{"id":4951,"date":"2023-03-10T08:00:53","date_gmt":"2023-03-10T08:00:53","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4951"},"modified":"2023-03-09T16:55:19","modified_gmt":"2023-03-09T16:55:19","slug":"ekkert-er-fjarri-sanni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/03\/10\/ekkert-er-fjarri-sanni\/","title":{"rendered":"Ekkert er fjarri sanni"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r birtist \u00e1 vefmi\u00f0li <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.frettabladid.is%2Ffrettir%2Fragnar-svarar-elvu-ekkert-er-fjarri-sanni-i-theim-efnum%2F%3Ffbclid%3DIwAR3qaIp1KL4t8qSpbOAYgZbNCMWv6STdwObA87-dcrk_mplvLHV9YlNWx68&amp;h=AT1Wxn9MtOduCexx93cI_NCemDu46_PtlJayEG6lbxVfgcZSyLMK0GYTU_6JZXeCw3EGtQmstL3_xz0Hl1KkbjhY9-tCLmU-8kNg1_wllbsyXaWv-c7lRywmlMWmtVkCCg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0VgiPTCDkwIld-FCvXVnQgGG3FotLPuv1pnqLbthNCHJKa5TBLdCn5f7vyeDppJhiF_LPCwLvoCpnvLuQd__EY56jv-yy7hUa6ze6V-JZgVUaAq1bs5R1wHtr0lZMz0bSxYG9MYWfuln28q5yjbocjJDWqMmsJ\">fyrirs\u00f6gnin<\/a> \u201eEkkert er fjarri sanni \u00ed \u00feeim efnum\u201c (sem var reyndar bein tilvitnun \u00ed Facebook-f\u00e6rslu \u00fear sem <em>fjarri<\/em> hefur n\u00fa veri\u00f0 breytt \u00ed <em>fj\u00e6r<\/em>). Or\u00f0i\u00f0 <em>fjarri<\/em> er frumstig atviksor\u00f0s sem stigbreytist \u2013 mi\u00f0stigi\u00f0 er <em>fj\u00e6r<\/em> og efsta stig <em>fj\u00e6rst<\/em>. En \u00fea\u00f0 er ekki algengt a\u00f0 frumstig endi \u00e1 <em>-ri<\/em> \u2013 einu atviksor\u00f0in sem gera \u00fea\u00f0 eru <em>fjarri<\/em> og <em>n\u00e6rri<\/em> (og samsetningar af \u00feeim). Aftur \u00e1 m\u00f3ti er <em>-ri<\/em> d\u00e6miger\u00f0 ending mi\u00f0stigs eins og <em>bet-ri<\/em>, <em>st\u00e6r-ri<\/em>, <em>falleg-ri<\/em> o.s.frv. \u00dear er a\u00f0 v\u00edsu um l\u00fdsingaror\u00f0 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a en ekki atviksor\u00f0 en milli \u00feeirra or\u00f0flokka er n\u00e1inn skyldleiki, og \u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>ekkert er fjarri sanni<\/em> er nota\u00f0 \u00fear sem b\u00faast m\u00e6tti vi\u00f0 <em>ekkert er fj\u00e6r sanni<\/em> er v\u00e6ntanlega s\u00fa a\u00f0 m\u00e1lnotendur skynja <em>fjarri<\/em> sem mi\u00f0stig.<\/p>\n<p>\u00c1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> eru 88 d\u00e6mi um or\u00f0arununa <em>ekkert er fjarri<\/em>, \u00fea\u00f0 elsta fr\u00e1 1907. \u00cd m\u00f6rgum \u00feeirra kemur samanbur\u00f0arli\u00f0ur e\u00f0a samanbur\u00f0arsetning tengd me\u00f0 <em>en<\/em> \u00e1 eftir, eins og \u00ed <em>Siglfir\u00f0ingi <\/em>1937, \u201eEkkert er fjarri Bjarna Benediktssyni en einr\u00e6\u00f0i og fasismah\u00e1ttur\u201c, e\u00f0a \u00ed <em>T\u00edmanum <\/em>1959, \u201eEkkert er fjarri Frams\u00f3knarm\u00f6nnum en a\u00f0 fylgja sl\u00edku ford\u00e6mi Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ismanna\u201c, e\u00f0a \u00ed <em>DV <\/em>1988, \u201eEkkert er fjarri honum en a\u00f0 fara \u00ed hnapphelduna \u00e1 unga aldri\u201c. \u00cd sl\u00edkum tilvikum er auglj\u00f3st a\u00f0 <em>fjarri<\/em> er nota\u00f0 eins og \u00fea\u00f0 v\u00e6ri mi\u00f0stig \u00fev\u00ed a\u00f0 samanbur\u00f0artengingin <em>en <\/em>krefst mi\u00f0stigs, og vegna \u00feess a\u00f0 <em>en<\/em> kemur \u00fearna \u00e1 eftir er ekki h\u00e6gt a\u00f0 skilja setningarnar \u00e1 annan h\u00e1tt en \u00fearna s\u00e9 notu\u00f0 \u201er\u00f6ng\u201c beygingarmynd atviksor\u00f0sins \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 breyti merkingu.<\/p>\n<p>En \u00f6\u00f0ru m\u00e1li gegnir um \u00feau 37 d\u00e6mi af \u00feessum 88 \u00fear sem <em>ekkert er fjarri sanni<\/em> e\u00f0a <em>ekkert er fjarri sannleikanum<\/em> er nota\u00f0 \u00e1n \u00feess a\u00f0 <em>en <\/em>fari \u00e1 eftir. Ef \u00feessi d\u00e6mi eru skilin b\u00f3kstaflega, \u00feannig a\u00f0 <em>fjarri <\/em>s\u00e9 frumstig, \u00e6ttu \u00feau a\u00f0 merkja 'ekkert er langt fr\u00e1 sannleikanum' e\u00f0a 'ekkert er \u00f3tr\u00falegt'. En \u00fea\u00f0 gera \u00feau au\u00f0vita\u00f0 ekki, enda v\u00e6ri sl\u00edkt eiginlega merkingarleysa. \u00deegar d\u00e6min eru sko\u00f0u\u00f0 s\u00e9st a\u00f0 <em>fjarri <\/em>er \u00fear l\u00edka nota\u00f0 \u00ed mi\u00f0stigsmerkingu, t.d. \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1956: \u201e\u00cd fyrirs\u00f6gninni segir, a\u00f0 \u201e\u00edhaldi\u00f0\u201c hafi misst fundinn \u00far h\u00f6ndum s\u00e9r. [\u2026] Ekkert er fjarri sanni.\u201c Sama gildir um d\u00e6mi \u00far <em>\u00dej\u00f3\u00f0viljanum <\/em>1975: \u201eAu\u00f0vita\u00f0 er \u00fea\u00f0 l\u00edkt og a\u00f0 sn\u00faa fa\u00f0irvorinu upp\u00e1 andskotann a\u00f0 kalla au\u00f0valdsstefnuna h\u00famanisma. Ekkert er fjarri sanni.\u201c<\/p>\n<p>\u00c9g s\u00e9 ekki betur en hvert einasta af \u00feessum 37 d\u00e6mum um <em>ekkert er fjarri sanni<\/em> \/ <em>sannleikanum<\/em> hafi merkinguna 'ekkert er fj\u00e6r sanni' en ekki 'ekkert er \u00f3tr\u00falegt' eins og v\u00e6ri \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 or\u00f0anna hlj\u00f3\u00f0an. Sama gildir um \u00f6ll 25 d\u00e6min um \u00feessi samb\u00f6nd \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 samb\u00f6ndin <strong>merkja <\/strong>'ekkert er fj\u00e6r sanni' \u2013 hafa \u00fe\u00e1 merkingu \u00ed huga m\u00e1lnotenda, alveg sama \u00fe\u00f3tt \u00fev\u00ed megi halda fram a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 ekki \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c. Merking fastra or\u00f0asambanda er nefnilega ekki alltaf s\u00fa sem b\u00faast m\u00e6tti vi\u00f0 \u00fat fr\u00e1 merkingu or\u00f0anna sem mynda \u00feau. Anna\u00f0 \u00feekkt d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 er <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2020%2F12%2F17%2Fekki-osjaldan%2F%3Ffbclid%3DIwAR0-YY9L-0GUhmJn1rZ9-IJoCenoDr1LNZwV17xQtqZvrAseRGcb9xC-2oQ&amp;h=AT3cRzdzFHIjgj2Z_v7NCH5Z1TTbbKtVrH49L-RhrTZKuET6R8URCEGmL_EMbCj6y8oD6l1sZGCDm2HlDN1cxQUP_8y26Qlk0KN-oC4Z2VsNSZaZum-SKHlBcHFYAr0x5g&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0VgiPTCDkwIld-FCvXVnQgGG3FotLPuv1pnqLbthNCHJKa5TBLdCn5f7vyeDppJhiF_LPCwLvoCpnvLuQd__EY56jv-yy7hUa6ze6V-JZgVUaAq1bs5R1wHtr0lZMz0bSxYG9MYWfuln28q5yjbocjJDWqMmsJ\">sambandi\u00f0<\/a> <em>ekki \u00f3sjaldan<\/em> sem undantekningarl\u00edti\u00f0 merkir 'alloft' en ekki 'sjaldan'. \u00dea\u00f0 veldur engum misskilningi \u00fe\u00f3tt sagt s\u00e9 <em>ekkert er fjarri sanni<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r birtist \u00e1 vefmi\u00f0li fyrirs\u00f6gnin \u201eEkkert er fjarri sanni \u00ed \u00feeim efnum\u201c (sem var reyndar bein tilvitnun \u00ed Facebook-f\u00e6rslu \u00fear sem fjarri hefur n\u00fa veri\u00f0 breytt \u00ed fj\u00e6r). Or\u00f0i\u00f0 fjarri er frumstig atviksor\u00f0s sem stigbreytist \u2013 mi\u00f0stigi\u00f0 er fj\u00e6r og efsta stig fj\u00e6rst. En \u00fea\u00f0 er ekki algengt a\u00f0 frumstig endi \u00e1 -ri \u2013 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4951","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4951"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4952,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4951\/revisions\/4952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}