{"id":4514,"date":"2022-09-18T08:00:30","date_gmt":"2022-09-18T08:00:30","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4514"},"modified":"2022-09-15T22:30:44","modified_gmt":"2022-09-15T22:30:44","slug":"gagnsemi-ordflokkagreiningar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/09\/18\/gagnsemi-ordflokkagreiningar\/","title":{"rendered":"Gagnsemi or\u00f0flokkagreiningar"},"content":{"rendered":"<p>\u00de\u00f3tt \u00e9g hafi skrifa\u00f0 h\u00e9r pistil um gagnsleysi or\u00f0flokkagreiningar \u00ed g\u00e6r t\u00e1knar \u00fea\u00f0 alls ekki a\u00f0 \u00e9g telji \u00feekkingu \u00e1 or\u00f0flokkum og e\u00f0li \u00feeirra f\u00e1n\u00fdta. \u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00f6\u00f0last \u00feekkingu \u00e1 tungum\u00e1linu og skilning \u00e1 e\u00f0li \u00feess og notkun \u2013 en hvorugt f\u00e6st me\u00f0 hef\u00f0bundinni or\u00f0flokkagreiningu. Vi\u00f0 kunnum nefnilega \u00f6ll a\u00f0 greina or\u00f0 \u00ed flokka og l\u00e6r\u00f0um \u00fea\u00f0 \u00e1 m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0i, og beitum kunn\u00e1ttunni \u00ed allri m\u00e1lnotkun okkar \u2013 vi\u00f0 notum nafnor\u00f0 \u00e1 \u00e1kve\u00f0inn h\u00e1tt, sagnir \u00e1 annan h\u00e1tt, o.s.frv. \u00deetta g\u00e6tum vi\u00f0 ekki nema vegna \u00feess a\u00f0 \u00ed huga okkar, \u00ed m\u00e1lkerfi okkar, eru \u00feessi or\u00f0 greind \u00ed flokka. En \u00fea\u00f0 t\u00e1knar ekki a\u00f0 s\u00fa greining s\u00e9 me\u00f0vitu\u00f0 og or\u00f0flokkagreining gengur einmitt \u00fat \u00e1 a\u00f0 gera okkur me\u00f0vitu\u00f0 um \u00feessa \u00f3me\u00f0vitu\u00f0u flokkun.<\/p>\n<p>E\u00f0a \u00e6tti a\u00f0 ganga \u00fat \u00e1 \u00fea\u00f0, ef h\u00fan er stundu\u00f0 \u00e1 anna\u00f0 bor\u00f0. En stundum byggist hef\u00f0bundna greiningin \u00e1 einhverjum reglum sem eru andst\u00e6\u00f0ar hinni \u00f3me\u00f0vitu\u00f0u flokkun okkar \u2013 \u00fdmist vegna \u00feess a\u00f0 heg\u00f0un or\u00f0a hefur breyst e\u00f0a vegna \u00feess a\u00f0 greiningin hefur aldrei veri\u00f0 r\u00e9tt. Gott d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 er or\u00f0i\u00f0 <em>\u00feannig<\/em> sem venjulega hefur veri\u00f0 greint sem atviksor\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 reyndar einnig flokka\u00f0 sem l\u00fdsingaror\u00f0 \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>. \u00dea\u00f0 er nefnilega l\u00f6ng hef\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 nota \u00feetta or\u00f0 eins og \u00fea\u00f0 v\u00e6ri l\u00fdsingaror\u00f0 \u2013 l\u00e1ta \u00fea\u00f0 standa me\u00f0 nafnor\u00f0i, eins og <em>\u00feannig f\u00f3lk<\/em>. Sama gildir um or\u00f0in <em>svona<\/em> og <em>svolei\u00f0is<\/em> sem einnig er venja a\u00f0 flokka sem atviksor\u00f0 en standa i\u00f0ulega me\u00f0 nafnor\u00f0i \u2013 <em>svona f\u00f3lk<\/em>, <em>svolei\u00f0is f\u00f3lk<\/em>.<\/p>\n<p>Or\u00f0flokkagreining sem heldur \u00e1fram a\u00f0 greina <em>\u00feannig<\/em> sem atviksor\u00f0 \u00ed samb\u00f6ndum eins og <em>\u00feannig f\u00f3lk<\/em> er \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 endurspegla m\u00e1lkunn\u00e1ttu okkar og gera hana me\u00f0vita\u00f0a, heldur er or\u00f0in flokkunarfr\u00e6\u00f0i sem \u00ed besta falli er gagnslaus en h\u00e6tta er \u00e1 a\u00f0 rugli f\u00f3lk \u00ed r\u00edminu. Sama gildir um or\u00f0flokkagreiningu sem greinir <em>g\u00e6r<\/em> sem atviksor\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00f6ll skynsamleg r\u00f6k hn\u00edgi a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 nafnor\u00f0. Besta d\u00e6mi\u00f0 um greiningu \u00ed fullkomnu \u00f3samr\u00e6mi vi\u00f0 heg\u00f0un er or\u00f0i\u00f0 <em>sem<\/em> sem var greint sem tilv\u00edsunar<strong>fornafn<\/strong> \u00feegar \u00e9g l\u00e6r\u00f0i or\u00f0flokkagreiningu, eins og l\u00f6ngum b\u00e6\u00f0i fyrr og s\u00ed\u00f0ar \u2013 allt \u00fear til H\u00f6skuldur \u00der\u00e1insson <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F5400273%3Ffbclid%3DIwAR0pDId6I1vHMWUNuFFWpi7wnsOLhNq1TVYFEV_YAIi9cGLt8HjPx1fLGg8%23page%2Fn53%2Fmode%2F2up&amp;h=AT1CHybDtXTYOQG_HJE9gvki-NpM2Iv6Dkf0Us7vLjvo4Hh9RYslXncLlY27Muo3MwaD4KNYwxAWXkaokiHd2DOSFzU5pxPKG-YFWqGqwOEhVxjDWP_P3tQCAO4ot4qSBg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1_yqDCKbKF0oH4srD6wshMDKChKmxuGUa9Tk6JOsOwYLXwTF1rTIYRRSnFCaWyfBqISWoLpYC6zrp1Qs1t_o4rggyTF9byvp--XsncPYNcIhPi8gKa3Z72TJiTiFC9wm43z2cTMKTxW_nn9tUApnTSi-Qg\">s\u00fdndi fram \u00e1<\/a> \u00fea\u00f0 1980 a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 v\u00e6ri tilv\u00edsunar<strong>tenging <\/strong>enda hagar \u00fea\u00f0 s\u00e9r ekki \u00e1 nokkurn h\u00e1tt eins og fornafn.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er sj\u00e1lfsagt a\u00f0 kenna um or\u00f0flokka, en s\u00fa kennsla \u00e6tti a\u00f0 byggjast \u00e1 sko\u00f0un og skilningi \u00e1 \u00fev\u00ed hvernig or\u00f0in eru notu\u00f0. \u00dea\u00f0 er e\u00f0lilegt a\u00f0 byrja \u00e1 almennri l\u00fdsingu \u00e1 einst\u00f6kum or\u00f0flokkum, d\u00e6miger\u00f0u hlutverki \u00feeirra og heg\u00f0un, og s\u00fdna d\u00e6mi um \u00fea\u00f0. En \u00ed sta\u00f0inn fyrir a\u00f0 leggja \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 geta hengt merkimi\u00f0a \u00e1 hvert einasta or\u00f0 m\u00e1 s\u00ed\u00f0an sko\u00f0a valin d\u00e6mi \u00fear sem greiningarvi\u00f0mi\u00f0 rekast \u00e1. \u00de\u00f3tt or\u00f0i\u00f0 <em>\u00feannig <\/em>hafi t.d. i\u00f0ulega setningarst\u00f6\u00f0u l\u00fdsingaror\u00f0s eins og \u00e1\u00f0ur segir beygist \u00fea\u00f0 vissulega ekki eins og l\u00fdsingaror\u00f0. Or\u00f0i\u00f0 <em>gaman <\/em>hefur beygingu og setningarst\u00f6\u00f0u nafnor\u00f0s en <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2020%2F09%2F12%2Fgaman-ad-thvi%2F%3Ffbclid%3DIwAR3d2hi6pM1V0effDW97V6s2P1_weGAtsW_WGVDAiA0W6D6HxqOj9XZkZ2A&amp;h=AT2UozYvaJHBb6bSWHkwEBDKsOuJBM5hpS554EcGC3yLAvhYNwxT94BqhJF5HzE8QoAdxnPGgtrXRQA8L545-YWiYRuxprA_fuQdffuy1bCHIrfr2QeYK21kAqY-RKBT2w&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1_yqDCKbKF0oH4srD6wshMDKChKmxuGUa9Tk6JOsOwYLXwTF1rTIYRRSnFCaWyfBqISWoLpYC6zrp1Qs1t_o4rggyTF9byvp--XsncPYNcIhPi8gKa3Z72TJiTiFC9wm43z2cTMKTxW_nn9tUApnTSi-Qg\">hagar s\u00e9r<\/a> a\u00f0 sumu leyti eins og l\u00fdsingaror\u00f0. Or\u00f0i\u00f0 <em>\u00fdmis <\/em>er greint sem \u00f3\u00e1kve\u00f0i\u00f0 fornafn en <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2022%2F03%2F20%2Fhin-ymsu%2F%3Ffbclid%3DIwAR04Kx3hzdSgEH1hhUibEUXJi2uxMVSqfz6Xxd9ee01QSYm5s-TkLZuRUDk&amp;h=AT15__6CuMIddP3Jpl_MRYByh-IVScQ88dkYpRpCTcdajbSG26BclhSmFYoQBMW6bolsIt6E5XdYgGSggAvDU3eP4y3JGX5Zczo_LjTnX0Gz5_f9AMZOf1ZALrH0MxrpxQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1_yqDCKbKF0oH4srD6wshMDKChKmxuGUa9Tk6JOsOwYLXwTF1rTIYRRSnFCaWyfBqISWoLpYC6zrp1Qs1t_o4rggyTF9byvp--XsncPYNcIhPi8gKa3Z72TJiTiFC9wm43z2cTMKTxW_nn9tUApnTSi-Qg\">hagar s\u00e9r<\/a> a\u00f0 m\u00f6rgu leyti eins og l\u00fdsingaror\u00f0.<\/p>\n<p>Fj\u00f6lm\u00f6rg fleiri d\u00e6mi m\u00e6tti nefna \u00fear sem flokkun er ekki \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0 en gefur tilefni til vangaveltna og umr\u00e6\u00f0na. \u00c9g er sannf\u00e6r\u00f0ur um a\u00f0 kennsla af \u00feessu tagi, \u00fear sem nemendur v\u00e6ru l\u00e1tnir sko\u00f0a einst\u00f6k or\u00f0 og heg\u00f0un \u00feeirra fr\u00e1 \u00fdmsum sj\u00f3narhornum \u2013 beygingu, setningarst\u00f6\u00f0u, og merkingu \u2013 v\u00e6ri b\u00e6\u00f0i margfalt gagnlegri og \u00f3endanlega miklu skemmtilegri en steindau\u00f0 flokkunarfr\u00e6\u00f0i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00de\u00f3tt \u00e9g hafi skrifa\u00f0 h\u00e9r pistil um gagnsleysi or\u00f0flokkagreiningar \u00ed g\u00e6r t\u00e1knar \u00fea\u00f0 alls ekki a\u00f0 \u00e9g telji \u00feekkingu \u00e1 or\u00f0flokkum og e\u00f0li \u00feeirra f\u00e1n\u00fdta. \u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00f6\u00f0last \u00feekkingu \u00e1 tungum\u00e1linu og skilning \u00e1 e\u00f0li \u00feess og notkun \u2013 en hvorugt f\u00e6st me\u00f0 hef\u00f0bundinni or\u00f0flokkagreiningu. Vi\u00f0 kunnum nefnilega \u00f6ll a\u00f0 greina or\u00f0 \u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4514","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4514"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4515,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4514\/revisions\/4515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}