{"id":4902,"date":"2023-02-28T08:00:10","date_gmt":"2023-02-28T08:00:10","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4902"},"modified":"2023-02-28T09:17:21","modified_gmt":"2023-02-28T09:17:21","slug":"ad-thaga-thunnu-hljodi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/02\/28\/ad-thaga-thunnu-hljodi\/","title":{"rendered":"A\u00f0 \u00feaga \u00feunnu hlj\u00f3\u00f0i"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd dag rakst \u00e9g \u00e1 <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20232383206d\/kallar-eftir-vid-brogdum-stjornar-lida-vid-efna-hags-legum-glaep-?fbclid=IwAR0bAKP768XlRm_9rrXsgeeBBuCv4YtCnU1rl9taM80dvmycFIO_F947SLo\">setninguna<\/a> \u201eGagnr\u00fdnir stj\u00f3rnarli\u00f0a fyrir a\u00f0 \u00feaga \u00feunnu hlj\u00f3\u00f0i\u201c \u00e1 vefmi\u00f0li. \u00cd hef\u00f0bundnu m\u00e1li v\u00e6ri sagt <em>\u00feegja \u00feunnu hlj\u00f3\u00f0i<\/em> en myndin <em>\u00feaga<\/em> er \u00fe\u00f3 vel \u00feekkt. Um hana eru h\u00e1tt \u00ed 200 d\u00e6mi \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>, \u00fea\u00f0 elsta \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 1928: \u201eV\u00e6ri fr\u00e1s\u00f6gnin hinsvegar rjett, var \u00feetta atferli svo einstakt, a\u00f0 \u00f3m\u00f6gulegt var yfir a\u00f0 \u00feaga.\u201c \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> eru 425 d\u00e6mi um or\u00f0myndina <em>\u00feaga<\/em>, \u00fear af 310 \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum sem s\u00fdnir a\u00f0 h\u00fan er mun algengari \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li en formlegu. En i\u00f0ulega hefur veri\u00f0 amast vi\u00f0 \u00feessari beygingu. G\u00edsli J\u00f3nsson nefndi hana a.m.k. fj\u00f3rum sinnum \u00ed \u00fe\u00e1ttum s\u00ednum \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> (<a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1732560?iabr=on&amp;fbclid=IwAR1hfBlV20ITEq0x6TxOHqJ3MGX09sutSppQ0MGoWC6-Huq-LokdtIQA7-Y#page\/n9\/mode\/1up\">563<\/a>, <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1791484?iabr=on&amp;fbclid=IwAR22c0-IC_wtEMTZElDxCD0xroMIRB6YfzK-cR9HhN03rsuXY33v49rt978#page\/n9\/mode\/1up\/\">708<\/a>, <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3389052?iabr=on&amp;fbclid=IwAR0LgU-hfK5omIqLWTlw2WAnDtYt0dGKfIp4Tf7ANTZ29XlFxprjxHXl5Vo#page\/n61\/mode\/1up\">1098<\/a>, <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3426505?iabr=on&amp;fbclid=IwAR1PKetLRPzN8VBRBNWikYrFwzebN31X7BX1Pe2S3_wqRkGrdLmDLwGMjT4#page\/n43\/mode\/1up\">1135<\/a>) og b\u00e6\u00f0i <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F4148311%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR2XHUWifo0A7TYJlGSvIxCjWlkQjBjb7CJbb9IoEb_gpf5XrISEqgbMNeo%23page%2Fn45%2Fmode%2F1up&amp;h=AT30ZynsZGNMfuI-zPMlmlCgygQzrVvu_IWrbCkp73hpjAkFMRRe-egmuyH87DkEzzphEdjoAsBd1PllqzIbixheyZM8K9cvAFjFwdin8rmbhwfuSnm7WG0OL1YasHiu-w&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0DTxY3084iCQuQvzm2-GD_WtyQEQuh4_oiPilNads9-fmmYV3kBzxOVoyRhCYvWsKuwoEmtIa3JvbZZSEQfRPwRHa_EqBO1MTJJ2zGgbBnSgZPNZX2yKQlh-JTpSnl0PuQdFuF2KCdWV4rFpiXZI19zRd5EbcN\">J\u00f3n G. Fri\u00f0j\u00f3nsson<\/a> og <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F6779208%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR22c0-IC_wtEMTZElDxCD0xroMIRB6YfzK-cR9HhN03rsuXY33v49rt978%23page%2Fn33%2Fmode%2F1up&amp;h=AT0D401KyZiwEbV3FTtuH_RqNrdFArhVh2PB5zHEuze_IoEcVEgiO7ukjiiiW5mY4rypebucLh_-WvTF1F-6Jh6Tj0RG6uLpec_mn8JO5qoMPEUTW0PnGONK3BrY57KB7w&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0DTxY3084iCQuQvzm2-GD_WtyQEQuh4_oiPilNads9-fmmYV3kBzxOVoyRhCYvWsKuwoEmtIa3JvbZZSEQfRPwRHa_EqBO1MTJJ2zGgbBnSgZPNZX2yKQlh-JTpSnl0PuQdFuF2KCdWV4rFpiXZI19zRd5EbcN\">Baldur Hafsta\u00f0<\/a> hafa einnig nefnt hana \u00ed m\u00e1lfars\u00fe\u00e1ttum \u00ed sama bla\u00f0i.<\/p>\n<p>A\u00f0 auki m\u00e1 nefna J\u00f3n A\u00f0alstein J\u00f3nsson sem <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3470640?iabr=on&amp;fbclid=IwAR2XHUWifo0A7TYJlGSvIxCjWlkQjBjb7CJbb9IoEb_gpf5XrISEqgbMNeo#page\/n50\/mode\/1up\">sag\u00f0i<\/a> \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 2003: \u201e\u00deess vegna er sagt: \u00e9g \u00feegi \u00ed hel, \u00fe\u00fa \u00feegir og hann \u00feegir m\u00e1li\u00f0 \u00ed hel, alls ekki \u00e9g \u00feaga, \u00fe\u00fa \u00feagar, hann \u00feagar m\u00e1li\u00f0 \u00ed hel. Enda \u00fe\u00f3tt \u00e9g viti, a\u00f0 enginn segi svo, er eins\u00e6tt a\u00f0 benda \u00e1 \u00feennan rugling. \u00cd OM (1983) og OE (2002) m\u00e1 t.d. sj\u00e1 d\u00e6mi eins og a\u00f0 \u00feegja \u00feunnu hlj\u00f3\u00f0i, \u00feegja um e-\u00f0, \u00feegja yfir e-u. H\u00e9r held \u00e9g engum detti \u00ed reynd \u00ed hug a\u00f0 tala um a\u00f0 \u00feaga \u00feunnu hlj\u00f3\u00f0i o.s.frv.\u201c En sl\u00edk d\u00e6mi eru \u00fe\u00f3 til \u2013 \u00ed <em>Vikubla\u00f0inu<\/em> 1996 segir \u201eM\u00e9r finnst \u00e1berandi a\u00f0 \u00f3breyttir sti\u00f3rnarli\u00f0ar \u00feaga \u00feunnu hlj\u00f3\u00f0i\u201c og \u00ed <em>DV<\/em> 1999 segir \u201e\u00feeir segjast ekki sj\u00e1 neina \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 \u00feaga \u00feunnu hlj\u00f3\u00f0i yfir \u00fev\u00ed\u201c. \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> m\u00e1 einnig finna nokkur d\u00e6mi um \u00feetta samband af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum.<\/p>\n<p>J\u00f3n A\u00f0alsteinn fullyr\u00f0ir a\u00f0 \u201eenginn segi\u201c <em>\u00e9g \u00feaga<\/em>, <em>\u00fe\u00fa \u00feagar<\/em>, <em>hann \u00feagar<\/em>, og Halld\u00f3r Halld\u00f3rsson <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1028150%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR2QjUFlvhSipScQ0VjgoBkw_o5FETPI3CM1wEr9hb373oYCSd3afpob4XE%23page%2Fn4%2Fmode%2F1up&amp;h=AT1CfI6kIL_h-_tG6dh0zJc_cibUM0Vzn5cFPOvmBXwNnMYSEqLgOhZvhpjUab-hoQBBJgIaJE2RJ778H2kELoesivWlbE1pASdU9c1meR4GIz-qnPai3-owAlDWgfy9MQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0DTxY3084iCQuQvzm2-GD_WtyQEQuh4_oiPilNads9-fmmYV3kBzxOVoyRhCYvWsKuwoEmtIa3JvbZZSEQfRPwRHa_EqBO1MTJJ2zGgbBnSgZPNZX2yKQlh-JTpSnl0PuQdFuF2KCdWV4rFpiXZI19zRd5EbcN\">sag\u00f0i<\/a> \u00ed <em>T\u00edmanum <\/em>1956: \u201e\u00d6llum heimildarm\u00f6nnum m\u00ednum ber saman um a\u00f0 s\u00f6gnin <strong>\u00feaga<\/strong> beygist n\u00e1kv\u00e6mlega eins og s\u00f6gnin <strong>\u00feegja <\/strong>[\u2026].\u201c \u00deetta er n\u00e6rri lagi \u00fe\u00f3tt \u00f6rf\u00e1 d\u00e6mi s\u00e9u um anna\u00f0, m.a. \u201enei \u00e9g \u00feaga ekki\u201c af <em>Hugi.is<\/em> 2006, \u201eAtvinnul\u00edfi\u00f0 er ekki a\u00f0 leita a\u00f0 starfsf\u00f3lki sem \u00feagar \u00ed 8 t\u00edma og fylgir lei\u00f0beiningum\u201c af <em>Twitter<\/em> 2014, og \u201e\u00e6tli \u00fei\u00f0 hinar \u00feagi\u00f0 ekki bara yfir ykkar l\u00f6gbrotum, hver sem \u00feau svosum eru\u201c af <em>Bland.is<\/em> 2009. \u00deessi d\u00e6mi eru s\u00e1raf\u00e1, en nokkur d\u00e6mi eru um <em>\u00fe\u00f6gum<\/em> \u2013 \u201eVi\u00f0 \u00fe\u00f6gum st\u00e6rsta hugsu\u00f0 okkar \u00ed hel\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1932, \u201eSkilum sk\u00f6mminni og \u00fe\u00f6gum aldrei yfir ofbeldi\u201c af <em>Twitter<\/em> 2021, og f\u00e1ein \u00ed vi\u00f0b\u00f3t.<\/p>\n<p>\u00cd umfj\u00f6llun um myndina <em>\u00feaga<\/em> \u00ed <em>T\u00edmanum <\/em>1956 vitna\u00f0i Halld\u00f3r Halld\u00f3rsson \u00ed Gu\u00f0mund G. Hagal\u00edn sem kva\u00f0st \u201e\u00feekkja \u00feennan nafnh\u00e1tt vel a\u00f0 vestan b\u00e6\u00f0i \u00far Arnarfir\u00f0i og D\u00fdrafir\u00f0i\u201c og einnig haf\u00f0i Halld\u00f3r \u201espurnir af nafnh\u00e6ttinum <strong>\u00feaga<\/strong> \u00far Dalas\u00fdslu\u201c. \u201eVir\u00f0ist \u00fev\u00ed \u00fatbrei\u00f0sla hans vera \u00fe\u00f3 nokkur\u201c sag\u00f0i Halld\u00f3r og benti \u00e1 a\u00f0 <em>j<\/em> \u00ed nafnh\u00e6tti sagnanna <em>segja<\/em> og <em>\u00feegja<\/em> er afbrig\u00f0ilegt \u00ed \u00feeim flokki sem sagnirnar tilheyra. \u201e\u00dea\u00f0 hef\u00f0i \u00fev\u00ed vel m\u00e1tt b\u00faast vi\u00f0 nafnh\u00e6ttinum <strong>\u00feaga <\/strong>\u00ed for[n]m\u00e1li\u201c segir Halld\u00f3r en taldi \u00fe\u00f3 ekki a\u00f0 myndin <em>\u00feaga <\/em>hef\u00f0i var\u00f0veist fr\u00e1 fornu fari \u201e\u00fe\u00f3tt h\u00fan kunni a\u00f0 v\u00edsu a\u00f0 vera nokku\u00f0 g\u00f6mul\u201c, heldur v\u00e6ri um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00e1hrif fr\u00e1 \u00f6\u00f0rum s\u00f6gnum sama flokks \u2013 f\u00f3lk hef\u00f0i fari\u00f0 a\u00f0 beygja <em>\u00feaga<\/em> \u00ad\u2013 <em>\u00feag\u00f0i <\/em>\u2013 <em>\u00feaga\u00f0<\/em> hli\u00f0st\u00e6tt<em> vara \u2013 var\u00f0i \u2013 vara\u00f0<\/em>.<\/p>\n<p>Um \u00feetta segir Halld\u00f3r: \u201eSl\u00edk fyrirbrig\u00f0i eru algeng \u00ed \u00f6llum m\u00e1lum og nefnast \u00e1hrifsbreytingar.\u201c \u00dea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 Halld\u00f3r, sem yfirleitt hika\u00f0i ekki vi\u00f0 a\u00f0 kve\u00f0a upp d\u00f3ma um \u201er\u00e9tt\u201c m\u00e1l og \u201erangt\u201c, nefnir ekki a\u00f0 nafnh\u00e1tturinn <em>\u00feaga<\/em> s\u00e9 rangur. En hann var l\u00edka tilb\u00fainn a\u00f0 vi\u00f0urkenna sta\u00f0bundnar m\u00e1lvenjur og taldi \u2013 \u00f6fugt vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem oft var gert, t.d. \u00ed kverinu <em>G\u00e6tum tungunnar <\/em>\u2013 a\u00f0 <em>\u00feora \u00fev\u00ed<\/em> v\u00e6ri jafnr\u00e9tt og <em>\u00feora \u00fea\u00f0<\/em>, \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda v\u00e6ri a\u00f0 v\u00edsu eldra v\u00e6ri \u00fea\u00f0 fyrrnefnda sta\u00f0bundin m\u00e1lvenja \u00e1 Vestfj\u00f6r\u00f0um. V\u00e6ntanlega hefur hann einnig tali\u00f0 <em>\u00feaga <\/em>sta\u00f0bundna mynd sem \u00fear me\u00f0 v\u00e6ri r\u00e9tt m\u00e1l. Enda er h\u00fan g\u00f6mul, algeng og fulln\u00e6gir \u00f6llum <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2021%2F06%2F06%2Fhvad-er-malvenja%2F%3Ffbclid%3DIwAR1krygozDH_CSwKDjYZmIPVLQ8O8u17_nNv8X9jiIVMZ03MUR4Luq0svwU&amp;h=AT29llY7Mc-LSEecFt9CGBE63N5sn8B118O4NAZEZllNrHGkPQqaD79Mh4f4nVuaAsThTXv0Kyfhz2aIlRItBDlYh6aFBHJlvPsqTp_PyJIKQWS5grfqW2WwDhe_MfMTMQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0DTxY3084iCQuQvzm2-GD_WtyQEQuh4_oiPilNads9-fmmYV3kBzxOVoyRhCYvWsKuwoEmtIa3JvbZZSEQfRPwRHa_EqBO1MTJJ2zGgbBnSgZPNZX2yKQlh-JTpSnl0PuQdFuF2KCdWV4rFpiXZI19zRd5EbcN\">skilyr\u00f0um<\/a> til a\u00f0 teljast m\u00e1lvenja og \u00fear me\u00f0 \u201er\u00e9tt m\u00e1l\u201c samkv\u00e6mt <a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=2148&amp;fbclid=IwAR1tfC0MzlhRgYl2UzZhHMuXndTQxoZZkENpvJCqxmes_kDo5N9gtOBsVYU\">vi\u00f0urkenndri skilgreiningu<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd dag rakst \u00e9g \u00e1 setninguna \u201eGagnr\u00fdnir stj\u00f3rnarli\u00f0a fyrir a\u00f0 \u00feaga \u00feunnu hlj\u00f3\u00f0i\u201c \u00e1 vefmi\u00f0li. \u00cd hef\u00f0bundnu m\u00e1li v\u00e6ri sagt \u00feegja \u00feunnu hlj\u00f3\u00f0i en myndin \u00feaga er \u00fe\u00f3 vel \u00feekkt. Um hana eru h\u00e1tt \u00ed 200 d\u00e6mi \u00e1 t\u00edmarit.is, \u00fea\u00f0 elsta \u00ed Morgunbla\u00f0inu 1928: \u201eV\u00e6ri fr\u00e1s\u00f6gnin hinsvegar rjett, var \u00feetta atferli svo einstakt, a\u00f0 \u00f3m\u00f6gulegt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4902","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4902"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4904,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4902\/revisions\/4904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}