{"id":4656,"date":"2022-11-01T15:06:46","date_gmt":"2022-11-01T15:06:46","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4656"},"modified":"2022-11-01T15:18:55","modified_gmt":"2022-11-01T15:18:55","slug":"littu-vid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/11\/01\/littu-vid\/","title":{"rendered":"L\u00edttu vi\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd kverinu <em>G\u00e6tum tungunnar<\/em> sem kom \u00fat 1984 segir:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Ma\u00f0ur sag\u00f0i<\/em>: L\u00edttu vi\u00f0 \u00ed kv\u00f6ld.<\/li>\n<li>Hann hugsa\u00f0i: <em>L\u00edttu inn<\/em>, e\u00f0a <em>Komdu vi\u00f0<\/em>.<\/li>\n<li>(<em>A\u00f0 l\u00edta vi\u00f0<\/em> merkir a\u00f0 l\u00edta um \u00f6xl, horfa til baka; en \u00fea\u00f0 merkir ekki a\u00f0 l\u00edta inn e\u00f0a koma vi\u00f0.)<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00dea\u00f0 er ekki einsd\u00e6mi a\u00f0 amast hafi veri\u00f0 vi\u00f0 notkun sambandsins <em>l\u00edta vi\u00f0<\/em> \u00ed \u00e1\u00f0urgreindri merkingu. G\u00edsli J\u00f3nsson <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1600387%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR2p7PazlYj-uJv64H6SF4Q3zHnjJIFmHDF4QU4pvT_PxD3pml20vV67BrA%23page%2Fn9%2F&amp;h=AT1_xmUw8aHMZBq2_CBEprf1MHkzugtlXeNBe4esUTrFmj4-xiarDFBRif4PX4G5x2_EFS1PpAplAvz3K8hPGpSWyIKcgF_iRrF20znMUeV6ZVrFki-PLOtm2cVB3k_0cg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2yCPs9PPjxENS7v7TRSVcZ0r5F2AdopfqHK59EXqqCR6JusExdvs5Tmi47N2hI0eSoE1h5NFR3zjneo_-dnBeHE3EK6csLhTOgqY0zku7DR8RJga3UTaKA1_r3hKjFwooX1RNmtoRdNA_wYG2odnd-KMfmP4Pe\">ger\u00f0i<\/a> \u00fea\u00f0 t.d. \u00ed \u00fe\u00e6tti s\u00ednum um \u00edslenskt m\u00e1l \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1984, og Gu\u00f0ni Kolbeinsson <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F3193856%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR1KDgFqz0vcdCSO2Bc5WjHjWRrSFfJW4sDfStXd_IT_WQud3GSmTWKtSNs%23page%2Fn23%2F&amp;h=AT20p5v2a-DSvfkRJawWx_B1Jdrn4j2i0uR11NeNR_Az8fJ10-ABETuaEoEXxV_Ohb67Ef6hIrsvQy3qKtQrKiovxQDHUX-2ikZxIJ4bf7VAwqu8Xti7pg_1i48E7DChkA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2yCPs9PPjxENS7v7TRSVcZ0r5F2AdopfqHK59EXqqCR6JusExdvs5Tmi47N2hI0eSoE1h5NFR3zjneo_-dnBeHE3EK6csLhTOgqY0zku7DR8RJga3UTaKA1_r3hKjFwooX1RNmtoRdNA_wYG2odnd-KMfmP4Pe\">sag\u00f0i<\/a> \u00ed <em>Helgarp\u00f3stinum<\/em> 1995: \u201eVi\u00f0 getum komi\u00f0 vi\u00f0 \u00e1 einhverjum sta\u00f0 og liti\u00f0 inn til kunningjanna. Hins vegar megum vi\u00f0 ekki sl\u00e1 \u00feessu tvennu saman og fara a\u00f0 <em>l\u00edta vi\u00f0 <\/em>hj\u00e1 \u00feeim. L\u00edta vi\u00f0 merkir bara a\u00f0 sn\u00faa h\u00f6f\u00f0inu og l\u00edta um \u00f6xl.\u201c \u00cd \u00fe\u00e6tti s\u00ednum 1985 birti G\u00edsli J\u00f3nsson \u00fe\u00f3 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1605893%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR3WUIWWMQ8EJ77ZdCcJ4asqMBbwNGfVHEZ-8-o26hmJyyacBtpRJszL3sU%23page%2Fn27%2F&amp;h=AT1kvUwgv6Hwd20qKroscphg7ARr--phFGgOcp3rKvbvQ1bb80tDcrWGsHgYIbwCRX0Lh-dVu57OywJP94nVc2NhgE5K_3kirxFJUfVwL_CiV3Z8R3dmdQGCAJHEHxBsTg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2yCPs9PPjxENS7v7TRSVcZ0r5F2AdopfqHK59EXqqCR6JusExdvs5Tmi47N2hI0eSoE1h5NFR3zjneo_-dnBeHE3EK6csLhTOgqY0zku7DR8RJga3UTaKA1_r3hKjFwooX1RNmtoRdNA_wYG2odnd-KMfmP4Pe\">br\u00e9f<\/a> fr\u00e1 Kristj\u00e1ni J\u00f3nssyni fr\u00e1 Gar\u00f0sst\u00f6\u00f0um \u00fear sem sag\u00f0i: \u201e\u201eA\u00f0 l\u00edta vi\u00f0\u201c merkir au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 l\u00edta um \u00f6xl [\u2026] en \u00e9g kannast vi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00ed merkingunni a\u00f0 \u00e6tla a\u00f0 koma vi\u00f0 og \u00feykir \u00fea\u00f0 ekki lj\u00f3tt. Vil \u00e9g \u00fev\u00ed ekki ford\u00e6ma \u00fea\u00f0 heiftarlega.\u201c<\/p>\n<p>En \u00e1 hverju byggist \u00feessi andsta\u00f0a? Vori\u00f0 1985 skrifa\u00f0i \u00e9g\u00a0<a href=\"https:\/\/notendur.hi.is\/eirikur\/malstefn.pdf\">grein<\/a>\u00a0\u00ed <em>Sk\u00edmu <\/em>\u00fear sem m.a. var v\u00edsa\u00f0 \u00ed <em>G\u00e6tum tungunnar <\/em>og sagt: \u201eManni er l\u00edka sagt a\u00f0 \u00fea\u00f0 megi ekki segja <strong>l\u00edta vi\u00f0<\/strong> \u00ed merkingunni 'koma vi\u00f0' e\u00f0a 'l\u00edta inn', \u00fev\u00ed a\u00f0 <strong>l\u00edta vi\u00f0<\/strong> merki 'l\u00edta um \u00f6xl'; en af hverju m\u00e1 \u00fe\u00e1 nota <strong>koma vi\u00f0<\/strong> \u00ed merkingunni 'l\u00edta inn', \u00fe\u00f3 a\u00f0 <strong>koma vi\u00f0 <\/strong>merki l\u00edka 'snerta'?\u201c \u00deessu <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1610499%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR36zs164LlZx-NNsE65uJ3S-Z3N8vL1QApLdtwovjVAf1b8kNOvoAB3e0Y%23page%2Fn32%2F&amp;h=AT1PSBGdbk7VCjaJIuyzCkbA-IxY-sYI0nbwH4nmFaoJLn8mT7Sn3YPnrzR7PYMJAXmBMotlc69iJm0lKl6yyozTyjR09Fx4QlDQnT0JSPDDORcbJsuBbRflZFpWDUt8bA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2yCPs9PPjxENS7v7TRSVcZ0r5F2AdopfqHK59EXqqCR6JusExdvs5Tmi47N2hI0eSoE1h5NFR3zjneo_-dnBeHE3EK6csLhTOgqY0zku7DR8RJga3UTaKA1_r3hKjFwooX1RNmtoRdNA_wYG2odnd-KMfmP4Pe\">svara\u00f0i<\/a> Helgi H\u00e1lfdanarson, h\u00f6fundur kversins: \u201eVi\u00f0 spurningu Eir\u00edks um [\u2026] <strong>l\u00edta vi\u00f0<\/strong> og <strong>koma vi\u00f0<\/strong> hygg \u00e9g r\u00e1\u00f0legast a\u00f0 leita svara \u00ed or\u00f0ab\u00f3k Sigf\u00fasar Bl\u00f6ndals e\u00f0a \u00c1rna B\u00f6\u00f0varssonar og l\u00e1ta s\u00e9r lynda \u00fea\u00f0 sem \u00fear er sagt.\u201c Og b\u00e6tti vi\u00f0: \u201eSambandi\u00f0 <strong>l\u00edta vi\u00f0<\/strong> \u00ed merkingunni <strong>koma vi\u00f0<\/strong> e\u00f0a <strong>l\u00edta inn<\/strong> finnst hvergi \u00ed or\u00f0ab\u00f3k; og v\u00e6ri \u00fe\u00f3 e.t.v. t\u00edmab\u00e6rt a\u00f0 benda \u00e1 \u00fea\u00f0 sem m\u00e1lleysu.\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var vissulega r\u00e9tt hj\u00e1 Helga H\u00e1lfdanarsyni \u00e1ri\u00f0 1984 a\u00f0 <em>l\u00edta vi\u00f0<\/em> \u00ed merkingunni 'koma vi\u00f0' e\u00f0a 'l\u00edta inn' fannst \u00fe\u00e1 ekki \u00ed neinum or\u00f0ab\u00f3kum. En alkunna er a\u00f0 \u00fdmis or\u00f0 og merkingar sem til eru \u00ed m\u00e1linu hafa ekki komist \u00ed or\u00f0ab\u00e6kur, og \u00fea\u00f0 tekur t\u00edma fyrir n\u00fd or\u00f0 og merkingar a\u00f0 komast \u00feanga\u00f0 inn. Lj\u00f3st er a\u00f0 \u00feessi merking er a.m.k. h\u00e1tt \u00ed aldarg\u00f6mul, \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed <em>V\u00edsi<\/em> 1930 augl\u00fdsir sk\u00f3verslun: \u201e\u00deegar \u00fe\u00e9r \u00feurfi\u00f0 \u00e1 bamask\u00f3fatna\u00f0i a\u00f0 halda, \u00fe\u00e1 geri\u00f0 svo vel og l\u00edta vi\u00f0 hj\u00e1 okkur.\u201c Eftir 1950 ver\u00f0ur merkingin algeng. H\u00fan komst loks inn \u00ed \u00feri\u00f0ju \u00fatg\u00e1fu <em>\u00cdslenskrar or\u00f0ab\u00f3kar<\/em> fr\u00e1 2002, a\u00f0 v\u00edsu merkt <em>!?<\/em> sem t\u00e1knar a\u00f0 h\u00fan nj\u00f3ti ekki fullrar vi\u00f0urkenningar, en hins vegar er h\u00fan <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F26707%3Ffbclid%3DIwAR0vtSvxKufLx0nqoTBlgKOdyzG_I9KNXw610TIy-z_6BJbpP_U1bGupBmo&amp;h=AT1WMmN5uWEg4LNgz_POi3-NL0Dk7DWjr5tkEDHBFH2mVL4eDIJtYQvIdgsMCRSq1C3_6YFFZ8gJUBuY6RYQCWlCtuEgnfFePbscXNaN59IK6byI5eFYvRawoHy23hE9kA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2yCPs9PPjxENS7v7TRSVcZ0r5F2AdopfqHK59EXqqCR6JusExdvs5Tmi47N2hI0eSoE1h5NFR3zjneo_-dnBeHE3EK6csLhTOgqY0zku7DR8RJga3UTaKA1_r3hKjFwooX1RNmtoRdNA_wYG2odnd-KMfmP4Pe\">nefnd<\/a> alveg athugasemdalaust \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>.<\/p>\n<p>Eins og \u00e1\u00f0ur kom fram segir \u00ed <em>G\u00e6tum tungunnar<\/em> a\u00f0 <em>l\u00edta vi\u00f0<\/em> merki 'a\u00f0 l\u00edta um \u00f6xl, horfa til baka' og Gu\u00f0ni Kolbeinsson sag\u00f0i: \u201eL\u00edta vi\u00f0 merkir bara a\u00f0 sn\u00faa h\u00f6f\u00f0inu og l\u00edta um \u00f6xl.\u201c En a\u00f0eins \u00f6rf\u00e1 d\u00e6mi fr\u00e1 seinustu \u00e1rum \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>hafa \u00fe\u00e1 merkingu. Hvorki Helgi n\u00e9 Gu\u00f0ni nefnir hins vegar a\u00f0 sambandi\u00f0 getur einnig teki\u00f0 me\u00f0 s\u00e9r nafnli\u00f0 og hefur \u00fe\u00e1 a\u00f0ra merkingu sem er oftast h\u00f6f\u00f0 me\u00f0 neitun \u2013 <em>l\u00edta ekki vi\u00f0 einhverju <\/em>\u00ed merkingunni 'vilja ekki, k\u00e6ra sig ekki um, hafa ekki \u00e1huga \u00e1, vir\u00f0a ekki vi\u00f0lits'. Vi\u00f0 \u00fea\u00f0 b\u00e6tist a\u00f0 \u00ed fornu m\u00e1li merkti sambandi\u00f0 <em>l\u00edta vi\u00f0 einhverjum<\/em> 'l\u00edta \u00e1, horfa \u00ed \u00e1tt til' \u2013 \u201eKonungur leit vi\u00f0 honum og \u00feag\u00f0i\u201c segir \u00ed <em>Heimskringlu<\/em>. En s\u00fa merking er a\u00f0 mestu e\u00f0a \u00f6llu leyti horfin \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 sn\u00f6gga sko\u00f0un \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> s\u00fdnist m\u00e9r a\u00f0 \u00fe\u00f3tt merkingin 'l\u00edta inn, koma vi\u00f0' hafi ekki komist inn \u00ed a\u00f0ra \u00fatg\u00e1fu <em>\u00cdslenskrar or\u00f0ab\u00f3kar<\/em> 1983 hafi \u00feetta veri\u00f0 algengasta merking sambandsins <em>l\u00edta vi\u00f0<\/em> a.m.k. fr\u00e1 \u00fev\u00ed um 1970, og yfirgn\u00e6fandi meirihluti d\u00e6ma fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld hefur \u00fe\u00e1 merkingu. \u00c9g veit ekki hvort einhvers sta\u00f0ar er enn veri\u00f0 a\u00f0 fetta fingur \u00fat \u00ed \u00feessa notkun sambandsins \u2013 \u00e9g hef ekki rekist \u00e1 n\u00fdlegar athugasemdir vi\u00f0 hana og h\u00fan er t.d. ekki nefnd \u00ed <em>M\u00e1lfarsbankanum<\/em>. \u00de\u00f3tt <em>l\u00edta vi\u00f0 <\/em>hafi vissulega a\u00f0rar merkingar l\u00edka veldur \u00fea\u00f0 engum misskilningi. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri au\u00f0vita\u00f0 fr\u00e1leitt a\u00f0 amast vi\u00f0 merkingu sem er h\u00e1tt \u00ed aldarg\u00f6mul \u00ed m\u00e1linu og er greinilega a\u00f0almerking sambandsins \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd kverinu G\u00e6tum tungunnar sem kom \u00fat 1984 segir: Ma\u00f0ur sag\u00f0i: L\u00edttu vi\u00f0 \u00ed kv\u00f6ld. Hann hugsa\u00f0i: L\u00edttu inn, e\u00f0a Komdu vi\u00f0. (A\u00f0 l\u00edta vi\u00f0 merkir a\u00f0 l\u00edta um \u00f6xl, horfa til baka; en \u00fea\u00f0 merkir ekki a\u00f0 l\u00edta inn e\u00f0a koma vi\u00f0.) \u00dea\u00f0 er ekki einsd\u00e6mi a\u00f0 amast hafi veri\u00f0 vi\u00f0 notkun sambandsins l\u00edta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4656","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4656"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4658,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4656\/revisions\/4658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}