{"id":4922,"date":"2023-03-04T13:42:00","date_gmt":"2023-03-04T13:42:00","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4922"},"modified":"2023-03-04T13:42:49","modified_gmt":"2023-03-04T13:42:49","slug":"thad-var-kosid-um-tilloguna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/03\/04\/thad-var-kosid-um-tilloguna\/","title":{"rendered":"\u00dea\u00f0 var kosi\u00f0 um till\u00f6guna"},"content":{"rendered":"<p>Stundum s\u00e9 \u00e9g \u00fev\u00ed haldi\u00f0 fram a\u00f0 s\u00f6gnin <em>kj\u00f3sa<\/em> s\u00e9 ranglega notu\u00f0 \u00fear sem \u00e6tti a\u00f0 nota <em>grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i<\/em>. Ei\u00f0ur Gu\u00f0nason fjalla\u00f0i t.d. nokkrum sinnum um \u00feetta \u00ed pistlum s\u00ednum, \u201eMolar um m\u00e1lfar og mi\u00f0la\u201c, og <a href=\"https:\/\/eidur.is\/2935?fbclid=IwAR25dZraQX5xntq9HEJfYa60_YAbaEkMpBGcj9-XfQTInKor3HiUjszQycw\">sag\u00f0i<\/a> m.a.: \u201eFj\u00f6lmi\u00f0lamenn eru svo gott sem alveg h\u00e6ttir a\u00f0 gera greinarmun \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i og a\u00f0 kj\u00f3sa. [\u2026] S\u00edfellt er tala\u00f0 um a\u00f0 kosi\u00f0 s\u00e9 um till\u00f6gur \u00e1 Al\u00feingi, \u00feegar a\u00f0 mati Molaskrifara \u00e6tti a\u00f0 tala um a\u00f0 grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i. \u00cd kosningum fara menn \u00e1 kj\u00f6rsta\u00f0 og kj\u00f3sa, grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i. \u00c1 Al\u00feingi er kosi\u00f0 \u00ed r\u00e1\u00f0 og nefndir. Ekki greidd atkv\u00e6\u00f0i um r\u00e1\u00f0 e\u00f0a nefndir, en atkv\u00e6\u00f0i eru greidd um till\u00f6gur og lagagreinar. Atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slan fer n\u00fa fram, segir \u00feingforseti. Kosningin er hafin segir \u00feingforseti, ef um listakosningu er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.\u201c<\/p>\n<p><em>M\u00e1lfarsbankinn <\/em>er <a href=\"http:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/70594?fbclid=IwAR0iSrALVwRnwhk-368NxuoXQq63ViLqP-c-s9O2K2OT21Lf8ql-ihjT_Po\">\u00e1 s\u00f6mu l\u00ednu<\/a> en tekur ekki jafn dj\u00fapt \u00ed \u00e1rinni, fullyr\u00f0ir ekki a\u00f0 um ranga m\u00e1lnotkun s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a: \u201eSumum \u00feykir betra m\u00e1l a\u00f0 tala um <strong>atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu<\/strong> fremur en <strong>kosningu<\/strong> \u00feegar sagt er j\u00e1 e\u00f0a nei vi\u00f0 tiltekinni hugmynd e\u00f0a till\u00f6gu. A\u00f0 sama skapi vilja \u00feeir frekar tala um a\u00f0 <strong>grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i<\/strong> en <strong>kj\u00f3sa<\/strong> \u00ed \u00fev\u00ed sambandi.\u201c \u00c9g ver\u00f0 a\u00f0 j\u00e1ta a\u00f0 athugasemdir af \u00feessu tagi komu m\u00e9r \u00ed opna skj\u00f6ldu \u00feegar \u00e9g s\u00e1 \u00fe\u00e6r fyrst \u2013 \u00e9g haf\u00f0i alltaf liti\u00f0 svo \u00e1 a\u00f0 <em>kj\u00f3sa <\/em>og <em>grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i<\/em> v\u00e6ru samheiti eins og raunar m\u00e1 r\u00e1\u00f0a af \u00fev\u00ed sem segir \u00ed tilvitnuninni \u00ed Ei\u00f0 Gu\u00f0nason h\u00e9r a\u00f0 framan \u2013 \u201e\u00cd kosningum fara menn \u00e1 kj\u00f6rsta\u00f0 og kj\u00f3sa, grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i\u201c. \u00deess vegna hef \u00e9g aldrei \u00e1tta\u00f0 \u00e9g mig \u00e1 \u00fev\u00ed hva\u00f0 er athugavert vi\u00f0 a\u00f0 tala um a\u00f0 <em>kj\u00f3sa um till\u00f6gu<\/em>.<\/p>\n<p>Grunnmerkingin \u00ed <em>kj\u00f3sa<\/em> er 'velja', yfirleitt velja milli tveggja e\u00f0a fleiri kosta, og sambandi\u00f0 <em>kj\u00f3sa um<\/em> kemur fyrir \u00ed \u00feeirri merkingu \u00feegar \u00ed fornu m\u00e1li \u2013 \u201eN\u00fa skaltu konungur kj\u00f3sa um kosti \u00feessa \u00e1\u00f0ur \u00feing s\u00e9 sliti\u00f0\u201c segir t.d. \u00ed <em>Heimskringlu<\/em>. \u00deegar kosi\u00f0 er um till\u00f6gu er vitanlega vali\u00f0 milli tveggja kosta \u2013 a\u00f0 sam\u00feykkja till\u00f6guna e\u00f0a hafna henni. \u00dea\u00f0 er l\u00edka margra \u00e1ratuga hef\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>kj\u00f3sa um till\u00f6gur<\/em> \u2013 \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 1948 segir: \u201e\u00dea\u00f0 ver\u00f0ur kosi\u00f0 um till\u00f6gur Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins um a\u00f0 afnema fj\u00f6trana \u00e1 samt\u00f6kum verkal\u00fd\u00f0sins.\u201c \u00dea\u00f0 er l\u00edka tala\u00f0 um a\u00f0 <em>kj\u00f3sa me\u00f0 till\u00f6gu<\/em> og <em>kj\u00f3sa <\/em>(<em>\u00e1<\/em>) <em>m\u00f3ti<\/em> \/ <em>gegn till\u00f6gu <\/em>\u00ed merkingunni 'sam\u00feykkja' \/ 'hafna' \u2013 \u201e65 kusu me\u00f0 till\u00f6gunni 5 \u00e1 m\u00f3ti og 6 voru fjarverandi\u201c segir \u00ed <em>M\u00e1nudagsbla\u00f0inu<\/em> 1957.<\/p>\n<p>\u00c9g s\u00e9 \u00fev\u00ed enga \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 tala um a\u00f0 <em>kj\u00f3sa um till\u00f6gur<\/em>, hvort sem er \u00e1 Al\u00feingi e\u00f0a annars sta\u00f0ar, \u00fe\u00f3tt vitanlega s\u00e9 l\u00edka h\u00e6gt a\u00f0 <em>grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i <\/em>um \u00fe\u00e6r. A\u00f0 sama skapi er l\u00f6ng hef\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 nota sambandi\u00f0 <em>grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i <\/em>og nafnor\u00f0i\u00f0 <em>atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0sla<\/em>, ekki s\u00ed\u00f0ur en s\u00f6gnina <em>kj\u00f3sa <\/em>og nafnor\u00f0i\u00f0 <em>kosning<\/em>, \u00feegar veri\u00f0 er a\u00f0 velja f\u00f3lk til tr\u00fana\u00f0arstarfa. Vissulega er a\u00f0eins tala\u00f0 um <em>al\u00feingiskosningar<\/em> en ekki *<em>al\u00feingisatkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu<\/em>, en hins vegar er tala\u00f0 um a\u00f0 <em>grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i \u00ed kosningum<\/em>, <em>grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i \u00e1 kj\u00f6rsta\u00f0<\/em>, <em>utankj\u00f6rfundaratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu<\/em> o.s.frv. Vitanlega getur f\u00f3lk haft \u00feann smekk a\u00f0 \u201ebetra m\u00e1l\u201c s\u00e9 a\u00f0 gera sk\u00fdran greinarmun \u00e1 <em>atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu <\/em>og <em>kosningu<\/em> en \u00fea\u00f0 sty\u00f0st hvorki vi\u00f0 r\u00f6k n\u00e9 m\u00e1lhef\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stundum s\u00e9 \u00e9g \u00fev\u00ed haldi\u00f0 fram a\u00f0 s\u00f6gnin kj\u00f3sa s\u00e9 ranglega notu\u00f0 \u00fear sem \u00e6tti a\u00f0 nota grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i. Ei\u00f0ur Gu\u00f0nason fjalla\u00f0i t.d. nokkrum sinnum um \u00feetta \u00ed pistlum s\u00ednum, \u201eMolar um m\u00e1lfar og mi\u00f0la\u201c, og sag\u00f0i m.a.: \u201eFj\u00f6lmi\u00f0lamenn eru svo gott sem alveg h\u00e6ttir a\u00f0 gera greinarmun \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i og a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4922","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4922"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4924,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4922\/revisions\/4924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}