{"id":4734,"date":"2022-12-07T11:38:18","date_gmt":"2022-12-07T11:38:18","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4734"},"modified":"2022-12-07T11:38:18","modified_gmt":"2022-12-07T11:38:18","slug":"opnun-og-lokun-getur-verid-astand","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/12\/07\/opnun-og-lokun-getur-verid-astand\/","title":{"rendered":"Opnun og lokun getur veri\u00f0 \u00e1stand"},"content":{"rendered":"<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>opnunart\u00edmi <\/em>er <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/1395992847329077\/search?q=opnunart%C3%ADmi&amp;__cft__%5b0%5d=AZVtqTHq4AANP7VW3jsXzywMQXj170hBzo2yIGj0JC4r8JegNIj0xj862de_aGAWPp5n__BMqptZWqhJkYtdmCOEfwt6aJNIzcKpRfM3fUavyZWkOeMzJf1FJQGc1YU9GTraCD2U7n0o9-N05ldHEsuJn1wwp2TnM0D9txs6h4uwKGM4hPYcx-U5YBxiVt3hNXg&amp;__tn__=-UK-R\">t\u00ed\u00f0ur gestur<\/a> \u00ed m\u00e1lfarsumr\u00e6\u00f0u og bar n\u00fdlega <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/malspjall\/posts\/1024340922293313?__cft__%5b0%5d=AZVtqTHq4AANP7VW3jsXzywMQXj170hBzo2yIGj0JC4r8JegNIj0xj862de_aGAWPp5n__BMqptZWqhJkYtdmCOEfwt6aJNIzcKpRfM3fUavyZWkOeMzJf1FJQGc1YU9GTraCD2U7n0o9-N05ldHEsuJn1wwp2TnM0D9txs6h4uwKGM4hPYcx-U5YBxiVt3hNXg&amp;__tn__=-UK-R\">\u00e1 g\u00f3ma<\/a> \u00ed Facebook-h\u00f3pnum M\u00e1lspjall. \u00c9g hef skrifa\u00f0 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2019%2F08%2F30%2Fopnunartimi%2F%3Ffbclid%3DIwAR1ka_063Eq5h3V_KoV5n2JPHM3GsXS0xRb5-_niC3InLV6OX8m5atxbIcQ&amp;h=AT3590XGG3cZKrQrmLolkXhlzu_x6vTU08Fd1hSGuLM-U1P8MpEp962VyQxp8_1PP5ZRsjjDwClDIY8rek9eotmB3pfXY79sVU-FRmjtGb0jCAdClCQfUSS-G04yGX8zhA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3rBD0BPaTk3qLieKQO0b6K9p_5ImGBA3tL1ZxBfPOcd8rrT9-xPJOkDCSzhj0abvb5a6oofGgZUjXjJARyIFuFTW0O9sifRAbfmlsq8ml4CesO4XY03Wl1E4P8FV1zi-c5c2qhRqitrNjJt5YOIwEGyNaMeJVWpoN22Pa8Igir8N538xTFLKahZLZyE9r9l7jAHJ-4pS8cgxpX\">pistil<\/a> um \u00feetta or\u00f0 en finnst \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 hnykkja \u00e1 nokkrum atri\u00f0um \u00ed sambandi vi\u00f0 \u00fea\u00f0. Or\u00f0inu er einkum fundi\u00f0 tvennt til for\u00e1ttu: A\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u201eekki gott\u201c sem \u00e9g veit ekki alveg hva\u00f0 merkir, e.t.v. lj\u00f3tt \u2013 og svo a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u201e\u00f3r\u00f6kr\u00e9tt\u201c. \u00cd greininni \u201eOpnunart\u00edmi \u2013 Hve lengi er veri\u00f0 a\u00f0 opna?\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1988 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1689629%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR1Wz4RgYeBuNaewNIE2VEeUlMY2HeaqpBGqzmD1tMHXTAJWseBzNZHbQU4%23page%2Fn18%2F&amp;h=AT348t5SdnFzMjomPzdrPjGWFRnpWZiDaFRGGXwhljYU-9m4aIxyDR_jgI1CjOCiGFf_ufEo-RtV_dKFzPDKK5OLx7lE6H_2Zk5FvPEnZlgW9Gz3DmFDatBzYHPDoOitYA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3rBD0BPaTk3qLieKQO0b6K9p_5ImGBA3tL1ZxBfPOcd8rrT9-xPJOkDCSzhj0abvb5a6oofGgZUjXjJARyIFuFTW0O9sifRAbfmlsq8ml4CesO4XY03Wl1E4P8FV1zi-c5c2qhRqitrNjJt5YOIwEGyNaMeJVWpoN22Pa8Igir8N538xTFLKahZLZyE9r9l7jAHJ-4pS8cgxpX\">skrifa\u00f0i<\/a> \u00c1rni B\u00f6\u00f0varsson: \u201eVi\u00f0 t\u00f6lum um a\u00f0 opna og loka \u00edl\u00e1ti, h\u00fasi og \u00fdmsu fleiru. Nafnor\u00f0 um \u00feessar athafnir eru <strong>opnun<\/strong> og <strong>lokun<\/strong>. Merking \u00feeirra er \u2013 e\u00f0a \u00e1 a\u00f0 vera \u2013 hin sama og sagnor\u00f0anna. \u00de\u00e1 er <strong>opnunart\u00edmi <\/strong>s\u00e1 t\u00edmi \u00feegar opna\u00f0 er, veri\u00f0 er a\u00f0 opna, en <strong>lokunart\u00edmi<\/strong> \u00feegar veri\u00f0 er a\u00f0 loka.\u201c<\/p>\n<p>S\u00f6mu r\u00f6k m\u00e1 finna v\u00ed\u00f0a, t.d. \u00ed pistlum G\u00edsla J\u00f3nssonar og J\u00f3ns G. Fri\u00f0j\u00f3nssonar um \u00edslenskt m\u00e1l \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em>. \u201eEkki tekur nema andartak a\u00f0 opna b\u00fa\u00f0ina\u201c <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1840345%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR1-kQzmXtqkzbVKMkmNdlcEonT-UPmqSgBb1xj2a1URcur5VvAMNOjIBFQ%23page%2Fn27%2F&amp;h=AT08lnhlje4Vhf2nfTM84A0lexePpZXcwnuFOa6GWMYJ7WBLEvZSK1d494pdaCc0SsVp_Uw0hg_JmYHGZhc-9m0g4C5xbgqKLyH4jnbVkimi58f2mf_QWudbKdsdblLn4w&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3rBD0BPaTk3qLieKQO0b6K9p_5ImGBA3tL1ZxBfPOcd8rrT9-xPJOkDCSzhj0abvb5a6oofGgZUjXjJARyIFuFTW0O9sifRAbfmlsq8ml4CesO4XY03Wl1E4P8FV1zi-c5c2qhRqitrNjJt5YOIwEGyNaMeJVWpoN22Pa8Igir8N538xTFLKahZLZyE9r9l7jAHJ-4pS8cgxpX\">sag\u00f0i<\/a> G\u00edsli, og <em>opnunart\u00edmi <\/em><a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1937809%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR1cucI70186XcvNqyrvxPZBZ1jv2RgYsGC9oRFOFnlMHJekgMq3bNMknmQ%23page%2Fn57%2F&amp;h=AT1ASsoxXaFamSL_phTNwBVngOqnE625ECLK4PTnfTd-Xp7EOVlU36qS8giZl6CHw7iwXeWMY9bNhNsLXD0lNqM_16vIs_Mv0Jsh8koQo-VKsb5bFpaaWKEpvcOKQrAdlA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3rBD0BPaTk3qLieKQO0b6K9p_5ImGBA3tL1ZxBfPOcd8rrT9-xPJOkDCSzhj0abvb5a6oofGgZUjXjJARyIFuFTW0O9sifRAbfmlsq8ml4CesO4XY03Wl1E4P8FV1zi-c5c2qhRqitrNjJt5YOIwEGyNaMeJVWpoN22Pa8Igir8N538xTFLKahZLZyE9r9l7jAHJ-4pS8cgxpX\">v\u00e6ri<\/a> \u00fev\u00ed \u201esem \u00f6rskotsstund, \u00feegar sn\u00fai\u00f0 er lykli e\u00f0a handfang hreyft\u201c. Og \u00ed br\u00e9fi sem J\u00f3n <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F4124158%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR3L9W-D6svmzVbq47rhE3gr6hXsB5emwED3e2SScpkFncvPqGD-7KqMcOc%23page%2Fn36%2F&amp;h=AT1b1e4xI3oSVL9NGIY4CFnui0AM2eWQFlXHy1GgC51e3XR39yKWaE_u184F5oQqrAmDxShjiMv__scuetQ0TJt3c_7A3EzbQOV82ItwWT-b_9Ir2aKXTfBcJVMZrIdGLA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3rBD0BPaTk3qLieKQO0b6K9p_5ImGBA3tL1ZxBfPOcd8rrT9-xPJOkDCSzhj0abvb5a6oofGgZUjXjJARyIFuFTW0O9sifRAbfmlsq8ml4CesO4XY03Wl1E4P8FV1zi-c5c2qhRqitrNjJt5YOIwEGyNaMeJVWpoN22Pa8Igir8N538xTFLKahZLZyE9r9l7jAHJ-4pS8cgxpX\">birti<\/a> var sagt: \u201e\u00deegar sagt er a\u00f0 opnunart\u00edmi verslunar s\u00e9 fr\u00e1 9:00 til 18:00, \u00fe\u00e1 er, stranglega til teki\u00f0, \u00fev\u00ed l\u00fdst, a\u00f0 veri\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 opna verslunina allan li\u00f0langan daginn, e\u00f0a alls \u00ed 9 klukkustundir.\u201c En vi\u00f0 \u00feetta er \u00fdmislegt a\u00f0 athuga. Tengslin milli sagna og nafnor\u00f0a sem leidd eru af \u00feeim me\u00f0 vi\u00f0skeytinu -<em>un<\/em> eru alls ekki alltaf \u00feau s\u00f6mu \u2013 \u00fe\u00f3tt merking nafnor\u00f0anna s\u00e9 oftast '\u00fea\u00f0 a\u00f0 gera' v\u00edsa \u00feau l\u00edka stundum til \u00e1stands sem lei\u00f0ir af verkna\u00f0inum.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er alls ekki svo a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>opnun<\/em> v\u00edsi alltaf til verkna\u00f0ar e\u00f0a atbur\u00f0ar sem taki a\u00f0eins \u00f6rskotsstund. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1965 segir: \u201eEf til vill er t\u00edmabundin opnun landhelginnar spor \u00ed \u00fe\u00e1 \u00e1tt.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu<\/em> 2013 segir: \u201eUm t\u00edmabundna opnun er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00ed sumar en ef vel tekst til ver\u00f0ur \u00e1framhaldandi opnun n\u00e6sta sumar.\u201c \u00cd <em>Nor\u00f0urlandi<\/em> 1906 er birt fj\u00f6gurra erinda kv\u00e6\u00f0i sem sagt er hafa veri\u00f0 flutt \u201evi\u00f0 opnun s\u00fdningar \u201eI\u00f0na\u00f0armannaf\u00e9lags Akureyrarkaupsta\u00f0ar\u201c 26. j\u00fan\u00ed 1906\u201c. Varla dettur f\u00f3lki \u00ed hug a\u00f0 kv\u00e6\u00f0i\u00f0 hafi allt veri\u00f0 flutt \u00e1 \u00feeirri \u00f6rskotsstund sem \u00fea\u00f0 t\u00f3k a\u00f0 opna dyr s\u00fdningarsalarins. Hli\u00f0st\u00e6\u00f0 d\u00e6mi \u00fear sem <em>opnun <\/em>v\u00edsar til atbur\u00f0ar e\u00f0a \u00e1stands sem stendur yfir \u00ed nokkurn t\u00edma eru \u00f3talm\u00f6rg.<\/p>\n<p>Sama gildir um <em>lokun<\/em>. \u00de\u00f3tt \u00fea\u00f0 taki oftast a\u00f0eins \u00f6rskotsstund a\u00f0 <em>loka<\/em>, r\u00e9tt eins og <em>opna<\/em>, getur nafnor\u00f0i\u00f0 <em>lokun<\/em> v\u00edsa\u00f0 til verkna\u00f0ar e\u00f0a atbur\u00f0ar sem stendur yfir \u00ed nokkurn t\u00edma. \u00deannig segir t.d. \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 1965: \u201eFyrri lokun vegarins var ger\u00f0 klukkan \u00e1tta \u00ed morgun a\u00f0 \u00edsl. t\u00edma og var henni afl\u00e9tt klukkan ellefu.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 1979 segir: \u201eMe\u00f0 str\u00f6ngu eftirliti og t\u00edmabundnum lokunum vei\u00f0isv\u00e6\u00f0a \u00e6tti a\u00f0 vera unnt a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir \u00feetta a\u00f0 mestu leyti.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu<\/em> 2021 segir: \u201e\u00de\u00e1 hefur mat eigna l\u00e6kka\u00f0 \u00ed kj\u00f6lfar faraldurs, rekstrarerfi\u00f0leika og t\u00edmabundinnar lokunar.\u201c \u00cd \u00f6llum \u00feessum tilvikum, og \u00f3talm\u00f6rgum \u00f6\u00f0rum, er lj\u00f3st a\u00f0 <em>lokun<\/em> v\u00edsar ekki til einstaks atbur\u00f0ar sem tekur \u00f6rskotsstund, heldur til vi\u00f0varandi \u00e1stands.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er sem s\u00e9 lj\u00f3st a\u00f0 <strong>nafnor\u00f0in<\/strong> <em>opnun<\/em> og <em>lokun<\/em> geta v\u00edsa\u00f0 til verkna\u00f0ar e\u00f0a \u00e1stands sem stendur yfir \u00ed nokkurn t\u00edma. Og \u00feegar a\u00f0 er g\u00e1\u00f0 er \u00fea\u00f0 ekki heldur svo a\u00f0 <strong>sagnirnar<\/strong> <em>opna<\/em> og <em>loka<\/em> v\u00edsi alltaf til einhvers sem stendur bara yfir \u00ed \u00f6rskotsstund. \u00cd <em>Fiskifr\u00e9ttum<\/em> 2016 segir: \u201eEr r\u00e6tt var vi\u00f0 \u00c6gi bei\u00f0 hann eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1kve\u00f0i\u00f0 h\u00f3lf e\u00f0a hafsv\u00e6\u00f0i yr\u00f0i opna\u00f0 fyrir siglingum fr\u00e1 kl. 17:00 til 05:00 a\u00f0 \u00edslenskum t\u00edma.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2019 segir: \u201e\u00deetta er \u00ed fj\u00f3r\u00f0a skipti sem \u00feeir opna t\u00edmabundi\u00f0 verslun af \u00feessu tagi.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2000 segir: \u201eAf \u00feeim s\u00f6kum st\u00f3\u00f0 til a\u00f0 loka hluta Miklubrautar fr\u00e1 mi\u00f0n\u00e6tti til kl. 6 \u00ed morgun.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2019 segir \u201estendur til a\u00f0 loka g\u00f6ngunum fr\u00e1 5. til 7 j\u00fan\u00ed\u201c. Samb\u00e6rileg d\u00e6mi eru fj\u00f6lm\u00f6rg.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed ekki nokkur lei\u00f0 a\u00f0 hafna or\u00f0inu <em>opnunart\u00edmi<\/em> \u00e1 \u00feeim forsendum a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u201e\u00f3r\u00f6kr\u00e9tt\u201c e\u00f0a \u201e\u00e6tti a\u00f0\u201c merkja eitthva\u00f0 anna\u00f0. \u00dea\u00f0 er fj\u00f6ldi vi\u00f0urkenndra ford\u00e6ma fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00e6\u00f0i <em>opna <\/em>og <em>opnun<\/em> v\u00edsi til athafnar e\u00f0a \u00e1stands sem stendur yfir \u00ed lengri t\u00edma. \u00dea\u00f0 er ekki heldur h\u00e6gt a\u00f0 amast vi\u00f0 <em>opnunart\u00edma<\/em> \u00e1 \u00feeim forsendum a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 hr\u00e1 yfirf\u00e6rsla \u00e1 <em>opening hours<\/em> \u00ed ensku eins og nefnt hefur veri\u00f0. Elsta d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 er hundra\u00f0 \u00e1ra gamalt, fr\u00e1 \u00fev\u00ed l\u00f6ngu \u00e1\u00f0ur en enska f\u00f3r a\u00f0 hafa \u00e1hrif \u00e1 \u00edslensku a\u00f0 r\u00e1\u00f0i. Miklu n\u00e6r er a\u00f0 segja a\u00f0 danska or\u00f0i\u00f0 <em>\u00e5bningstid<\/em> liggi a\u00f0 baki. Eftir sem \u00e1\u00f0ur getur f\u00f3lki au\u00f0vita\u00f0 fundist or\u00f0i\u00f0 <em>opnunart\u00edmi<\/em> lj\u00f3tt og amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed \u00e1 \u00feeim forsendum, en sl\u00edk smekksatri\u00f0i eru ekki til umr\u00e6\u00f0u h\u00e9r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Or\u00f0i\u00f0 opnunart\u00edmi er t\u00ed\u00f0ur gestur \u00ed m\u00e1lfarsumr\u00e6\u00f0u og bar n\u00fdlega \u00e1 g\u00f3ma \u00ed Facebook-h\u00f3pnum M\u00e1lspjall. \u00c9g hef skrifa\u00f0 pistil um \u00feetta or\u00f0 en finnst \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 hnykkja \u00e1 nokkrum atri\u00f0um \u00ed sambandi vi\u00f0 \u00fea\u00f0. Or\u00f0inu er einkum fundi\u00f0 tvennt til for\u00e1ttu: A\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u201eekki gott\u201c sem \u00e9g veit ekki alveg hva\u00f0 merkir, e.t.v. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4734","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4734"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4735,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4734\/revisions\/4735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}