{"id":4787,"date":"2022-12-23T13:44:46","date_gmt":"2022-12-23T13:44:46","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4787"},"modified":"2022-12-23T14:09:56","modified_gmt":"2022-12-23T14:09:56","slug":"er-kominn-timi-a-ad-tengja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/12\/23\/er-kominn-timi-a-ad-tengja\/","title":{"rendered":"Er kominn t\u00edmi \u00e1 a\u00f0 tengja?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/malspjall\/posts\/1040471257346946?__cft__%5b0%5d=AZWKdRsJlceGZhSEf_tFT658DAkFXUk9apA0XhGshUkfWjM89CJDnRBH20V0zhALUL53b8Zb5SsGGaSkVAwbBtSnQlM26m7iJdelQzCrvXkLaVml1pxbYW2OaedfcPRrejoPGUkUeGO8jIslcLkrvdel4v7FrN3Lcnp864Kvc6VqHiYsVzRYd7qSsWkZeRWeLNM&amp;__tn__=-UK-R\"><strong>spurt<\/strong><\/a> \u00ed Facebook-h\u00f3pnum M\u00e1lspjall um or\u00f0asambandi\u00f0 <em>kominn t\u00edmi \u00e1 <\/em>sem fyrirspyrjanda fannst \u201efrekar \u00f3\u00fej\u00e1lt\u201c og vildi heldur segja <em>kominn t\u00edmi til<\/em>. \u00cd sumar var l\u00edka <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/malspjall\/posts\/902473714480035?__cft__%5b0%5d=AZWKdRsJlceGZhSEf_tFT658DAkFXUk9apA0XhGshUkfWjM89CJDnRBH20V0zhALUL53b8Zb5SsGGaSkVAwbBtSnQlM26m7iJdelQzCrvXkLaVml1pxbYW2OaedfcPRrejoPGUkUeGO8jIslcLkrvdel4v7FrN3Lcnp864Kvc6VqHiYsVzRYd7qSsWkZeRWeLNM&amp;__tn__=-UK-R\"><strong>spurt<\/strong><\/a>: \u201eHvernig stendur \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00fa heyrist varla anna\u00f0 en t\u00edmi \u00e1?\u201c \u00c9g svara\u00f0i \u00fev\u00ed \u00fe\u00e1 \u00feannig a\u00f0 samkv\u00e6mt t\u00f6lum af <em>t\u00edmarit.is <\/em>f\u00e6ri \u00fev\u00ed fjarri a\u00f0 <em>kominn t\u00edmi \u00e1<\/em> v\u00e6ri a\u00f0 \u00fatr\u00fdma <em>kominn t\u00edmi til<\/em>, en \u00fear a\u00f0 auki fyndist m\u00e9r merking \u00feessara tveggja sambanda ekki vera alveg s\u00fa sama, a.m.k. ekki alltaf. Sambandi\u00f0 <em>kominn t\u00edmi til<\/em> er miklu eldra og hefur veri\u00f0 algengt a.m.k. s\u00ed\u00f0an \u00e1 fyrri hluta 19. aldar, og sama m\u00e1li gegnir um tilbrig\u00f0in <em>t\u00edmi til kominn<\/em> og <em>t\u00edmi kominn til<\/em> \u2013 elstu d\u00e6mi um \u00feau \u00f6ll \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru fr\u00e1 fimmta \u00e1ratug 19. aldar.<\/p>\n<p>Elsta d\u00e6mi um <em>kominn t\u00edmi \u00e1<\/em> er aftur \u00e1 m\u00f3ti fr\u00e1 1983, og d\u00e6mum hefur fj\u00f6lga\u00f0 \u00f6rt s\u00ed\u00f0an, einkum fr\u00e1 mi\u00f0jum 10. \u00e1ratugnum. \u00c1 \u00e1runum 2000-2022 eru d\u00e6mi um afbrig\u00f0in me\u00f0 <em>til<\/em> samt h\u00e1tt \u00ed fj\u00f3rum sinnum fleiri en d\u00e6min um <em>kominn t\u00edmi \u00e1<\/em>, en \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda vir\u00f0ist \u00fe\u00f3 vera \u00ed s\u00f3kn. \u00cd samf\u00e9lagsmi\u00f0lahluta <em>Risam\u00e1lheildarinnar<\/em> sem gefur besta mynd af \u00f3formlegu samt\u00edmam\u00e1li er fj\u00f6ldi d\u00e6ma um <em>kominn t\u00edmi \u00e1<\/em> n\u00e6rri 90% af samanl\u00f6g\u00f0um fj\u00f6lda d\u00e6ma um tilbrig\u00f0in \u00ferj\u00fa me\u00f0 <em>til<\/em>. \u00d6fugt vi\u00f0 <em>kominn t\u00edmi til<\/em> er r\u00f6\u00f0 or\u00f0anna \u00ed sambandinu f\u00f6st \u2013 \u00fea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 segja <em>*t\u00edmi \u00e1 kominn<\/em> e\u00f0a <em>*t\u00edmi kominn \u00e1<\/em>. Sambandi\u00f0 <em>t\u00edmi kominn \u00e1 <\/em>tekur l\u00edka oftast me\u00f0 s\u00e9r nafnor\u00f0sandlag en samb\u00f6ndin me\u00f0 <em>til <\/em>taka oftast me\u00f0 s\u00e9r nafnh\u00e1ttarsetningu.<\/p>\n<p>Elsta d\u00e6mi\u00f0 um <em>kominn t\u00edmi \u00e1<\/em> er \u00ed vi\u00f0tali \u00ed <em>Vikunni <\/em>1983: \u201eM\u00e9r finnst skemmtanabransinn g\u00f3\u00f0ur sk\u00f3li \u00fe\u00f3 hann s\u00e9 tro\u00f0fullur af f\u00edflal\u00e1tum. \u00c9g er kannski ekki or\u00f0inn lei\u00f0ur \u00e1 honum en m\u00e9r finnst kominn t\u00edmi \u00e1 mig.\u201c Anna\u00f0 d\u00e6mi er \u00ed pistli \u00ed Velvakanda <em>Morgunbla\u00f0sins <\/em>1984: \u201e\u00dea\u00f0 er kominn t\u00edmi \u00e1 tungu sem haldist hefur \u00f3breytt \u00ed \u00fe\u00fasund \u00e1r. N\u00fa er dagskipunin ekki lengur afturhald heldur frams\u00f3kn.\u201c \u00deri\u00f0ja d\u00e6mi\u00f0 er \u00far <em>Degi<\/em> 1985: \u201eJ\u00e1, \u00fea\u00f0 var kominn t\u00edmi \u00e1 mig \u00ed Plastverksmi\u00f0junni. \u00dea\u00f0 var b\u00fai\u00f0 a\u00f0 byggja verksmi\u00f0juna verulega upp og \u00e9g var a\u00f0 hluta til farinn a\u00f0 endurtaka mig.\u201c Fj\u00f3r\u00f0a d\u00e6mi\u00f0 er \u00far vi\u00f0tali vi\u00f0 Bjarna Felixson \u00ed <em>DV <\/em>1985: \u201eSigur\u00f0ur Sigur\u00f0sson segir a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 kominn t\u00edmi \u00e1 mig fyrir langa l\u00f6ngu.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd \u00feessum d\u00e6mum v\u00e6ri ekki h\u00e6gt a\u00f0 setja <em>kominn t\u00edmi til<\/em> \u00ed sta\u00f0 <em>kominn t\u00edmi \u00e1<\/em> \u2013 b\u00e6\u00f0i setningager\u00f0in og merkingin er \u00f6nnur. H\u00e9r merkir <em>kominn t\u00edmi \u00e1<\/em> a\u00f0 t\u00edmi einhvers s\u00e9 li\u00f0inn \u2013 <em>kominn t\u00edmi \u00e1 mig <\/em>merkir '\u00e9g hef veri\u00f0 n\u00f3gu (e\u00f0a of) lengi \u00ed \u00feessu hlutverki'. \u00dea\u00f0 er \u00fe\u00f3 ekki svo a\u00f0 sambandi\u00f0 hafi alltaf \u00feessa merkingu. Fr\u00e1 upphafi vir\u00f0ist \u00fea\u00f0 l\u00edka geta komi\u00f0 \u00ed sta\u00f0 <em>kominn t\u00edmi til<\/em>, eins og \u00ed <em>T\u00edmanum<\/em> 1983: \u201e\u00dearna fara tv\u00f6 ne\u00f0stu li\u00f0 \u00farvalsdeildarinnar, og kominn t\u00edmi \u00e1 \u00cdR-inga a\u00f0 fara a\u00f0 vinna leik.\u201c Sama m\u00e1li gegnir um d\u00e6mi \u00ed <em>NT <\/em>1984: \u201eErtu \u00e1n\u00e6g\u00f0ur me\u00f0 a\u00f0 hafa sk\u00e1ka\u00f0 Bretanum, var ekki kominn t\u00edmi \u00e1 \u00fea\u00f0?\u201c, og \u00ed <em>Eyjafr\u00e9ttum<\/em> 1984: \u201e\u00dea\u00f0 er eiginlega l\u00f6ngu kominn t\u00edmi \u00e1 manninn til a\u00f0 gefa okkur vi\u00f0tal\u201c.<\/p>\n<p>En \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 i\u00f0ulega s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 not hvort heldur er <em>kominn t\u00edmi til<\/em> e\u00f0a <em>kominn t\u00edmi \u00e1<\/em> finnst m\u00e9r samb\u00f6ndin ekki vera alveg jafngild. \u00c9g hef \u00e1 tilfinningunni a\u00f0 \u00ed <em>kominn t\u00edmi <strong>til<\/strong><\/em> s\u00e9 \u00e1herslan \u00e1 breytinguna og t\u00edmasetningu hennar, en \u00ed <em>kominn t\u00edmi <strong>\u00e1<\/strong> <\/em>s\u00e9 \u00e1herslan fremur \u00e1 \u00e1st\u00e6\u00f0u og nau\u00f0syn breytingarinnar og \u00fea\u00f0 samband s\u00e9 neikv\u00e6\u00f0ara. Ef \u00e9g segi t.d. \u201eN\u00fa er kominn t\u00edmi <strong>til<\/strong> a\u00f0 \u00fevo b\u00edlinn\u201c merkir \u00fea\u00f0 a\u00f0 n\u00fa s\u00e9 hentugur t\u00edmi og g\u00f3\u00f0ar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur til a\u00f0 hrinda \u00feessu \u00ed framkv\u00e6md. En ef \u00e9g segi \u201eN\u00fa er kominn t\u00edmi <strong>\u00e1<\/strong> a\u00f0 \u00fevo b\u00edlinn\u201c merkir \u00fea\u00f0 frekar a\u00f0 b\u00edllinn s\u00e9 svo sk\u00edtugur a\u00f0 ekki ver\u00f0i undan \u00fev\u00ed vikist a\u00f0 \u00fevo hann. En au\u00f0vita\u00f0 er merkingarmunurinn l\u00edtill og mj\u00f6g oft er \u00fev\u00ed h\u00e6gt a\u00f0 nota hvort sambandi\u00f0 sem er.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var spurt \u00ed Facebook-h\u00f3pnum M\u00e1lspjall um or\u00f0asambandi\u00f0 kominn t\u00edmi \u00e1 sem fyrirspyrjanda fannst \u201efrekar \u00f3\u00fej\u00e1lt\u201c og vildi heldur segja kominn t\u00edmi til. \u00cd sumar var l\u00edka spurt: \u201eHvernig stendur \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00fa heyrist varla anna\u00f0 en t\u00edmi \u00e1?\u201c \u00c9g svara\u00f0i \u00fev\u00ed \u00fe\u00e1 \u00feannig a\u00f0 samkv\u00e6mt t\u00f6lum af t\u00edmarit.is f\u00e6ri \u00fev\u00ed fjarri a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4787","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4787"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4790,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4787\/revisions\/4790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}