{"id":5052,"date":"2023-04-10T08:00:40","date_gmt":"2023-04-10T08:00:40","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5052"},"modified":"2023-04-10T19:48:49","modified_gmt":"2023-04-10T19:48:49","slug":"tharsidast","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/04\/10\/tharsidast\/","title":{"rendered":"\u00dears\u00ed\u00f0ast"},"content":{"rendered":"<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>\u00fears\u00ed\u00f0ast<\/em> \u00ed merkingunni 'n\u00e6sts\u00ed\u00f0ast' er h\u00e1tt \u00ed fimmt\u00edu \u00e1ra gamalt \u00ed m\u00e1linu a.m.k. \u2013 elsta d\u00e6mi sem \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 um \u00fea\u00f0 er \u00ed <em>Dagbla\u00f0inu<\/em> 1977: \u201eHinga\u00f0 kom hann um \u00fears\u00ed\u00f0ustu helgi.\u201c Fr\u00e1 n\u00edunda \u00e1ratugnum eru nokkur d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 en \u00feeim fj\u00f6lgar svo verulega upp \u00far 1990 og s\u00e9rstaklega eftir 2000. \u00c1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> eru r\u00fam 1500 d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 og \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> eru um 1200 d\u00e6mi. \u00de\u00f3tt or\u00f0i\u00f0 s\u00e9 vissulega hlutfallslega algengara \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1lsni\u00f0i en formlegu kemur \u00fea\u00f0 fyrir \u00ed \u00f6llum textategundum \u2013 er mj\u00f6g algengt \u00ed r\u00e6\u00f0um \u00e1 Al\u00feingi og meira a\u00f0 segja komi\u00f0 inn \u00ed d\u00f3ma og l\u00f6g. Or\u00f0i\u00f0 er langoftast l\u00fdsingaror\u00f0 en kemur einnig fyrir sem atviksor\u00f0 \u2013 \u201eVi\u00f0 fengum silfur s\u00ed\u00f0ast \u00feegar vi\u00f0 f\u00f3rum og brons \u00fears\u00ed\u00f0ast\u201c segir \u00ed <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2008.<\/p>\n<p>\u00cd \u00fe\u00e6tti G\u00edsla J\u00f3nssonar um \u00edslenskt m\u00e1l \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>var \u00e1ri\u00f0 1999 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1933315%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR0ZsmzOSuOImKLDRHe8X2fQy601Py0nwu96WHNKZAQnMZAhmXpchCcJIKA%23page%2Fn67%2Fmode%2F1up%2F&amp;h=AT0daNv9iEoRBJ0AMwjPokHHj-3RIMXDmlDB2cXGpipo641FMPjqnW_j4H_Sgovq9DgYBNg6116WF0ReKQ9Gf3JBEYA9tXJqcWOepa5ddX3Q7F1XifEDiOcwaTbbvyPpBg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1lPgtou781C2avaQ88Ud3vvr8987eIF5bbkYyvkmMIw_GdaxY21CnBRtXiqhnXlHo2_fc5uevYg_7_vBhjCQed6_pEwKdqGVNiFYfmoLtktK9-A7bVfWjI8tpM8WM1qtLwN2dxAYEx1_zvIuXoUZvQ_iW7Jdga\">birt<\/a> tilg\u00e1ta Bj\u00f6rns Ing\u00f3lfssonar um tilur\u00f0 or\u00f0sins: \u201eEinhver m\u00e1lf\u00e1t\u00e6klingur kom \u00f3venju illa ni\u00f0ur eftir \u201egle\u00f0ina\u201c sem haldin var helgina fyrir s\u00ed\u00f0ustu helgi. Fr\u00e1 \u00feessu \u00e6tla\u00f0i hann a\u00f0 segja vinnuf\u00e9laga s\u00ednum \u00e1 byggingarkrananum e\u00f0a \u00ed s\u00edldarbr\u00e6\u00f0slunni og mundi ekki hvernig hann \u00e1tti a\u00f0 or\u00f0a \u00fea\u00f0. Hann r\u00e1ma\u00f0i \u00fe\u00f3 \u00ed a\u00f0 helgin eftir n\u00e6stu helgi heitir \u00fearn\u00e6sta helgi. \u00dear me\u00f0 rann upp lj\u00f3s. \u00deetta hlaut \u00fe\u00e1 a\u00f0 hafa veri\u00f0 \u00fears\u00ed\u00f0asta helgi \u00feegar teitin mislukka\u00f0ist. \u00dear me\u00f0 var or\u00f0i\u00f0 \u00fears\u00ed\u00f0astur komi\u00f0 \u00ed umfer\u00f0 og hver \u00e1t upp eftir \u00f6\u00f0rum. \u00c9g heyri \u00feetta allt \u00ed kringum mig [\u2026]. M\u00e9r vir\u00f0ist jafnvel r\u00edgfullor\u00f0i\u00f0 f\u00f3lk vera b\u00fai\u00f0 a\u00f0 gleyma \u00fev\u00ed sem \u00fea\u00f0 \u00f3lst upp vi\u00f0; a\u00f0 tala um n\u00e6sts\u00ed\u00f0ast.\u201c<\/p>\n<p>\u00d3l\u00edklegt er a\u00f0 tildr\u00f6g a\u00f0 myndun or\u00f0sins hafi veri\u00f0 me\u00f0 n\u00e1kv\u00e6mlega \u00feeim h\u00e6tti sem \u00fearna er l\u00fdst en grundvallarhugmyndin er v\u00e6ntanlega r\u00e9tt \u2013 or\u00f0i\u00f0 <em>\u00fears\u00ed\u00f0ast <\/em>hefur \u00f6rugglega or\u00f0i\u00f0 til fyrir \u00e1hrif fr\u00e1 <em>\u00fearn\u00e6st<\/em>. \u00dea\u00f0 er svo sem ekki \u00f3r\u00f6kr\u00e9tt a\u00f0 \u00e1lykta a\u00f0 fyrst <em>\u00fearn\u00e6st<\/em> merkir '\u00fea\u00f0 sem kemur \u00e1 eftir \u00fev\u00ed n\u00e6sta' hlj\u00f3ti '\u00fea\u00f0 sem kemur \u00e1 undan \u00fev\u00ed s\u00ed\u00f0asta' a\u00f0 vera <em>\u00fears\u00ed\u00f0ast<\/em>. En l\u00f6ng hef\u00f0 er fyrir or\u00f0inu <em>n\u00e6sts\u00ed\u00f0ast<\/em> um \u00feessa merkingu og \u00fev\u00ed e\u00f0lilegt a\u00f0 <em>\u00fears\u00ed\u00f0ast<\/em> strj\u00faki m\u00f6rgum \u00f6fugt. \u00cd br\u00e9fi \u00e1 bloggs\u00ed\u00f0u Ei\u00f0s Gu\u00f0nasonar \u00e1ri\u00f0 2011 <a href=\"https:\/\/eidur.is\/1502?fbclid=IwAR2FO4TGUzgWRts18-vTiXyBC8aLFcRPabesqe2kOMmlshSOMqiIYHT2VRg\">sag\u00f0i<\/a> a\u00f0 \u00ed \u201e\u00fears\u00ed\u00f0ustu viku\u201c v\u00e6ri \u201ebeinl\u00ednis kl\u00fa\u00f0urslegt or\u00f0alag\u201c og \u00ed \u00f6\u00f0ru br\u00e9fi \u00e1 s\u00f6mu s\u00ed\u00f0u \u00e1ri\u00f0 2013 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Feidur.is%2F2854%3Ffbclid%3DIwAR2c8RoA50flvawdFZZjdD15YhbA2gAQrH0_EsdXmc51KvE_K8QuHvIRUUU&amp;h=AT3eaWM6mkJm-2TuczLyKLHuAmhemBA-_IU8VOl-9Z27EmXpI7JageQ-mpDQFmFJMy8z7gsPt-yxLKwOhCC2dV8LyWtwrOMvpkBkMLTIqxuSPgAd8MHPYQFi84Ir9MvHGA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1lPgtou781C2avaQ88Ud3vvr8987eIF5bbkYyvkmMIw_GdaxY21CnBRtXiqhnXlHo2_fc5uevYg_7_vBhjCQed6_pEwKdqGVNiFYfmoLtktK9-A7bVfWjI8tpM8WM1qtLwN2dxAYEx1_zvIuXoUZvQ_iW7Jdga\">sag\u00f0i<\/a>: \u201eOr\u00f0skr\u00edpi\u00f0 ,,\u00fears\u00ed\u00f0ast\u201c hefur einhvern veginn komizt inn \u00ed kollinn \u00e1 ungu fr\u00e9ttaf\u00f3lki og s\u00e9st n\u00fa \u00e6 oftar.\u201c<\/p>\n<p>Vitanlega er <em>\u00fears\u00ed\u00f0ast <\/em>ekkert frekar \u201eor\u00f0skr\u00edpi\u201c en <em>\u00fearn\u00e6st<\/em> \u2013 or\u00f0myndunin er alveg hli\u00f0st\u00e6\u00f0. \u00dea\u00f0 sem angrar f\u00f3lk er annars vegar a\u00f0 \u00feetta er tilt\u00f6lulega n\u00fdlegt or\u00f0 \u2013 \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 ver\u00f0a h\u00e1lfrar aldar gamalt \u2013 og hins vegar a\u00f0 \u00fea\u00f0 kemur \u00ed sta\u00f0 annars or\u00f0s sem r\u00edk hef\u00f0 er fyrir \u00ed m\u00e1linu, <em>n\u00e6sts\u00ed\u00f0ast<\/em>. \u00dev\u00ed fer samt fjarri a\u00f0 <em>\u00fears\u00ed\u00f0ast <\/em>s\u00e9 a\u00f0 \u00fatr\u00fdma <em>n\u00e6sts\u00ed\u00f0ast <\/em>\u2013 s\u00ed\u00f0arnefnda or\u00f0i\u00f0 er 3,5 sinnum algengara \u00ed 21. aldar textum \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. En \u00fer\u00e1tt fyrir aldur, t\u00ed\u00f0ni og \u00fatbrei\u00f0slu er <em>\u00fears\u00ed\u00f0ast<\/em> er ekki a\u00f0 finna \u00ed helstu or\u00f0ab\u00f3kum, <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em> og <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>, hvorki sem l\u00fdsingaror\u00f0 n\u00e9 atviksor\u00f0 \u2013 og ekki heldur \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls<\/em>. M\u00e9r finnst m\u00e1l til komi\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0urkenna <em>\u00fears\u00ed\u00f0ast<\/em> og taka \u00fea\u00f0 \u00ed or\u00f0ab\u00e6kur.<\/p>\n<p>En \u00fea\u00f0 er ekki \u00feannig a\u00f0 <em>\u00fears\u00ed\u00f0ast<\/em> geti alltaf komi\u00f0 \u00ed sta\u00f0 <em>n\u00e6sts\u00ed\u00f0ast<\/em>. Tala\u00f0 er um <em>\u00fears\u00ed\u00f0ustu helgi<\/em>, <em>\u00fears\u00ed\u00f0ustu viku<\/em>, <em>\u00fears\u00ed\u00f0asta fund<\/em> o.s.frv. Hins vegar er t\u00e6plega sagt *<em>hann var \u00fears\u00ed\u00f0astur \u00ed hlaupinu<\/em> e\u00f0a *<em>vi\u00f0 hittumst \u00fears\u00ed\u00f0asta dag hvers m\u00e1na\u00f0ar<\/em> \u2013 \u00fear ver\u00f0ur a\u00f0 segja <em>hann var n\u00e6sts\u00ed\u00f0astur \u00ed hlaupinu<\/em> og <em>vi\u00f0 hittumst n\u00e6sts\u00ed\u00f0asta dag hvers m\u00e1na\u00f0ar<\/em>. \u00c1st\u00e6\u00f0an er s\u00fa a\u00f0 merking or\u00f0sins <em>\u00fear <\/em>er afst\u00e6\u00f0, og sama gildir um samsetningar af \u00fev\u00ed \u2013 mi\u00f0ast vi\u00f0 \u00feann punkt \u00ed t\u00edma e\u00f0a r\u00fami sem m\u00e6landinn er staddur \u00e1. En \u00ed <em>hann var n\u00e6sts\u00ed\u00f0astur \u00ed hlaupinu <\/em>og <em>vi\u00f0 hittumst n\u00e6sts\u00ed\u00f0asta dag hvers m\u00e1na\u00f0ar<\/em> er merkingin ekki afst\u00e6\u00f0 og \u00fev\u00ed \u00e1 <em>\u00fears\u00ed\u00f0ast<\/em> ekki vi\u00f0. \u00dearna er \u00fev\u00ed kominn upp n\u00fdr greinarmunur sem au\u00f0gar m\u00e1li\u00f0 \u2013 er \u00fea\u00f0 ekki skemmtilegt?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Or\u00f0i\u00f0 \u00fears\u00ed\u00f0ast \u00ed merkingunni 'n\u00e6sts\u00ed\u00f0ast' er h\u00e1tt \u00ed fimmt\u00edu \u00e1ra gamalt \u00ed m\u00e1linu a.m.k. \u2013 elsta d\u00e6mi sem \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 um \u00fea\u00f0 er \u00ed Dagbla\u00f0inu 1977: \u201eHinga\u00f0 kom hann um \u00fears\u00ed\u00f0ustu helgi.\u201c Fr\u00e1 n\u00edunda \u00e1ratugnum eru nokkur d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 en \u00feeim fj\u00f6lgar svo verulega upp \u00far 1990 og s\u00e9rstaklega eftir 2000. \u00c1 t\u00edmarit.is [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5052","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5052"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5058,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5052\/revisions\/5058"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}