{"id":4466,"date":"2022-09-07T12:10:35","date_gmt":"2022-09-07T12:10:35","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4466"},"modified":"2022-09-09T14:31:42","modified_gmt":"2022-09-09T14:31:42","slug":"islenska-kostar-aetlum-vid-ad-borga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/09\/07\/islenska-kostar-aetlum-vid-ad-borga\/","title":{"rendered":"\u00cdslenska kostar \u2013 \u00e6tlum vi\u00f0 a\u00f0 borga?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd \u00feessum h\u00f3pi hefur veri\u00f0 l\u00f6g\u00f0 mikil \u00e1hersla \u00e1 a\u00f0 \u00edslenska s\u00e9 notu\u00f0 \u00e1 \u00f6llum svi\u00f0um \u00e1 \u00cdslandi, og \u00fea\u00f0 s\u00e9 mikilv\u00e6gt a\u00f0 f\u00f3lk sem b\u00fdr h\u00e9r og starfar l\u00e6ri \u00edslensku. \u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt fyrir f\u00f3lki\u00f0 sj\u00e1lft til a\u00f0 au\u00f0velda \u00fev\u00ed virka \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed samf\u00e9laginu, \u00fea\u00f0 er mikilv\u00e6gt fyrir okkur sem eigum \u00edslensku a\u00f0 m\u00f3\u00f0urm\u00e1li til a\u00f0 samskipti okkar vi\u00f0 f\u00f3lk sem hinga\u00f0 flyst ver\u00f0i sem grei\u00f0ust, \u00fea\u00f0 er mikilv\u00e6gt fyrir l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegt \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lag til a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir einangrun st\u00f3rra h\u00f3pa og tv\u00edskiptingu samf\u00e9lagsins, og \u00fea\u00f0 er mikilv\u00e6gt fyrir \u00edslenskuna til a\u00f0 h\u00fan geti veri\u00f0 bur\u00f0ar\u00e1s \u00feess fj\u00f6lmenningarlega samf\u00e9lags sem vi\u00f0 b\u00faum \u00ed \u2013 og viljum vonandi flest hver b\u00faa \u00ed.<\/p>\n<p>En \u00feetta er vi\u00f0kv\u00e6mt og vandme\u00f0fari\u00f0 m\u00e1l. \u00dea\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 g\u00e6ta \u00feess vel a\u00f0 gera ekki \u00f3bilgjarnar kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu. \u00dea\u00f0 tekur t\u00edma a\u00f0 l\u00e6ra n\u00fdtt m\u00e1l og geta veri\u00f0 \u00fdmsar gildar \u00e1st\u00e6\u00f0ur fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lk \u00e1 erfitt me\u00f0 a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku e\u00f0a l\u00e6rir hana ekki. \u00dea\u00f0 er sj\u00e1lfsagt a\u00f0 hvetja f\u00f3lk til a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku en vi\u00f0 megum ekki undir neinum kringumst\u00e6\u00f0um s\u00fdna f\u00f3lki \u00f3kurteisi vegna \u00feess eins a\u00f0 \u00fea\u00f0 kunni ekki m\u00e1li\u00f0 e\u00f0a l\u00e1ta \u00f3fullkomna \u00edslenskukunn\u00e1ttu f\u00f3lks hafa \u00e1hrif \u00e1 framkomu okkar vi\u00f0 \u00fea\u00f0. Skortur \u00e1 \u00edslenskukunn\u00e1ttu m\u00e1 ekki valda \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lki finnist \u00fea\u00f0 vera \u00f3velkomi\u00f0. Vi\u00f0 vitum a\u00f0 \u00fea\u00f0 er \u00fev\u00ed mi\u00f0ur stutt \u00ed rasisma og \u00fatlendingaand\u00fa\u00f0 hj\u00e1 sumum.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er hins vegar sj\u00e1lfsagt og e\u00f0lilegt a\u00f0 gera miklar kr\u00f6fur til fyrirt\u00e6kja um a\u00f0 nota \u00edslensku \u00ed augl\u00fdsingum, vefs\u00ed\u00f0um og hvers kyns marka\u00f0sstarfi, og til atvinnurekenda um a\u00f0 au\u00f0velda starfsf\u00f3lki s\u00ednu a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku og sty\u00f0ja \u00fea\u00f0 til \u00feess \u2013 bj\u00f3\u00f0a upp \u00e1 \u00edslenskukennslu \u00ed vinnut\u00edma, grei\u00f0a fyrir \u00edslenskun\u00e1mskei\u00f0 o.s.frv. Vitanlega eykur \u00feetta kostna\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0 r\u00e1\u00f0a erlent starfsf\u00f3lk og \u00fdmis fyrirt\u00e6ki, t.d. \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu \u00fear sem erlent starfsf\u00f3lk er yfirgn\u00e6fandi, munu au\u00f0vita\u00f0 segja a\u00f0 \u00cdsland s\u00e9 n\u00f3gu d\u00fdrt n\u00fa \u00feegar og kostna\u00f0ur vi\u00f0 \u00edslenskukennslu muni velta \u00fat \u00ed ver\u00f0lagi\u00f0 og f\u00e6la f\u00f3lk fr\u00e1. \u00dea\u00f0 er sj\u00e1lfsagt satt og r\u00e9tt.<\/p>\n<p>En \u00fea\u00f0 liggur alveg fyrir a\u00f0 \u00fea\u00f0 fylgir \u00fev\u00ed kostna\u00f0ur a\u00f0 halda uppi sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0u tungum\u00e1li. Vi\u00f0 h\u00f6fum hinga\u00f0 til veri\u00f0 nokku\u00f0 samm\u00e1la um a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00feess vir\u00f0i \u2013 enda hefur ekkert kalla\u00f0 \u00e1 anna\u00f0 og vi\u00f0 h\u00f6fum vart \u00e1tt annan kost. En al\u00fej\u00f3\u00f0av\u00e6\u00f0ing og breytt samf\u00e9lagsger\u00f0 veldur \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00fa er komi\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 taka afst\u00f6\u00f0u: Teljum vi\u00f0 mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00edslenska s\u00e9 \u00e1fram a\u00f0altungum\u00e1l samf\u00e9lagsins? Ef vi\u00f0 neitum \u00fev\u00ed, e\u00f0a ypptum \u00f6xlum, getum vi\u00f0 veri\u00f0 r\u00f3leg og \u00feurfum ekkert a\u00f0 gera \u2013 \u00fe\u00e1 heldur enskan \u00e1fram h\u00e6gt og b\u00edtandi a\u00f0 leggja samf\u00e9lagi\u00f0 undir sig. En ef vi\u00f0 sv\u00f6rum j\u00e1tandi \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 vera tilb\u00fain til a\u00f0 grei\u00f0a \u00feann kostna\u00f0 sem \u00fev\u00ed fylgir og gr\u00edpa til a\u00f0ger\u00f0a \u2013 strax.<\/p>\n<p>\u00c9g \u00f3ttast hins vegar a\u00f0 \u00fearna muni hlj\u00f3\u00f0 og mynd ekki fara saman, eins og n\u00fa er sagt. B\u00e6\u00f0i stj\u00f3rnv\u00f6ld og almenningur muni segja: Au\u00f0vita\u00f0 viljum vi\u00f0 halda \u00e1fram a\u00f0 tala \u00edslensku, og gera \u00fea\u00f0 sem \u00fearf til \u00feess. En svo gerist ekkert. Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 \u00e1tta okkur \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1byrg\u00f0in er okkar allra. Stj\u00f3rnvalda, atvinnul\u00edfsins, og okkar, almennra m\u00e1lnotenda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd \u00feessum h\u00f3pi hefur veri\u00f0 l\u00f6g\u00f0 mikil \u00e1hersla \u00e1 a\u00f0 \u00edslenska s\u00e9 notu\u00f0 \u00e1 \u00f6llum svi\u00f0um \u00e1 \u00cdslandi, og \u00fea\u00f0 s\u00e9 mikilv\u00e6gt a\u00f0 f\u00f3lk sem b\u00fdr h\u00e9r og starfar l\u00e6ri \u00edslensku. \u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt fyrir f\u00f3lki\u00f0 sj\u00e1lft til a\u00f0 au\u00f0velda \u00fev\u00ed virka \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed samf\u00e9laginu, \u00fea\u00f0 er mikilv\u00e6gt fyrir okkur sem eigum \u00edslensku a\u00f0 m\u00f3\u00f0urm\u00e1li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4466","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4466"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4493,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4466\/revisions\/4493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}