{"id":4792,"date":"2022-12-26T12:58:55","date_gmt":"2022-12-26T12:58:55","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4792"},"modified":"2022-12-26T13:02:04","modified_gmt":"2022-12-26T13:02:04","slug":"otrulega-vinsael-midad-vid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/12\/26\/otrulega-vinsael-midad-vid\/","title":{"rendered":"\u201e\u00d3tr\u00falega vins\u00e6l, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0\u201c"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fdtt j\u00f3lalag Baggal\u00fats, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/baggalutur\/videos\/543505174321163?__cft__%5b0%5d=AZXhcLNrf0nW0buQ4jBuxpz7bS_T1zdPsI4QXZxoEqaoDvtd465AdvJr4g20yKiqmHX7JIOVLX762v1kxsrjTxFyLRUlV3AQCh7AllKl5RJge69rFn-DkyRyc8WZHIz-oaKwL7J_58DXB4n6Ur1ff4Z_&amp;__tn__=-UK-R\"><strong>Myrra<\/strong><\/a>, hefst \u00e1 l\u00ednunum \u201e\u00deau koma bara einu sinni \u00e1 \u00e1ri \/ \u00f3tr\u00falega vins\u00e6l mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0\u201c. \u00dat fr\u00e1 m\u00e1lhef\u00f0 m\u00e6tti eiga von \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed n\u00e6stu l\u00ednu yr\u00f0i nefnt eitthvert vi\u00f0mi\u00f0, en \u00ed sta\u00f0inn kemur bara \u201eMe\u00f0 \u00f6llu s\u00ednu \u00f3h\u00f3fi og f\u00e1ri\u201c. Vissulega kemur samanbur\u00f0urinn fram \u00fearna, \u00fe.e. j\u00f3lin eru \u00f3tr\u00falega vins\u00e6l mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0 \u00feau koma bara einu sinni \u00e1 \u00e1ri \u2013 en til skamms t\u00edma hef\u00f0i samanbur\u00f0ur komi\u00f0 \u00e1 eftir <em>mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0<\/em>. Vegna \u00feess a\u00f0 \u00e9g er farinn a\u00f0 venjast \u00fev\u00ed a\u00f0 heyra <em>mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0<\/em> nota\u00f0 \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt, \u00fe.e. \u00e1n nokkurs samanbur\u00f0ar, kippti \u00e9g m\u00e9r ekkert upp vi\u00f0 \u00feetta en h\u00e9lt \u00e1fram a\u00f0 hlusta \u00e1 \u00feetta \u00e1g\u00e6ta lag. M\u00e9r fannst samt \u00f3maksins vert a\u00f0 sko\u00f0a n\u00e1nar \u00feessa m\u00e1lnotkun og reyna a\u00f0 grafast fyrir um uppruna hennar.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki langt s\u00ed\u00f0an \u00e9g f\u00f3r a\u00f0 taka eftir \u00feessu er \u00fea\u00f0 ekki n\u00fdtt \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li \u2013 a.m.k. tuttugu \u00e1ra gamalt. Elsta d\u00e6mi\u00f0 \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> er af spjallvefnum <em>Huga<\/em> fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00e1ri\u00f0 2002: \u201een darkness er cold og flestir sem \u00e9g veit af eru me\u00f0 frekar h\u00e1tt cold resist mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0, \u00e9g t.d er me\u00f0 um 31.%.\u201c \u00dea\u00f0 er kannski ekki alveg lj\u00f3st hvernig \u00e1 a\u00f0 greina \u00feessa setningu og sama gildir um d\u00e6mi af spjallvefnum <em>Bland<\/em> 2003: \u201e\u00c9g er \u00ed 40% f\u00e6\u00f0ingarorlofi l\u00edka me\u00f0 t\u00e6par 93.000- \u00e1 m\u00e1nu\u00f0i eftir skatta, held a\u00f0 \u00e9g s\u00e9 \u00e1 \u00e1g\u00e6tis launum mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0..\u201c H\u00e9r er enda\u00f0 \u00e1 tveimur punktum sem g\u00e6ti bent til \u00feess a\u00f0 h\u00f6fundur hafi tali\u00f0 e\u00f0lilegt a\u00f0 \u00fearna k\u00e6mi eitthvert framhald, einhver vi\u00f0mi\u00f0un, \u00fe\u00f3tt h\u00fan s\u00e9 ekki sett fram.<\/p>\n<p>En \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0 d\u00e6mi koma flj\u00f3tlega eftir \u00feetta. \u00c1 spjallvefnum <em>M\u00e1lefnin<\/em> var skrifa\u00f0 2004: \u201eM\u00e9r fannst ma\u00f0urinn koma vel fyri[r] mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0.\u201c \u00c1 <em>Bland<\/em> var skrifa\u00f0 2004: \u201eHann sefur fr\u00e1 12 \u00e1 mi\u00f0n\u00e6tti til 12 \u00e1 h\u00e1degi me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vakna einu sinni til a\u00f0 drekka og f\u00e1 hreina bleiu, stundum tvisvar, svo m\u00e9r finnst \u00e9g f\u00e1 g\u00f3\u00f0an n\u00e6tursvefn mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0.\u201c \u00c1 sama spjallvef var skrifa\u00f0 2005: \u201e\u00fe\u00e1 er alltaf h\u00e6gt a\u00f0 koma me\u00f0 annan sem hefur \u00fea\u00f0 f\u00ednt, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0\u201c og \u201e\u00e9g var \u00e1 lyfjum en er \u00fea\u00f0 ekki \u00ed dag, hef n\u00e1\u00f0 nokku\u00f0 g\u00f3\u00f0ri heilsu mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0.\u201c Eftir \u00feetta fer d\u00e6mum um <em>mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0<\/em> \u00e1n eftirfarandi vi\u00f0mi\u00f0s sm\u00e1tt og sm\u00e1tt fj\u00f6lgandi \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum og \u00ed fr\u00e9ttum \u00fear sem haft er or\u00f0r\u00e9tt eftir vi\u00f0m\u00e6lendum \u2013 einkum er sambandi\u00f0 <em>svona mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0<\/em> algengt.<\/p>\n<p>\u00deetta s\u00fdnir a\u00f0 \u00feessi m\u00e1lnotkun er or\u00f0i\u00f0 algeng \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li, en \u00ed prentu\u00f0um mi\u00f0lum hefur h\u00fan hins vegar veri\u00f0 mj\u00f6g sjaldg\u00e6f fram undir \u00feetta. A\u00f0 v\u00edsu kemur fyrir d\u00e6mi \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2005: \u201eF\u00f6rum vi\u00f0 hins vegar seinni lei\u00f0ina m\u00e1 segja a\u00f0 <em>The Brothers Grimm<\/em> s\u00e9 barasta \u00e1g\u00e6tis b\u00ed\u00f3mynd, svona mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0.\u201c En annars finn \u00e9g ekki d\u00e6mi fyrr en \u00ed <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu<\/em> 2018: \u201eD\u00f3ttir hans er \u00fe\u00f3 vi\u00f0 \u00e1g\u00e6ta heilsu, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0.\u201c \u00ddmsum finnst \u00feetta greinilega \u00f3e\u00f0lilegt \u2013 \u00ed <em>DV <\/em>2018 segir vi\u00f0m\u00e6landi: \u201eSvo reyndar hef \u00e9g einu sinni fengi\u00f0 a\u00f0 heyra fr\u00e1 eldri konu sem \u00e9g var a\u00f0 afgrei\u00f0a: \u201e\u00de\u00fa talar mj\u00f6g g\u00f3\u00f0a \u00edslensku, svona mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0.\u201c \u00c9g hugsa\u00f0i me\u00f0 m\u00e9r \u201emi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 hva\u00f0?\u201c og tj\u00e1\u00f0i konunni a\u00f0 \u00e9g v\u00e6ri n\u00fa \u00cdslendingur.\u201c<\/p>\n<p>M\u00e9r finnst l\u00edklegast a\u00f0 \u00feessi m\u00e1lnotkun eigi uppruna sinn \u00ed \u00f3\u00e1kve\u00f0ni m\u00e1lnotenda um hva\u00f0a or\u00f0 eigi a\u00f0 nota um vi\u00f0mi\u00f0i\u00f0, og \u00feess vegna s\u00e9 oft hika\u00f0 e\u00f0a vi\u00f0mi\u00f0inu alveg sleppt. Til \u00feess bendir \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00ed d\u00e6mum \u00fear sem haft er or\u00f0r\u00e9tt eftir f\u00f3lki er mj\u00f6g algengt a\u00f0 <em>mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0<\/em> s\u00e9 tv\u00edteki\u00f0. \u00deannig segir t.d. \u00ed fr\u00e9ttum <em>Bylgjunnar<\/em> 2014: \u201evi\u00f0 vorum \u00fe\u00e1 undan vindi \u00feannig a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6f\u00f0um vindinn \u00ed baki\u00f0 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 hrauni\u00f0.\u201c \u00cd fr\u00e9ttum <em>R\u00daV<\/em> 2016 segir: \u201e\u00deetta er reyndar b\u00fdsna st\u00f3r sk\u00e1li mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0ra sem vi\u00f0 \u00feekkjum.\u201c \u00cd fr\u00e9ttum <em>Bylgjunnar <\/em>2021 segir: \u201eEkki mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0, nei n\u00e1tt\u00farulega ekki mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 st\u00f6\u00f0una \u00ed dag.\u201c \u00cd ritu\u00f0u m\u00e1li fara oft \u00fer\u00edr punktar \u00e1 eftir <em>mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0<\/em> sem bendir til hins sama \u2013 \u00f3\u00e1kve\u00f0ni e\u00f0a hiks.<\/p>\n<p>Hli\u00f0st\u00e6\u00f0 d\u00e6mi \u00fear sem fallor\u00f0i forsetningar sleppt ef merkingin er auglj\u00f3s eru fj\u00f6lm\u00f6rg \u00ed m\u00e1linu. \u00deannig segir \u00ed <em>\u00cdslenskri m\u00e1lfr\u00e6\u00f0i<\/em> Bj\u00f6rns Gu\u00f0finnssonar: \u201e<strong>Forsetningar ver\u00f0a a\u00f0 atviksor\u00f0um \u00feegar fallor\u00f0 \u00feeirra falla brott. <\/strong>D\u00e6mi: B\u00e1turinn er kominn <em>a\u00f0<\/em>. Hesturinn s\u00f6kk <em>\u00ed<\/em>. \u00c9g \u00feakka <em>fyrir<\/em>.\u201c \u00dearna er sleppt t.d. <em>land<\/em> e\u00f0a <em>bryggja <\/em>\u00e1 eftir <em>a\u00f0<\/em>, <em>m\u00fdri<\/em> \u00e1 eftir <em>\u00ed<\/em>, og <em>matur<\/em> \u00e1 eftir <em>fyrir<\/em>. \u00c9g s\u00e9 ekki betur en sambandi\u00f0 <em>mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0<\/em> falli alveg a\u00f0 \u00feessu. Merkingin er \u00fear auglj\u00f3s \u2013 'mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0st\u00e6\u00f0ur, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 er a\u00f0 b\u00faast, eftir atvikum'. \u00deegar fallor\u00f0inu er sleppt f\u00e6rist \u00e1herslan sem \u00fea\u00f0 hef\u00f0i bori\u00f0 yfir \u00e1 forsetninguna sem annars er \u00e1herslulaus, og \u00ed sambandinu <em>mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0<\/em> f\u00e6r l\u00fdsingarh\u00e1tturinn <em>mi\u00f0a\u00f0 <\/em>l\u00edka oft \u00e1herslu.<\/p>\n<p>Sambandi\u00f0 <em>mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0<\/em> fellur a\u00f0 \u00feeim vi\u00f0mi\u00f0um sem \u00e9g hef <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2021%2F06%2F06%2Fhvad-er-malvenja%2F%3Ffbclid%3DIwAR3WzbdeGAdIKe-gfRjNKzCriU58xy-PwPz3kM_wiDjTOa9sl4fw7G04IJI&amp;h=AT2Qfg7POp1XibSQARHhWkCR5OZ3ouAr_9fPgACy6Kn1TXI2ymzEJmGr-sYGMdEZhN0m8ql6AOhUSyws_A9cSs_ggNqCGQKOUJ0r3RTHbV5SyUCF1zAq7O-cAoZO_tpZOA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3RMcs7ellLK-hnWOrbcaIWEsny9R8GNZ4lziWu1bQjsceGJSWhRPhwtp8oI0G-WrdRTPYyxFdvpv93NaDXAJqar8KmjrcDK2vsYUppuuu2PeEPP9cOpAwleYMJRHcrk5ANQQ_pPxLCK8ZoAOfNfjB0AfOE3Sg9\">nota\u00f0<\/a> um hven\u00e6r tilteki\u00f0 m\u00e1lbrig\u00f0i s\u00e9 or\u00f0i\u00f0 m\u00e1lvenja og <a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=2148&amp;fbclid=IwAR0T8F7xQOKBd7fXkrtebBu8EDVqliRy8tjETieZ2mOK9GNSOtXp_J1qTFQ\">\u00fear me\u00f0<\/a> \u201er\u00e9tt m\u00e1l\u201c \u2013 \u00fea\u00f0 er or\u00f0i\u00f0 a.m.k. 20 \u00e1ra gamalt, fj\u00f6ldi f\u00f3lks notar \u00fea\u00f0, \u00fea\u00f0 er fari\u00f0 a\u00f0 sj\u00e1st \u00e1 prenti, og engin \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 \u00e6tla anna\u00f0 en b\u00f6rn sem tileinka s\u00e9r \u00fea\u00f0 \u00e1 m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0i haldi \u00fev\u00ed \u00e1 fullor\u00f0ins\u00e1rum \u00fe\u00f3tt \u00e9g hafi ekki sannanir fyrir \u00fev\u00ed. Vitanlega \u00fearf a\u00f0 venjast \u00fev\u00ed eins og annarri n\u00fdbreytni \u00ed m\u00e1li en \u00fea\u00f0 \u00e1 s\u00e9r \u00fdmsar hli\u00f0st\u00e6\u00f0ur og merkingin \u00e6tti ekki a\u00f0 \u00fev\u00e6last fyrir f\u00f3lki. Eins og \u00e9g hef \u00e1\u00f0ur <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2021%2F11%2F20%2Ffognum-nyjungum%2F%3Ffbclid%3DIwAR1em9d7GD4CiVY7L7ZiQS6EEVQ7ylG_PDDdLiQ7HOb2CeY2fpBzYQMiCWg&amp;h=AT027kGOQp2EP7MxkaVqCXHg_PZpS5HluXxzX5ckAoNQ1hdnua3UTdW-FwDqqkIJ1tg7NzCLsF03NJkGk-TmsIRnT83RDCfUlUPu_DMKVtpPhguAhmYPND88fmp1lg-8rQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3RMcs7ellLK-hnWOrbcaIWEsny9R8GNZ4lziWu1bQjsceGJSWhRPhwtp8oI0G-WrdRTPYyxFdvpv93NaDXAJqar8KmjrcDK2vsYUppuuu2PeEPP9cOpAwleYMJRHcrk5ANQQ_pPxLCK8ZoAOfNfjB0AfOE3Sg9\">sagt<\/a> finnst m\u00e9r a\u00f0 vi\u00f0 eigum almennt a\u00f0 fagna n\u00fdjungum \u00ed m\u00e1linu a\u00f0 \u00fev\u00ed tilskildu a\u00f0 \u00fe\u00e6r gangi ekki beinl\u00ednis gegn m\u00e1lkerfinu. Og ekki f\u00f6rum vi\u00f0 a\u00f0 ford\u00e6ma texta J\u00f3nasarver\u00f0launahafans Braga Valdimars.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fdtt j\u00f3lalag Baggal\u00fats, Myrra, hefst \u00e1 l\u00ednunum \u201e\u00deau koma bara einu sinni \u00e1 \u00e1ri \/ \u00f3tr\u00falega vins\u00e6l mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0\u201c. \u00dat fr\u00e1 m\u00e1lhef\u00f0 m\u00e6tti eiga von \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed n\u00e6stu l\u00ednu yr\u00f0i nefnt eitthvert vi\u00f0mi\u00f0, en \u00ed sta\u00f0inn kemur bara \u201eMe\u00f0 \u00f6llu s\u00ednu \u00f3h\u00f3fi og f\u00e1ri\u201c. Vissulega kemur samanbur\u00f0urinn fram \u00fearna, \u00fe.e. j\u00f3lin eru \u00f3tr\u00falega [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4792","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4792","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4792"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4794,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4792\/revisions\/4794"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}