n<p>\u00c9g legg \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 er ekki m\u00f6gulegt, og ekki heldur \u00e6skilegt e\u00f0a skynsamlegt, a\u00f0 reyna a\u00f0 \u00fatr\u00fdma ensku \u00far \u00edslensku m\u00e1lsamf\u00e9lagi \u2013 h\u00fan er svo st\u00f3r \u00fe\u00e1ttur af veruleika okkar. Vi\u00f0 ver\u00f0um l\u00edka a\u00f0 taka tillit til \u00feess mikla fj\u00f6lda f\u00f3lks sem b\u00fdr h\u00e9r og kann ekki \u00edslensku, sem og til allra \u00feeirra sem s\u00e6kja landi\u00f0 heim. Enskan er hluti af \u00edslensku m\u00e1lsamf\u00e9lagi og h\u00fan er komin til a\u00f0 vera. H\u00fan ver\u00f0ur notu\u00f0 h\u00e9r \u00e1fram, samhli\u00f0a \u00edslenskunni, og \u00fea\u00f0 er allt \u00ed lagi. En h\u00fan m\u00e1 ekki koma \u00ed sta\u00f0 \u00edslenskunnar. \u00dea\u00f0 er ekkert \u00f3e\u00f0lilegt, og \u00ed sumum tilvikum \u00e6skilegt, a\u00f0 texti augl\u00fdsinga s\u00e9 \u00e1 ensku auk \u00edslenskunnar. En ekki a\u00f0allega e\u00f0a eing\u00f6ngu \u00e1 ensku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fr\u00e1 aldam\u00f3tum, og einkum s\u00ed\u00f0asta \u00e1ratug, hefur enska og enskunotkun or\u00f0i\u00f0 s\u00edfellt meira \u00e1berandi \u00ed \u00edslensku m\u00e1lumhverfi. \u00deessu valda einkum \u00fdmsar samf\u00e9lagsbreytingar \u2013 mikil fj\u00f6lgun innflytjenda, sprenging \u00ed fer\u00f0amennsku, al\u00fej\u00f3\u00f0av\u00e6\u00f0ing og fleira. En einnig koma til t\u00e6knibreytingar, ekki s\u00edst s\u00edtenging vi\u00f0 enskan menningarheim me\u00f0 tilkomu snjalls\u00edma, \u00e1horf \u00e1 erlendar efnis- og streymisveitur, og margt fleira. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4433","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4433"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4434,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4433\/revisions\/4434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}