{"id":4858,"date":"2023-02-11T14:00:54","date_gmt":"2023-02-11T14:00:54","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4858"},"modified":"2023-02-11T14:00:54","modified_gmt":"2023-02-11T14:00:54","slug":"fyrrverandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/02\/11\/fyrrverandi\/","title":{"rendered":"Fyrrverandi"},"content":{"rendered":"<p>L\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>fyrrverandi <\/em>er eitt af \u00feessum algengu hversdagslegu or\u00f0um sem vi\u00f0 teljum okkur vita n\u00e1kv\u00e6mlega hva\u00f0 merki og hvernig s\u00e9 nota\u00f0, en leynir samt \u00e1 s\u00e9r. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em> er \u00fea\u00f0 sk\u00fdrt 'sem \u00e1\u00f0ur var (oftast \u00feanga\u00f0 til n\u00fdlega)' og \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F14472%3Ffbclid%3DIwAR1HBB37QQLojl1QNTMfnejKn3kZQzMrbYh3RM0JDwWZEO_xzluLpcbREzk&amp;h=AT3XrZYTPhUOfwW7HKXEQMH4U-7sXggfcitNq4DJ1H5RY2QxLD0_5bONYFcxUYw9K6n1V2c960vDGOI03RXoMhOUDaD0dpql6NVcXq-uydJNBnBB9-wcj51VjU9IwXUAKA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3BexaMAotn6AhBJO8oWbC3RRWPYKxtOYpVzq1JBD1Vfyzhd475uPqe1ArYv7Lj3LahyqYCyRhGnLu3z76OqCI-ZQDrmKAIwn1j2buV4eICYEJaw48e-GjMsSZIpAA8K3K3Z0m5isBpLJc1EQ2vrm-nrpkPsDcj\">sk\u00fdringin<\/a> 'sem var e-\u00f0 \u00e1\u00f0ur en er \u00fea\u00f0 ekki lengur'. \u00c9g hugsa a\u00f0 vi\u00f0 getum flest teki\u00f0 undir \u00feetta en \u00e9g var\u00f0 samt hugsi \u00feegar \u00e9g heyr\u00f0i tala\u00f0 um Vilmund heitinn Gylfason sem \u201efyrrverandi al\u00feingismann\u201c \u00ed \u00fatvarpsfr\u00e9ttunum \u00e1\u00f0an. Vissulega vir\u00f0ast or\u00f0ab\u00f3karsk\u00fdringarnar eiga vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 Vilmundur var \u00e1\u00f0ur al\u00feingisma\u00f0ur en er \u00fea\u00f0 ekki lengur \u2013 hann l\u00e9st fyrir t\u00e6pum 40 \u00e1rum.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 sem olli \u00fev\u00ed hins vegar a\u00f0 \u00e9g f\u00f3r a\u00f0 hugsa um \u00feetta var a\u00f0 Vilmundur var al\u00feingisma\u00f0ur \u00feegar hann d\u00f3. \u00cd lifanda l\u00edfi var hann aldrei <em>fyrrverandi<\/em> al\u00feingisma\u00f0ur. Skiptir \u00fea\u00f0 m\u00e1li? Getum vi\u00f0 haldi\u00f0 \u00e1fram a\u00f0 tala um f\u00f3lk me\u00f0 \u00feeim titli e\u00f0a starfsheiti sem \u00fea\u00f0 haf\u00f0i vi\u00f0 dau\u00f0a sinn, e\u00f0a er e\u00f0lilegt a\u00f0 b\u00e6ta <em>fyrrverandi<\/em> framan vi\u00f0? \u00dearna b\u00e6tist l\u00edka vi\u00f0 a\u00f0 m\u00f6rk milli starfsheitis og menntunar eru oft \u00f3lj\u00f3s. \u00dea\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 vera <em>fyrrverandi h\u00e9ra\u00f0sl\u00e6knir<\/em> og <em>fyrrverandi menntask\u00f3lakennari <\/em>vegna \u00feess a\u00f0 \u00fear er auglj\u00f3slega v\u00edsa\u00f0 til starfa, en er h\u00e6gt a\u00f0 vera <em>fyrrverandi l\u00e6knir <\/em>e\u00f0a <em>fyrrverandi kennari<\/em>? \u00dea\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 skilja svo a\u00f0 v\u00edsa\u00f0 s\u00e9 til menntunar og r\u00e9ttinda en ekki tiltekins starfs.<\/p>\n<p>Vitanlega er <em>fyrrverandi <\/em>aldrei nota\u00f0 me\u00f0 skyldleikaor\u00f0um \u2013 f\u00f3lk ver\u00f0ur ekki <em>fyrrverandi foreldrar <\/em>barna sinna vi\u00f0 dau\u00f0a sinn. En tengdir f\u00f3lks eru s\u00e9rlega sn\u00fanar \u00ed \u00feessu samhengi. Ef vi\u00f0 hj\u00f3nin skiljum og m\u00f3\u00f0ir konunnar minnar er \u00e1 l\u00edfi ver\u00f0ur h\u00fan <em>fyrrverandi tengdam\u00f3\u00f0ir <\/em>m\u00edn, en ef vi\u00f0 erum enn gift tala \u00e9g um m\u00f3\u00f0ur konunnar minnar sem <em>tengdam\u00f3\u00f0ur <\/em>en ekki <em>fyrrverandi tengdam\u00f3\u00f0ur<\/em> \u00fe\u00f3tt h\u00fan s\u00e9 l\u00e1tin enda h\u00e6tti h\u00fan aldrei a\u00f0 vera tengdam\u00f3\u00f0ir m\u00edn. En ef vi\u00f0 h\u00f6fum veri\u00f0 gift \u00feegar h\u00fan l\u00e9st, en skiljum s\u00ed\u00f0ar, hva\u00f0 \u00fe\u00e1? Ef h\u00fan v\u00e6ri enn \u00e1 l\u00edfi yr\u00f0i h\u00fan <em>fyrrverandi tengdam\u00f3\u00f0ir<\/em> m\u00edn vi\u00f0 skilna\u00f0inn \u2013 en held \u00e9g \u00e1fram a\u00f0 mi\u00f0a vi\u00f0 \u00feau vensl sem voru milli okkar vi\u00f0 dau\u00f0a hennar?<\/p>\n<p>Svo getur \u00feetta veri\u00f0 misjafnt eftir afst\u00f6\u00f0u m\u00e6landans til \u00feess sem um er r\u00e6tt. \u00dea\u00f0 getur t.d. veri\u00f0 e\u00f0lilegt a\u00f0 segja<em> \u00e9g hitti Sigur\u00f0 fyrrverandi n\u00e1granna minn \u00ed g\u00e6r<\/em>, en aftur \u00e1 m\u00f3ti <em>vi\u00f0 Sigur\u00f0ur n\u00e1granni minn f\u00f3rum stundum saman \u00ed vei\u00f0i<\/em>. \u00cd seinna tilvikinu er veri\u00f0 a\u00f0 segja fr\u00e1 \u00fev\u00ed sem vi\u00f0 ger\u00f0um saman \u00feegar vi\u00f0 vorum n\u00e1grannar, og \u00fe\u00e1 er mun minni \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 b\u00e6ta <em>fyrrverandi <\/em>framan vi\u00f0 \u2013 \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 vissulega h\u00e6gt. Einnig m\u00e1 velta fyrir s\u00e9r hva\u00f0a t\u00edmam\u00f6rk s\u00e9u \u00e1 notkun <em>fyrrverandi<\/em> \u2013 hva\u00f0 merkir \u201en\u00fdlega\u201c \u00ed \u00e1\u00f0urnefndri sk\u00fdringu <em>\u00cdslenskrar or\u00f0ab\u00f3kar<\/em>? Vi\u00f0 myndum varla tala um <em>Hannes Hafstein fyrrverandi r\u00e1\u00f0herra<\/em> e\u00f0a <em>Magn\u00fas Stephensen fyrrverandi landsh\u00f6f\u00f0ingja<\/em>, er \u00fea\u00f0?<\/p>\n<p>Vi\u00f0 \u00feetta b\u00e6tist svo notkun <em>fyrrverandi<\/em> sem nafnor\u00f0s, einkum \u00ed samb\u00f6ndunum <em>minn<\/em>\/<em>m\u00edn fyrrverandi<\/em> \u00ed merkingunni 'fyrrverandi maki'. Allt \u00feetta s\u00fdnir a\u00f0 jafnvel hversdagslegustu or\u00f0 geta s\u00fdnt \u00fdmis tilbrig\u00f0i \u00feegar a\u00f0 er g\u00e1\u00f0. \u00dea\u00f0 er ein af \u00e1st\u00e6\u00f0unum fyrir \u00fev\u00ed hva\u00f0 tungum\u00e1li\u00f0 er merkilegt og skemmtilegt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 fyrrverandi er eitt af \u00feessum algengu hversdagslegu or\u00f0um sem vi\u00f0 teljum okkur vita n\u00e1kv\u00e6mlega hva\u00f0 merki og hvernig s\u00e9 nota\u00f0, en leynir samt \u00e1 s\u00e9r. \u00cd \u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k er \u00fea\u00f0 sk\u00fdrt 'sem \u00e1\u00f0ur var (oftast \u00feanga\u00f0 til n\u00fdlega)' og \u00ed \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k er sk\u00fdringin 'sem var e-\u00f0 \u00e1\u00f0ur en er \u00fea\u00f0 ekki lengur'. \u00c9g [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4858","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4858","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4858"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4858\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4859,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4858\/revisions\/4859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}