{"id":4864,"date":"2023-02-14T08:00:36","date_gmt":"2023-02-14T08:00:36","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4864"},"modified":"2023-02-13T12:45:35","modified_gmt":"2023-02-13T12:45:35","slug":"oll-folkin-eru-farin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/02\/14\/oll-folkin-eru-farin\/","title":{"rendered":"\u00d6ll f\u00f3lkin eru farin"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em><a href=\"http:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/72146\">segir<\/a>: \u201eOr\u00f0i\u00f0\u00a0<strong>f\u00f3lk<\/strong>\u00a0v\u00edsar til margra \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 standi sj\u00e1lft \u00ed eint\u00f6lu. Beygingin mi\u00f0ast vi\u00f0 form or\u00f0sins, \u00fe.e. eint\u00f6luna, fremur en merkingu \u00feess.\u00a0<em>Allt f\u00f3lki\u00f0, sem \u00e9g tala\u00f0i vi\u00f0, \u00e6tla\u00f0i \u00fat a\u00f0 skemmta s\u00e9r, svo sag\u00f0i \u00fea\u00f0 a.m.k.<\/em> (ekki: \u201eallt f\u00f3lki\u00f0, sem \u00e9g tala\u00f0i vi\u00f0, \u00e6tlu\u00f0u \u00fat a\u00f0 skemmta s\u00e9r, svo s\u00f6g\u00f0u \u00feau a.m.k.\u201c).\u201c En vegna \u00feess hversu afbrig\u00f0ileg heg\u00f0un or\u00f0sins er m\u00e1 b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 h\u00fan hafi tilhneigingu til a\u00f0 breytast \u00e1 \u00fdmsan h\u00e1tt. \u00cd fyrsta lagi g\u00e6ti veri\u00f0 v\u00edsa\u00f0 til or\u00f0sins me\u00f0 fornafni \u00ed fleirt\u00f6lu eins og \u00ed d\u00e6minu \u00far <em>M\u00e1lfarsbankanum<\/em>. \u00cd \u00f6\u00f0ru lagi g\u00e6ti or\u00f0i\u00f0 fengi\u00f0 fleirt\u00f6lubeygingu og st\u00fdrt fleirt\u00f6lu \u00e1 s\u00f6gn og sagnfyllingu \u2013 <em>f\u00f3lk<strong>in<\/strong> <strong>eru g\u00f3\u00f0<\/strong><\/em>. \u00cd \u00feri\u00f0ja lagi g\u00e6ti or\u00f0i\u00f0 fengi\u00f0 eint\u00f6lumerkingu \u2013 <strong><em>eitt<\/em><\/strong><em> f\u00f3lk<\/em>. D\u00e6mi um \u00feetta allt m\u00e1 finna n\u00fa \u00feegar.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 fyrstnefnda er nokku\u00f0 algengt. \u00deannig segir \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 2009: \u201e\u00dea\u00f0 var fr\u00e1b\u00e6rt a\u00f0 f\u00e1 \u00feetta f\u00f3lk til landsins, \u00feau h\u00f6f\u00f0u \u00f6ll \u00e1 or\u00f0i hva\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri mikill kraftur \u00ed f\u00f3lkinu h\u00e9rna og gert miki\u00f0 \u00far litlu.\u201c \u00c1 vef <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>2017 segir: \u201eF\u00f3lk var hr\u00e6tt, e\u00f0lilega, en \u00feau voru \u00feurr og nokku\u00f0 vel haldin.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu<\/em> 2018 segir: \u201e\u00deetta er \u00f6ruggur sta\u00f0ur \u00fear sem f\u00f3lk getur komi\u00f0 saman, hvort sem \u00feau eru \u00feolendur, a\u00f0standendur e\u00f0a einhver sem er \u00e1 m\u00f3ti ofbeldi.\u201c \u00cd <em>DV<\/em> 2018 segir: \u201eN\u00famer eitt, tv\u00f6 og \u00ferj\u00fa er a\u00f0 f\u00f3lk brosi, ef \u00feau gera \u00fea\u00f0 er markmi\u00f0i m\u00ednu n\u00e1\u00f0.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu<\/em> 2018 segir: \u201e\u00feau spur\u00f0u, me\u00f0al annars, af hverju f\u00f3lk ger\u00f0ist gr\u00e6nkerar, af hverju \u00feau v\u00e6ru \u00fea\u00f0 enn og hva\u00f0 \u00feeim \u00fe\u00e6tti erfi\u00f0ast og best vi\u00f0 a\u00f0 vera gr\u00e6nkerar.\u201c<\/p>\n<p>\u00deessi d\u00e6mi eru \u00f6ll tekin \u00far fj\u00f6lmi\u00f0lum sem s\u00fdnir a\u00f0 sl\u00edkrar v\u00edsunar g\u00e6tir nokku\u00f0 \u00ed formlegu m\u00e1li. \u00deetta er \u00fe\u00f3 miklu algengara, og raunar mj\u00f6g algengt, \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li eins og \u00fea\u00f0 birtist \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum. En \u00fea\u00f0 er ekki v\u00edst a\u00f0 <em>\u00feau<\/em> v\u00edsi alltaf \u00ed <strong>or\u00f0i\u00f0<\/strong> <em>f\u00f3lk<\/em> \u00fe\u00f3tt svo vir\u00f0ist \u00ed flj\u00f3tu brag\u00f0i. Pers\u00f3nuforn\u00f6fn hafa oft m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilega v\u00edsun, v\u00edsa til or\u00f0a fyrr \u00ed textanum, eins og \u00ed <em>\u00e9g m\u00e6tti sk\u00e1ldinu og <strong>\u00fea\u00f0<\/strong> var \u00ed g\u00f3\u00f0u skapi<\/em>, \u00fear sem <em>\u00fea\u00f0 <\/em>v\u00edsar til hvorugkynsor\u00f0sins <em>sk\u00e1ld<\/em>. En \u00feau geta l\u00edka v\u00edsa\u00f0 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1845582?iabr=on#page\/n24\/mode\/2up\/\">\u00fat fyrir m\u00e1li\u00f0<\/a>, til einhvers \u00ed raunheiminum, eins og \u00ed <em>\u00e9g m\u00e6tti sk\u00e1ldinu og <strong>h\u00fan<\/strong> var \u00ed g\u00f3\u00f0u skapi<\/em> \u2013 \u00fear v\u00e6ri nota\u00f0 kvenkyn vegna \u00feess a\u00f0 sk\u00e1ldi\u00f0 sem um v\u00e6ri r\u00e6tt v\u00e6ri kona. \u00cd m\u00f6rgum tilvikum \u00fear sem <em>\u00feau<\/em> er nota\u00f0 \u00ed v\u00edsun til f\u00f3lks g\u00e6ti veri\u00f0 um sl\u00edka v\u00edsun a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>m\u00e1 finna mikinn fj\u00f6lda d\u00e6ma af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum um a\u00f0 <em>f\u00f3lk<\/em> taki me\u00f0 s\u00e9r fleirt\u00f6lumyndir sagna. \u00dear m\u00e1 nefna \u201eF\u00f3lk eru a\u00f0 tala vel um hann \u00feessa stundina\u201c af <em>f\u00f3tbolti.net<\/em> 2006; \u201eF\u00f3lk eru hr\u00e6dd um b\u00f6rnin s\u00edn\u201c af <em>Bland.is<\/em> 2004; \u201eF\u00f3lk eru \u00f6ryrkjar vegna margra \u00e1st\u00e6\u00f0na\u201c af <em>Bland.is<\/em> 2009; \u201ef\u00f3lk eru enn\u00fe\u00e1 hr\u00e6dd vi\u00f0 t\u00f6luna 13\u201c af <em>Twitter<\/em> 2014, \u201eF\u00f3lk eru a\u00f0 f\u00f3kusa alltof miki\u00f0 \u00e1 lagavali\u00f0\u201c af <em>Twitter<\/em> 2016; \u201eF\u00f3lk eru ekki a\u00f0 \u00e1saka upp \u00e1 dj\u00f3ki\u00f0\u201c af <em>Twitter<\/em> 2021. Einnig ber vi\u00f0 a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 taki fleirt\u00f6luendingar: \u201ehin f\u00f3lkin voru svo sein a\u00f0 koma\u201c af <em>Hugi.is<\/em> 2005; \u201eEinu f\u00f3lkin sem geta passa\u00f0 fyrir mig er mamma og pabbi\u201c af <em>Bland.is<\/em> 2006; \u201e\u00feyrlur \u00feurftu a\u00f0 gera bi\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 bjarga f\u00f3lkum af h\u00fas\u00fe\u00f6kum heimila sinna\u201c \u00ed <em>V\u00edsi<\/em> 2007.<\/p>\n<p>\u00cd \u00fe\u00e6ttinum \u00cdslenskt m\u00e1l \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2002 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3459173?iabr=on#page\/n80\/mode\/1up\/\">sag\u00f0i<\/a>, \u00ed framhaldi af umr\u00e6\u00f0u um fleirt\u00f6lu \u00fdmissa safnheita: \u201eHins vegar dettur engum \u00ed hug a\u00f0 segja \u201em\u00f6rg f\u00f3lk\u201c \u2013 enn sem komi\u00f0 er.\u201c Fyrir tveimur og h\u00e1lfu \u00e1ri var \u00fe\u00f3 <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/08\/19\/eitt-folk\/\">nefnt<\/a> h\u00e9r a\u00f0 ungt f\u00f3lk v\u00e6ri fari\u00f0 a\u00f0 tala um <em>eitt f\u00f3lk<\/em> og <em>m\u00f6rg f\u00f3lk<\/em>. \u00de\u00e1 haf\u00f0i \u00e9g a\u00f0eins \u00f3lj\u00f3sar spurnir af \u00feessu en \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> er n\u00fa h\u00e6gt a\u00f0 finna f\u00e1ein d\u00e6mi um \u00feetta. \u201eS\u00ed\u00f0an eru l\u00edka m\u00f6rg f\u00f3lk sem a\u00f0 taka poka \u00e1n \u00feess a\u00f0 borga fyrir \u00fe\u00e1\u201c af <em>Hugi.is<\/em> 2004; \u201e\u00c9g veit um nokkra sem eru a\u00f0 fara \u00feanga\u00f0 og eitt f\u00f3lk sem er \u00fear n\u00fana\u201c af <em>Bland.is<\/em> 2005; \u201e\u00fe\u00f3 er eitt f\u00f3lk sem \u00e9g \u00feekki vel h\u00e9rna\u201c af <em>Hugi.is<\/em> 2006; \u201e\u00dea\u00f0 er afleitt a\u00f0 sum f\u00f3lk geta ekki skemmt s\u00e9r \u00e1n v\u00edmuefna\u201c af <em>Hugi.is<\/em> 2009; \u201e\u00c9g var ekki a\u00f0 meina \u00f6ll f\u00f3lk me\u00f0 b\u00f6rn\u201c af <em>Twitter <\/em>2020.<\/p>\n<p>D\u00e6mi af \u00feessu tagi eru vissulega f\u00e1, en hins vegar m\u00e1 finna d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum a\u00f0 amast s\u00e9 vi\u00f0 \u00feeim, t.d. \u201eSvo \u00feoli \u00e9g ekki heldur \u00feegar f\u00f3lk talar um m\u00f6rg f\u00f3lk\u201c \u00e1 <em>Bland.is<\/em> 2010. \u00dea\u00f0 bendir til \u00feess a\u00f0 t\u00ed\u00f0ni \u00feessarar notkunar \u00ed talm\u00e1li g\u00e6ti veri\u00f0 meiri en d\u00e6mafj\u00f6ldinn bendir til. D\u00e6min um \u00f3hef\u00f0bundnar beygingarmyndir af <em>f\u00f3lk<\/em>, s.s. <em>f\u00f3lkin<\/em> og <em>f\u00f3lkum<\/em>, eru l\u00edka mj\u00f6g f\u00e1. \u00dear er \u00fe\u00f3 \u00feess a\u00f0 g\u00e6ta a\u00f0 \u00f6ll hvorugkynsor\u00f0 \u00f6nnur en \u00feau sem hafa <em>a<\/em> \u00ed stofni eru eins \u00ed nefnifalli og \u00feolfalli eint\u00f6lu og fleirt\u00f6lu, og \u00fev\u00ed hugsanlegt a\u00f0 fyrir sumum sem segja <em>f\u00f3lk eru<\/em> \u2026 s\u00e9 <em>f\u00f3lk<\/em> \u00ed raun \u00ed fleirt\u00f6lu \u00fear. En fleirt\u00f6lumyndir sagna me\u00f0 <em>f\u00f3lk<\/em> eru or\u00f0nar fastar \u00ed sessi, sem og v\u00edsun til <em>f\u00f3lk<\/em> me\u00f0 <em>\u00feau<\/em>, \u00fe\u00f3tt \u00fear g\u00e6ti stundum veri\u00f0 um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a v\u00edsun \u00fat fyrir m\u00e1li\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd M\u00e1lfarsbankanum segir: \u201eOr\u00f0i\u00f0\u00a0f\u00f3lk\u00a0v\u00edsar til margra \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 standi sj\u00e1lft \u00ed eint\u00f6lu. Beygingin mi\u00f0ast vi\u00f0 form or\u00f0sins, \u00fe.e. eint\u00f6luna, fremur en merkingu \u00feess.\u00a0Allt f\u00f3lki\u00f0, sem \u00e9g tala\u00f0i vi\u00f0, \u00e6tla\u00f0i \u00fat a\u00f0 skemmta s\u00e9r, svo sag\u00f0i \u00fea\u00f0 a.m.k. (ekki: \u201eallt f\u00f3lki\u00f0, sem \u00e9g tala\u00f0i vi\u00f0, \u00e6tlu\u00f0u \u00fat a\u00f0 skemmta s\u00e9r, svo s\u00f6g\u00f0u \u00feau a.m.k.\u201c).\u201c En vegna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4864","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4864"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4866,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4864\/revisions\/4866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}