{"id":5044,"date":"2023-04-07T08:00:32","date_gmt":"2023-04-07T08:00:32","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5044"},"modified":"2023-04-06T17:16:44","modified_gmt":"2023-04-06T17:16:44","slug":"stadbundinn-framburdur-ornefna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/04\/07\/stadbundinn-framburdur-ornefna\/","title":{"rendered":"Sta\u00f0bundinn frambur\u00f0ur \u00f6rnefna"},"content":{"rendered":"<p>H\u00e9r hefur st\u00f6ku sinnum veri\u00f0 minnst \u00e1 forsetningar me\u00f0 sta\u00f0an\u00f6fnum sem geta veri\u00f0 misjafnar eftir landshlutum. Stundum notar heimaf\u00f3lk tiltekna forsetningu en f\u00f3lk annars sta\u00f0ar \u00e1 landinu \u00feekkir ekki m\u00e1lvenjuna og notar \u00fev\u00ed i\u00f0ulega a\u00f0ra forsetningu. N\u00fdlega var h\u00e9r r\u00e6tt um <em>Neskaupsta\u00f0 <\/em>\u00ed \u00feessu sambandi. \u00dear er m\u00e1lvenja heimaf\u00f3lks a\u00f0 segja <em>\u00ed Neskaupsta\u00f0<\/em> en hj\u00e1 \u00f6\u00f0rum er <em>\u00e1 Neskaupsta\u00f0<\/em> hins vegar algengt. \u00cd sl\u00edkum tilvikum er sj\u00e1lfsagt a\u00f0 kynna s\u00e9r m\u00e1lvenju heimaf\u00f3lks ef \u00feess er kostur og vir\u00f0a hana. En forsetningar eru ekki \u00fea\u00f0 eina \u00ed me\u00f0fer\u00f0 \u00f6rnefna sem getur veri\u00f0 mismunandi milli heimaf\u00f3lks og annarra. \u00dea\u00f0 er l\u00edka algengt a\u00f0 \u00f6rnefni s\u00e9u borin fram \u00e1 \u00f3l\u00edkan h\u00e1tt eftir \u00fev\u00ed hvort f\u00f3lk \u00feekkir \u00feau fr\u00e1 blautu barnsbeini e\u00f0a ekki.<\/p>\n<p>Eitt sl\u00edkt d\u00e6mi er <em>Sl\u00fatnes<\/em> \u00ed M\u00fdvatni \u2013 sem er reyndar eyja en ekki nes. \u00cd m\u00e1li sta\u00f0kunnugra er \u00feetta bori\u00f0 fram me\u00f0 a\u00f0bl\u00e6stri, [stluhtn\u025bs], eins og skrifa\u00f0 v\u00e6ri <em>Sl\u00fattnes<\/em> \u2013 og s\u00e1 rith\u00e1ttur s\u00e9st reyndar stundum. En \u00ed munni \u00feeirra sem ekki \u00feekkja til er \u00feetta l\u00edklega oftast [stlu\u02d0tn\u025bs], me\u00f0 l\u00f6ngu <em>\u00fa<\/em>, eins og \u00ed s\u00f6gninni <em>sl\u00fata<\/em>. Fyrri hluti nafnsins er <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3283262?iabr=on&amp;fbclid=IwAR3qlAz7GuEMsyArnZer0J4YK7Xdv_nLC5cJOGteT-uynLb30QW0SUn_WA8#page\/n15\/mode\/1up\/\">talinn<\/a> vera nafnor\u00f0i\u00f0 <em>sl\u00fatur<\/em> sem er eldra heiti \u00e1 gulv\u00ed\u00f0i. Anna\u00f0 d\u00e6mi er svo <em>Stafnes <\/em>\u00e1 Reykjanesskaga. \u00dea\u00f0 mun yfirleitt vera bori\u00f0 fram me\u00f0 <em>b<\/em>, [stapn\u025bs], \u00ed m\u00e1li heimaf\u00f3lks, eins og skrifa\u00f0 v\u00e6ri <em>Stabnes <\/em>og er <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F4852086%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR3qlAz7GuEMsyArnZer0J4YK7Xdv_nLC5cJOGteT-uynLb30QW0SUn_WA8%23page%2Fn8%2Fmode%2F1up%2F&amp;h=AT3ewJ98eUtGr8NQbrMx1Upm1lXFRhBxneZSJdkMM-gvjEZqDwIlk6ND2woOrxy7hi-NUrKWRh1Dh2kqDtYZCtCm_8Nwr4-9l5zBiqXJOYWbM_mKSq9inCch8E4rG1fJxw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2n-GfsZsI2ztJIMTqG7LvkQelmEUqfngFzVu5P_qi-eneKrYf9kh1F9KR-MpUoIXdg6T8wmj2S5WYyomliNouLxaYFZKShEbcBEFO3dTxqGTE_lTWC80Uwz9njR4lqN3neVu6c9b_EQP-VkfxkmqgxLfh5JUCx\">rith\u00e1tturinn<\/a> <em>Stafnnes<\/em> til marks um \u00fea\u00f0. En anna\u00f0 f\u00f3lk ber \u00feetta l\u00edklega oftast fram me\u00f0 <em>v<\/em>, [stavn\u025bs]. <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/4852087?iabr=on&amp;fbclid=IwAR2xb3y-xVlJ94Fnk-DJDE_ygvefG0d0YExOnr1J5F-vngZkite-ckI9_Fg#page\/n9\/mode\/1up\/\">Sagt er<\/a> a\u00f0 nesi\u00f0 s\u00e9 kennt vi\u00f0 bo\u00f0a sem nefnist <em>Stafur <\/em>en reyndar heitir nesi\u00f0 <em>Starnes<\/em> \u00ed <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/2048885?iabr=on&amp;fbclid=IwAR1rJvYWVyQ1pMjSJX8bwTctP0LiV65IwBucU-pKZPocGyDM4387ftQQN5E#page\/n29\/mode\/1up\/\">eldri heimildum<\/a>.<\/p>\n<p>\u00cd \u00feessum \u00f6rnefnum eru tv\u00e6r \u00edslenskar hlj\u00f3\u00f0kerfisreglur a\u00f0 verki \u2013 a\u00f0bl\u00e1stursregla \u00ed <em>Sl\u00fatnes<\/em> og lokhlj\u00f3\u00f0unarregla \u00ed <em>Stafnes<\/em>. \u00dear sem <em>tn<\/em> (og <em>tl<\/em>) standa saman \u00ed \u00f3samsettum or\u00f0um kemur jafnan fram a\u00f0bl\u00e1stur, \u00fe.e. <em>h<\/em> er skoti\u00f0 inn \u00e1 undan hlj\u00f3\u00f0asambandinu, \u00ed or\u00f0um eins og <em>vatn<\/em>, <em>vetni<\/em>, <em>slitna<\/em> o.s.frv. \u00deetta gerist hins vegar ekki ef or\u00f0hlutaskil eru milli <em>t<\/em> og <em>n<\/em>, \u00ed or\u00f0um eins og <em>r\u00f3t-naga<\/em>, <em>sk\u00edt-n\u00f3g<\/em>, <em>smit-n\u00e6mur<\/em>, <em>flat-nefur <\/em>o.s.frv. \u2013 og ekki \u00ed <em>Sl\u00fat-nes<\/em> nema \u00ed m\u00e1li sta\u00f0kunnugra. Svipa\u00f0 er me\u00f0 <em>fn<\/em> \u2013 \u00f6nghlj\u00f3\u00f0i\u00f0 <em>f<\/em> (<em>v<\/em>) breytist jafnan \u00ed lokhlj\u00f3\u00f0i\u00f0 <em>b <\/em>\u00e1 undan <em>n <\/em>(og <em>l<\/em>) \u00ed \u00f3samsettum or\u00f0um, eins og <em>nafn<\/em>, <em>nefna<\/em>, <em>stafn<\/em> o.s.frv. En \u00feetta gerist ekki ef or\u00f0hlutaskil eru milli <em>f <\/em>og <em>n<\/em>, \u00ed or\u00f0um eins og <em>hrif-n\u00e6mur<\/em>, <em>of-n\u00fdttur<\/em>, <em>of-n\u00e6mi<\/em>, <em>af-not<\/em> \u2013 og ekki \u00ed <em>Staf-nes<\/em> nema \u00ed m\u00e1li sta\u00f0kunnugra.<\/p>\n<p>\u00d6rnefni sem ekki eru \u00ed n\u00e6rumhverfi okkar l\u00e6rum vi\u00f0 oftast eftir m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0 og i\u00f0ulega af b\u00f3k. \u00de\u00e1 reynum vi\u00f0 yfirleitt a\u00f0 greina or\u00f0in \u00ed frumeindir s\u00ednar til a\u00f0 skilja \u00feau og \u00e1ttum okkur \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>Sl\u00fatnes<\/em> er samsett \u00far <em>sl\u00fat- <\/em>og <em>-nes<\/em>, og <em>Stafnes<\/em> er samsett \u00far <em>staf-<\/em>og <em>-nes<\/em>. \u00deess vegna beitum vi\u00f0 ekki a\u00f0bl\u00e1stursreglu e\u00f0a lokhlj\u00f3\u00f0unarreglu \u00ed \u00feeim, eins og vi\u00f0 myndum gera \u00ed \u00f3samsettum or\u00f0um. En fyrir \u00feeim sem alast upp vi\u00f0 \u00feessi \u00f6rnefni fr\u00e1 blautu barnsbeini hafa hlutar \u00feeirra enga merkingu \u2013 or\u00f0in eru bara heiti \u00e1 tilteknum st\u00f6\u00f0um. \u00deau eru \u00feess vegna skynju\u00f0 sem ein heild, ekki sem samsett or\u00f0, og \u00fear af lei\u00f0andi er hlj\u00f3\u00f0kerfisreglum beitt \u00e1 \u00feau eins og \u00feau v\u00e6ru \u00f3samsett. \u00deetta er sk\u00fdringin \u00e1 \u00feeim frambur\u00f0armun sem \u00fearna kemur upp.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e9r hefur st\u00f6ku sinnum veri\u00f0 minnst \u00e1 forsetningar me\u00f0 sta\u00f0an\u00f6fnum sem geta veri\u00f0 misjafnar eftir landshlutum. Stundum notar heimaf\u00f3lk tiltekna forsetningu en f\u00f3lk annars sta\u00f0ar \u00e1 landinu \u00feekkir ekki m\u00e1lvenjuna og notar \u00fev\u00ed i\u00f0ulega a\u00f0ra forsetningu. N\u00fdlega var h\u00e9r r\u00e6tt um Neskaupsta\u00f0 \u00ed \u00feessu sambandi. \u00dear er m\u00e1lvenja heimaf\u00f3lks a\u00f0 segja \u00ed Neskaupsta\u00f0 en hj\u00e1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5044","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5044"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5046,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5044\/revisions\/5046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}