{"id":4839,"date":"2023-01-27T17:29:47","date_gmt":"2023-01-27T17:29:47","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4839"},"modified":"2023-01-27T17:33:47","modified_gmt":"2023-01-27T17:33:47","slug":"hvad-merkir-radgast-vid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/01\/27\/hvad-merkir-radgast-vid\/","title":{"rendered":"Hva\u00f0 merkir r\u00e1\u00f0gast vi\u00f0?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd tengslum vi\u00f0 mi\u00f0lunartill\u00f6gu r\u00edkiss\u00e1ttasemjara \u00ed kjaradeilu Eflingar og Samtaka atvinnul\u00edfsins er n\u00fa uppi \u00e1hugaver\u00f0ur \u00e1greiningur um textat\u00falkun. \u00cd <a href=\"https:\/\/www.asi.is\/frettir-og-utgafa\/frettir\/almennar-frettir\/alyktun-midstjornar-asi-um-midlunartillogu-rikissattasemjara\/\">\u00c1lyktun mi\u00f0stj\u00f3rnar AS\u00cd um mi\u00f0lunartill\u00f6gu R\u00edkiss\u00e1ttasemjara<\/a> fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00ed g\u00e6r segir: \u201eAS\u00cd telur heimild s\u00e1ttasemjara jafnframt bundna vi\u00f0 a\u00f0 \u00e1tt hafi s\u00e9r sta\u00f0 n\u00e1i\u00f0 samr\u00e1\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0ila um efni hennar og a\u00f0 h\u00fan eigi ekki a\u00f0 leggjast fram \u00e1n \u00feess a\u00f0 hafa a.m.k. \u00feegjandi sam\u00feykki beggja a\u00f0ila. Hvorugt \u00feessara skilyr\u00f0a s\u00e9 uppfyllt.\u201c \u00dear er v\u00edsa\u00f0 til 27. greinar <em><a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/nuna\/1938080.html\">Laga um st\u00e9ttarf\u00e9l\u00f6g og vinnudeilur<\/a><\/em> nr. 80\/1938 \u00fear sem segir: \u201eS\u00e1ttasemjara ber a\u00f0 r\u00e1\u00f0gast vi\u00f0 samninganefndir a\u00f0ila \u00e1\u00f0ur en hann ber fram mi\u00f0lunartill\u00f6gu.\u201c M\u00e1li\u00f0 sn\u00fdst um \u00fea\u00f0 hvernig eigi a\u00f0 skilja or\u00f0alagi\u00f0 <em>r\u00e1\u00f0gast vi\u00f0<\/em>.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>er <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2023\/01\/27\/midlunartillagan_i_samraemi_vid_log\/\">haft eftir<\/a> Sindra M. Stephensen d\u00f3sent vi\u00f0 lagadeild H\u00e1sk\u00f3lans \u00ed Reykjav\u00edk: \u201e\u00cd l\u00f6gunum segir a\u00f0 r\u00edkiss\u00e1ttasemjari eigi a\u00f0 r\u00e1\u00f0gast vi\u00f0 samninganefndir a\u00f0ila um till\u00f6guna \u00e1\u00f0ur en h\u00fan er l\u00f6g\u00f0 fram en \u00fear er ekki kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um hve langt \u00fea\u00f0 \u00e1 a\u00f0 ganga. Ekki ver\u00f0ur r\u00e1\u00f0i\u00f0 a\u00f0 ger\u00f0 s\u00e9 s\u00e9rstaklega str\u00f6ng krafa um inntak samr\u00e1\u00f0sins e\u00f0a samtalsins, en \u00e6tla m\u00e1 a\u00f0 kynna \u00feurfi efni mi\u00f0lunartill\u00f6gunnar sannanlega fyrir b\u00e1\u00f0um a\u00f0ilum \u00e1\u00f0ur en lengra er haldi\u00f0 og \u00f3ska eftir afst\u00f6\u00f0u \u00feeirra til hennar.\u201c Sindri telur sem s\u00e9 a\u00f0 or\u00f0alagi\u00f0 <em>r\u00e1\u00f0gast vi\u00f0<\/em> \u201egefi ekki til kynna a\u00f0 b\u00e1\u00f0ir a\u00f0ilar vinnudeilu \u00feurfi a\u00f0 hafa veitt efni mi\u00f0lunartill\u00f6gu \u00feegjandi sam\u00feykki sitt\u201c. En \u00e1 hverju byggist s\u00fa t\u00falkun \u2013 og er h\u00fan hafin yfir efa?<\/p>\n<p>\u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em> er s\u00f6gnin <em>r\u00e1\u00f0gast <\/em>sk\u00fdr\u00f0 'bera e-\u00f0 undir e-n, leita r\u00e1\u00f0a hj\u00e1 e-m' og \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k '<\/em>leita r\u00e1\u00f0a hj\u00e1'. Me\u00f0al samheita sagnarinnar sem talin eru \u00ed <em>\u00cdslenskri samheitaor\u00f0ab\u00f3k<\/em> eru 'bera saman b\u00e6kur s\u00ednar, bera saman r\u00e1\u00f0 s\u00edn' gera r\u00e1\u00f0 s\u00edn, hafa samr\u00e1\u00f0 vi\u00f0\u2018. Sambandi\u00f0 <em>r\u00e1\u00f0gast vi\u00f0<\/em> kemur fyrir \u00feegar \u00ed fornu m\u00e1li og af d\u00e6mum um \u00fea\u00f0 \u00ed eldri og yngri textum er alveg sk\u00fdrt a\u00f0 \u00fea\u00f0 felur \u00ed s\u00e9r samtal \u00fear sem skipst er \u00e1 sko\u00f0unum. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir ekki endilega a\u00f0 a\u00f0ilar s\u00e9u allir sam\u00feykkir ni\u00f0urst\u00f6\u00f0unni \u00far \u00fev\u00ed samtali, en s\u00e6tta sig a.m.k. vi\u00f0 hana. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri mj\u00f6g \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 segjast hafa komi\u00f0 me\u00f0 till\u00f6gu eftir a\u00f0 hafa <em>r\u00e1\u00f0gast vi\u00f0<\/em> einhvern ef vi\u00f0m\u00e6landinn hef\u00f0i lagst eindregi\u00f0 gegn till\u00f6gunni.<\/p>\n<p>N\u00fa veit \u00e9g au\u00f0vita\u00f0 ekkert hvernig samtal r\u00edkiss\u00e1ttasemjara vi\u00f0 samningsa\u00f0ila var. En hafi samninganefnd Eflingar l\u00fdst eindreginni andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 framlagningu mi\u00f0lunartill\u00f6gu getur r\u00edkiss\u00e1ttasemjari ekki sagst hafa <em>r\u00e1\u00f0gast vi\u00f0 <\/em>samninganefndina um till\u00f6guna. \u00de\u00e1 er einfaldlega um tilkynningu a\u00f0 r\u00e6\u00f0a og ef hugsun l\u00f6ggjafans var s\u00fa hef\u00f0i v\u00e6ntanlega sta\u00f0i\u00f0 \u201eber a\u00f0 tilkynna samninganefndum\u201c en ekki \u201eber a\u00f0 r\u00e1\u00f0gast vi\u00f0 samninganefndir\u201c eins og raunin er. Ef l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingar telja a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 <em>r\u00e1\u00f0gast vi\u00f0<\/em> einhvern um tilteki\u00f0 m\u00e1l en gera s\u00ed\u00f0an eitthva\u00f0 sem gengur \u00ed berh\u00f6gg vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0m\u00e6landinn segir \u00feurfa \u00feeir a\u00f0 s\u00fdna fram \u00e1 a\u00f0 s\u00fa t\u00falkun samr\u00e6mist venjulegri notkun or\u00f0asambandsins \u00ed \u00edslensku m\u00e1li.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd tengslum vi\u00f0 mi\u00f0lunartill\u00f6gu r\u00edkiss\u00e1ttasemjara \u00ed kjaradeilu Eflingar og Samtaka atvinnul\u00edfsins er n\u00fa uppi \u00e1hugaver\u00f0ur \u00e1greiningur um textat\u00falkun. \u00cd \u00c1lyktun mi\u00f0stj\u00f3rnar AS\u00cd um mi\u00f0lunartill\u00f6gu R\u00edkiss\u00e1ttasemjara fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00ed g\u00e6r segir: \u201eAS\u00cd telur heimild s\u00e1ttasemjara jafnframt bundna vi\u00f0 a\u00f0 \u00e1tt hafi s\u00e9r sta\u00f0 n\u00e1i\u00f0 samr\u00e1\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0ila um efni hennar og a\u00f0 h\u00fan eigi ekki a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4839","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4839"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4842,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4839\/revisions\/4842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}