{"id":4943,"date":"2023-03-09T08:00:59","date_gmt":"2023-03-09T08:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4943"},"modified":"2023-03-09T08:48:36","modified_gmt":"2023-03-09T08:48:36","slug":"ad-leggja-af-stad-eda-leggja-a-stad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/03\/09\/ad-leggja-af-stad-eda-leggja-a-stad\/","title":{"rendered":"A\u00f0 leggja af sta\u00f0 e\u00f0a leggja \u00e1 sta\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g er alinn upp vi\u00f0 a\u00f0 nota forsetninguna <em>\u00e1<\/em> \u00ed samb\u00f6ndum sem merkja 'hefja fer\u00f0' eins og <em>leggja \u00e1 sta\u00f0<\/em>, <em>fara \u00e1 sta\u00f0<\/em>, <em>halda \u00e1 sta\u00f0<\/em>,<em> komast \u00e1 sta\u00f0<\/em> o.fl. Einhvern t\u00edma hef \u00e9g l\u00e6rt a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u201er\u00e9ttara\u201c a\u00f0 nota forsetninguna <em>af<\/em> \u00ed \u00feessum samb\u00f6ndum og skrifa \u00feess vegna alltaf <em>leggja af sta\u00f0<\/em>, <em>fara af sta\u00f0<\/em>, <em>halda af sta\u00f0<\/em>,<em> komast af sta\u00f0<\/em>, o.s.frv. en held a\u00f0 \u00e9g noti samt venjulega <em>\u00e1<\/em> \u00ed t\u00f6lu\u00f0u m\u00e1li. B\u00e6\u00f0i samb\u00f6nd me\u00f0 <em>\u00e1<\/em> og <em>af<\/em> eru g\u00f6mul og koma fyrir \u00ed forns\u00f6gum \u2013 d\u00e6mi me\u00f0 <em>\u00e1 <\/em>a\u00f0 v\u00edsu a\u00f0eins \u00ed 17. aldar handritum en finna m\u00e1 d\u00e6mi um <em>af<\/em> fr\u00e1 14. \u00f6ld. Samb\u00f6ndin me\u00f0 <em>\u00e1 <\/em>hafa \u00fe\u00f3 alltaf veri\u00f0 mun sjaldg\u00e6fari \u2013 10-20 sinnum f\u00e6rri d\u00e6mi um \u00feau \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>. \u00dea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 hlutfall\u00a0<em>\u00e1<\/em> var margfalt h\u00e6rra \u00ed vestur\u00edslensku bl\u00f6\u00f0unum \u2013 m\u00e1lsta\u00f0allinn n\u00e1\u00f0i ekki til \u00feeirra.<\/p>\n<p>\u00c9g \u00e1tta mig ekki \u00e1 \u00fev\u00ed hvar e\u00f0a hven\u00e6r \u00e9g l\u00e6r\u00f0i a\u00f0 <em>af <\/em>v\u00e6ri \u201er\u00e9tta\u201c forsetningin \u00ed \u00feessum samb\u00f6ndum og finn \u00fea\u00f0 ekki \u00ed kennslub\u00f3kum. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em> er b\u00e6\u00f0i <em>\u00e1 sta\u00f0 <\/em>og <em>af sta\u00f0 <\/em>gefi\u00f0 athugasemdalaust, en <em>\u00e1<\/em> \u00fe\u00f3 innan sviga. En einst\u00f6ku athugasemdir um a\u00f0 <em>af<\/em> s\u00e9 hi\u00f0 r\u00e9tta m\u00e1 \u00fe\u00f3 finna \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>. \u00cd <em>Eimrei\u00f0inni <\/em>1941 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/4833275?iabr=on&amp;fbclid=IwAR1b7I43Ml1zPk0CCNC0tW7szuvZD4gMUCPbbbJZ0CLjbrSYcLVt83-F58s#page\/n119\/mode\/1up\/\">segir<\/a> \u00deorsteinn Stef\u00e1nsson t.d.: \u201eFara \u00e1 sta\u00f0 (t. d. \u00ed fer\u00f0alag), \u00e1 a\u00f0 vera: Fara af sta\u00f0. (H\u00e9r er \u00e1tt vi\u00f0, a\u00f0 fari\u00f0 s\u00e9 af e\u00f0a fr\u00e1 einhverjum sta\u00f0, en ekki veri\u00f0 a\u00f0 tiltaka, a\u00f0 fari\u00f0 s\u00e9 til neins e\u00f0a \u00e1 neinn sta\u00f0).\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1973 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1448704%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR30O8k4ZFyaFBoAO9HzuY3TN58r1OP7-Y_eAKxdD5Gh9UUjpbOVx1Of4SY%23page%2Fn9%2Fmode%2F1up%2F&amp;h=AT1piTMIe1QPWjjAuwUAEXcZbZqvLJjRkOVHE09Yj9aKRTdJiceHq8CEbPFnmvh2bE4zepubyRVqcU7ycqHdnwCFRmmk7pUNGHcOlZVADKaqkNrweniBfcl3R3mjqPJppw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0W08LsvjSWDFxG3sPgisDoZOECTtwW55obIxkEtz9omldCPYRC3k34TXqlga1pJNeHDsNSl9MO0SiVlHGW1GDJ8DIglKuYnzwifNjKfpr92JXCMvQTqPTCZoqDUPrlmdFZQXsPwXH0E98honSHx2lE8ijwcdUa\">segir<\/a> Sigur\u00f0ur Haukur Gu\u00f0j\u00f3nsson: \u201e\u00c9g veit, a\u00f0 v\u00ed\u00f0a er sagt \u201ea\u00f0 leggja \u00e1 sta\u00f0\u201c \u00ed merkingunni a\u00f0 hefja f\u00f6r, en jafnrangt er \u00fea\u00f0 engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur og m\u00e1 ekki vera \u00ed b\u00f3kum, sem b\u00f6rn l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0 af.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd br\u00e9fi sem G\u00edsli J\u00f3nsson birti \u00ed \u00fe\u00e6tti s\u00ednum \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 2001 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F3426505%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR1b7I43Ml1zPk0CCNC0tW7szuvZD4gMUCPbbbJZ0CLjbrSYcLVt83-F58s%23page%2Fn43%2Fmode%2F1up%2F&amp;h=AT3FtwKnmTIAnbsG2EXmLLRI2bzMfNtXpeTCYbE5s4kJc7244urClqRKZ7-2gFwgcsEMs9-FPZRH_5TWUAikVSy8CbaDyGsx2rC1Ob4xBkuweNWIuAl5zepn5Xegpe9zWA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0W08LsvjSWDFxG3sPgisDoZOECTtwW55obIxkEtz9omldCPYRC3k34TXqlga1pJNeHDsNSl9MO0SiVlHGW1GDJ8DIglKuYnzwifNjKfpr92JXCMvQTqPTCZoqDUPrlmdFZQXsPwXH0E98honSHx2lE8ijwcdUa\">segir<\/a>: \u201eN\u00e1kv\u00e6mnisma\u00f0ur sag\u00f0i m\u00e9r a\u00f0 \u00e9g m\u00e6tti ekki tala um a\u00f0 fara \u00e1 sta\u00f0 e\u00f0a leggja \u00e1 sta\u00f0 \u00feegar um v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a fer\u00f0 til einhvers \u00f3\u00e1kve\u00f0ins sta\u00f0ar, t.d. \u00e6tti ekki a\u00f0 taka svo til or\u00f0a a\u00f0 e\u2013r hafi fari\u00f0 \u00e1 sta\u00f0 til leitar, \u00fe\u00e1 \u00e6tti tv\u00edm\u00e6lalaust a\u00f0 segja a\u00f0 hann hef\u00f0i fari\u00f0 af sta\u00f0. Af er allt anna\u00f0 en \u00e1, sag\u00f0i ma\u00f0urinn og er \u00fea\u00f0 a\u00f0 v\u00edsu r\u00e9tt. \u00c9g er hins vegar vanur \u00fev\u00ed, \u00e9g held fr\u00e1 barn\u00e6sku, a\u00f0 nota \u00feessar forsetningar \u2013 af \u2013 og \u2013 \u00e1 \u2013 j\u00f6fnum h\u00f6ndum um upphaf fer\u00f0ar, \u00e1 l\u00edklega \u00f6llu frekar [\u2026].\u201c En G\u00edsli vildi ekki ford\u00e6ma <em>\u00e1 <\/em>og sag\u00f0i: \u201e\u00c9g held <em>af sta\u00f0 <\/em>og <em>\u00e1 sta\u00f0<\/em> hvort tveggja jafnr\u00e9tth\u00e1tt.\u201c Og <em>M\u00e1lfarsbankinn <\/em><a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fmalfar.arnastofnun.is%2Fgrein%2F71276%3Ffbclid%3DIwAR1kilYKsCdEsT3PYiq9eWyVTb89IExNNavHhG-y02frYIyPrya9fOt6wAs&amp;h=AT2_ccn96XPa3UDUk4G7G35_9dY8HvAweYFYkv2bkpNVt52saNtUcnj1x4NXjvTqPfiazz8FXqacHOxB1vja0-xrwPeF_M31jS1AN-w5rTJM5i2qqYJ6k5fbpLWJP1YQ7A&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0W08LsvjSWDFxG3sPgisDoZOECTtwW55obIxkEtz9omldCPYRC3k34TXqlga1pJNeHDsNSl9MO0SiVlHGW1GDJ8DIglKuYnzwifNjKfpr92JXCMvQTqPTCZoqDUPrlmdFZQXsPwXH0E98honSHx2lE8ijwcdUa\">segir<\/a>: \u201eB\u00e6\u00f0i \u00feekkist a\u00f0 <strong>fara<\/strong>\/<strong>leggja af sta\u00f0 <\/strong>og <strong>fara<\/strong>\/<strong>leggja \u00e1 sta\u00f0<\/strong>\u201c.<\/p>\n<p>\u00c1st\u00e6\u00f0urnar fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 amast var vi\u00f0 <em>\u00e1 <\/em>eru v\u00e6ntanlega annars vegar a\u00f0 <em>af<\/em> hafi veri\u00f0 tali\u00f0 eldra, eins og heimildir benda vissulega til, og hins vegar a\u00f0 <em>af <\/em>hafi veri\u00f0 tali\u00f0 \u201er\u00f6kr\u00e9ttara\u201c eins og fram kemur \u00ed tilvitnunum h\u00e9r \u00e1 undan. \u00dea\u00f0 m\u00e1 vissulega til sanns vegar f\u00e6ra ef liti\u00f0 er til grunnmerkingar \u00feessara forsetninga \u2013 <em>af <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/2436?fbclid=IwAR0_arhcoCxxLYrtbFmbkcmzaifTNqK5FTV-2_N-_zq44rDxh83ygBkCAJ4\">notu\u00f0<\/a> 'um stefnu e\u00f0a hreyfingu fr\u00e1 e-m sta\u00f0\/\u00ed \u00e1ttina fr\u00e1 e-u' en <em>\u00e1 <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/3919?fbclid=IwAR3sJF0RvxMGL6A-gEjt05IBG87qTKBXdHxsi5Cy_QG6Z6vgklQ5ytfRNmE\">notu\u00f0<\/a> 'um hreyfingu til sta\u00f0ar (me\u00f0 \u00fef.) [\u2026]'. M\u00e1li\u00f0 er hins vegar ekki alltaf r\u00f6kr\u00e9tt og samb\u00f6ndin me\u00f0 <em>\u00e1 <\/em>hafa fyrir l\u00f6ngu unni\u00f0 s\u00e9r hef\u00f0 eins og <em>M\u00e1lfarsbankinn <\/em>vi\u00f0urkennir. Samkv\u00e6mt <em>t\u00edmarit.is <\/em>ver\u00f0a \u00feau \u00fe\u00f3 s\u00edfellt sjaldg\u00e6fari \u00ed formlegu m\u00e1li en \u00feau eru hins vegar tilt\u00f6lulega algeng \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li ef marka m\u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lahluta <em>Risam\u00e1lheildarinnar<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g er alinn upp vi\u00f0 a\u00f0 nota forsetninguna \u00e1 \u00ed samb\u00f6ndum sem merkja 'hefja fer\u00f0' eins og leggja \u00e1 sta\u00f0, fara \u00e1 sta\u00f0, halda \u00e1 sta\u00f0, komast \u00e1 sta\u00f0 o.fl. Einhvern t\u00edma hef \u00e9g l\u00e6rt a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u201er\u00e9ttara\u201c a\u00f0 nota forsetninguna af \u00ed \u00feessum samb\u00f6ndum og skrifa \u00feess vegna alltaf leggja af sta\u00f0, fara [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4943","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4943"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4949,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4943\/revisions\/4949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}