{"id":5059,"date":"2023-04-11T16:16:56","date_gmt":"2023-04-11T16:16:56","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5059"},"modified":"2023-04-11T19:20:20","modified_gmt":"2023-04-11T19:20:20","slug":"ad-veita-mikid-miklu-fe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/04\/11\/ad-veita-mikid-miklu-fe\/","title":{"rendered":"A\u00f0 veita miki\u00f0\/miklu f\u00e9"},"content":{"rendered":"<p>Oft eru ger\u00f0ar athugasemdir vi\u00f0 notkun sagnarinnar <em>veita<\/em>. \u00cd b\u00f3kinni <em>\u00cdslenskt m\u00e1lfar<\/em> segir \u00c1rni B\u00f6\u00f0varsson a\u00f0 h\u00fan hafi \u201etv\u00e6r a\u00f0almerkingar \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li sem koma fram \u00ed samb\u00f6ndunum <em>veita vatni \u00e1 land <\/em>og <em>veita fj\u00e1rstu\u00f0ning<\/em>. \u00cd hlutr\u00e6nu merkingunni, um vatni\u00f0, er alltaf nota\u00f0 \u00fe\u00e1gufall (t\u00e6kisfall), en a\u00f0 r\u00e9ttu lagi \u00feolfall \u00ed \u00feeirri fj\u00e1rhagslegu. \u00dev\u00ed er vondur st\u00edll a\u00f0 tala um a\u00f0 \u201eveita peningum til e-s, veita fj\u00e1rmunum til Kontrask\u00e6ruli\u00f0a\u201c \u00ed sta\u00f0 <em>veita peninga<\/em>, <em>fj\u00e1rmuni<\/em>.\u201c <em>M\u00e1lfarsbankinn <\/em>er \u00e1 sama m\u00e1li \u2013 en notkun \u00fe\u00e1gufalls me\u00f0 <em>veita<\/em> \u00ed sambandinu <em>veita f\u00e9<\/em> er ekki n\u00fd af n\u00e1linni. \u00dea\u00f0 er \u00fe\u00f3 ekki au\u00f0velt a\u00f0 finna upphaf hennar vegna \u00feess a\u00f0 <em>f\u00e9 <\/em>er eins \u00ed \u00feolfalli og \u00fe\u00e1gufalli og \u00fev\u00ed er a\u00f0eins h\u00e6gt a\u00f0 skera \u00far um falli\u00f0 a\u00f0 l\u00fdsingaror\u00f0 fylgi.<\/p>\n<p>J\u00f3n G. Fri\u00f0j\u00f3nsson hefur <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fmalfar.arnastofnun.is%2Fgrein%2F73632%3Ffbclid%3DIwAR2Yw6VDWv_k0X0ewNm05Cmsiq84phVMhGiJdgap7G-RlfMj6JALFfFCTk4&amp;h=AT09flsHeqoiJyWSVks2nzHJzJ_86aF3ZDomRQxP1ku6C-xDOafQsI8ulxYtXLltpPetXGW9d0RoornT3esaSkgwgxrb--KAfCMiPnPf0_dkHKqNv2Jb7yoSw8CU3tVXwA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0KcjAH2_5B280GkecOxXLeI6ptP5X1U9hAoXubExVpUdv0N49l4jFNHuEnplEyAuKxXge4VTXIRpHW2jNi7jS8-oA1c2uJV_i32psAA7v5-C8EaFOSlxjEzE-DdD2KV1zDoK4ThWd2tgv5amRx63pWg771bhyg\">bent \u00e1<\/a> a\u00f0 \u00feolfalli\u00f0 er eldra og upprunalegra \u00ed \u00feessari merkingu og samb\u00f6nd me\u00f0 \u00fev\u00ed koma til \u00e1 seinni hluta 19. aldar, en \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0 d\u00e6mi um \u00fe\u00e1gufalli\u00f0 eru \u00fe\u00f3 litlu yngri. \u00cd <em>Vestra<\/em> 1907 segir: \u201e\u00datsala \u00feessi g\u00e6ti or\u00f0i\u00f0 til \u00feess a\u00f0 veita miklu fje inn \u00ed landi\u00f0.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1919 segir: \u201e\u00deessi r\u00e1\u00f0st\u00f6fun Bandar\u00edkjanna mun mj\u00f6g b\u00e6ta \u00far atvinnuleysinu, sem n\u00fa er hi\u00f0 megnasta \u00ed Danm\u00f6rku, og \u00feannig veita miklu f\u00e9 inn \u00ed landi\u00f0.\u201c \u00cd <em>L\u00f6gr\u00e9ttu<\/em> 1921 segir: \u201eEn a\u00f0rir l\u00f6g\u00f0u \u00e1herslu \u00e1 \u00fea\u00f0, a\u00f0 \u00feessi atvinnuvegur hef\u00f0i veitt miklu fje inn \u00ed landi\u00f0.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1923 segir: \u201eHinar st\u00f3ru \u00ed\u00fer\u00f3ttas\u00fdningar mundu veita miklu f\u00e9 \u00ed \u00feennan sj\u00f3\u00f0.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1924 segir: \u201e\u00c1 n\u00e6stu \u00e1rum \u00fearf a\u00f0 veita miklu f\u00e9 til landb\u00fana\u00f0arins.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd n\u00fat\u00edmam\u00e1li er b\u00e6\u00f0i \u00feolfall og \u00fe\u00e1gufall algengt \u00ed \u00feessum samb\u00f6ndum en erfitt er a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 hlutfallslegri t\u00ed\u00f0ni fallanna vegna \u00feess a\u00f0 \u00feau falla saman \u00ed or\u00f0inu <em>f\u00e9<\/em> eins og \u00e1\u00f0ur segir. Um \u00e1st\u00e6\u00f0ur \u00feess a\u00f0 \u00fe\u00e1gufall er i\u00f0ulega nota\u00f0 \u00ed sta\u00f0 \u00feolfalls <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fmalfar.arnastofnun.is%2Fgrein%2F72326%3Ffbclid%3DIwAR3lynjt_eRfmlRyB53Xjh6uFXMsOZ394TyRNU25I8hqeZCB_MWX9TyL6Uo&amp;h=AT3NhBIo_S8_2MyWUPs9ycOl9AINbcYPXZqAciMXi33Zgct13Syq4yUOvR5boJEc65hl36ELLkG4q5NPmYbRgpkVzc24daSVqV4krN47Qv6pHCcoSGPOBOD4rVBjhIPFEQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0KcjAH2_5B280GkecOxXLeI6ptP5X1U9hAoXubExVpUdv0N49l4jFNHuEnplEyAuKxXge4VTXIRpHW2jNi7jS8-oA1c2uJV_i32psAA7v5-C8EaFOSlxjEzE-DdD2KV1zDoK4ThWd2tgv5amRx63pWg771bhyg\">segir<\/a> <em>M\u00e1lfarsbankinn<\/em>: \u201e\u00deegar sagt er a\u00f0 <em>miklum fj\u00e1rmunum hafi veri\u00f0 veitt til verkefnis<\/em> (\u00ed sta\u00f0: <em>miklir fj\u00e1rmunir hafa veri\u00f0 veittir til verkefnisins<\/em>) er e.t.v. um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00e1hrif fr\u00e1 sagnor\u00f0inu <strong>verja<\/strong> (<em>miklum fj\u00e1rmunum hefur veri\u00f0 vari\u00f0 til verkefnisins<\/em>) en a\u00f0rir l\u00edta \u00e1 \u00feetta sem myndm\u00e1l \u00fear sem l\u00edkingin s\u00e9 s\u00f3tt til \u00e1veitu.\u201c M\u00e9r finnst engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 tala um \u00feetta sem \u201emyndm\u00e1l\u201c \u2013 \u00fearna er einfaldlega um \u00fea\u00f0 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a a\u00f0 s\u00f6gnin er notu\u00f0 \u00ed \u201ehlutr\u00e6nu\u201c merkingunni, svo a\u00f0 nota\u00f0 s\u00e9 or\u00f0alag \u00c1rna B\u00f6\u00f0varssonar.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 m\u00e1 sty\u00f0ja \u00fdmsum r\u00f6kum. \u201e\u00deegar s\u00f6gnin st\u00fdrir \u00feolfalli merkir h\u00fan <em>afhenda, l\u00e1ta \u00ed t\u00e9<\/em>\u201c <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fmalfar.arnastofnun.is%2Fgrein%2F72326%3Ffbclid%3DIwAR1Gbsy8XlRRBDJ-5HoqWHm69yRv6FJO9lmcs-L-I5zzZ10ovpl7WPBTijo&amp;h=AT3NhBIo_S8_2MyWUPs9ycOl9AINbcYPXZqAciMXi33Zgct13Syq4yUOvR5boJEc65hl36ELLkG4q5NPmYbRgpkVzc24daSVqV4krN47Qv6pHCcoSGPOBOD4rVBjhIPFEQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0KcjAH2_5B280GkecOxXLeI6ptP5X1U9hAoXubExVpUdv0N49l4jFNHuEnplEyAuKxXge4VTXIRpHW2jNi7jS8-oA1c2uJV_i32psAA7v5-C8EaFOSlxjEzE-DdD2KV1zDoK4ThWd2tgv5amRx63pWg771bhyg\">segir<\/a> <em>M\u00e1lfarsbankinn<\/em>, en \u201e[\u00fe]egar s\u00f6gnin st\u00fdrir \u00fe\u00e1gufalli merkir h\u00fan frekar <em>dreifa<\/em>\u201c. \u00cd elstu d\u00e6munum um \u00fe\u00e1gufalli\u00f0 er tala\u00f0 um a\u00f0 <em>veita miklu f\u00e9 <strong>inn \u00ed landi\u00f0 <\/strong><\/em>eins og fram kom h\u00e9r \u00e1 undan. \u00dear er enginn \u00e1kve\u00f0inn vi\u00f0takandi og \u00fev\u00ed ekki veri\u00f0 a\u00f0 afhenda neinum neitt e\u00f0a l\u00e1ta einhverjum eitthva\u00f0 \u00ed t\u00e9, heldur er beinl\u00ednis veri\u00f0 a\u00f0 dreifa f\u00e9 e\u00f0a l\u00e1ta \u00fea\u00f0 renna til landsins. \u00dearna er \u00fev\u00ed ekki um myndm\u00e1l e\u00f0a l\u00edkingu a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, heldur er <em>veita<\/em> notu\u00f0 \u00ed b\u00f3kstaflegri merkingu. \u00deetta yfirf\u00e6rist svo \u00e1 \u00f6nnur tilvik \u00fear sem veri\u00f0 er a\u00f0 <em>veita f\u00e9<\/em>\/<em>fj\u00e1rmunum \u00ed <\/em>tiltekin verkefni e\u00f0a <em>til<\/em> tiltekinna verkefna e\u00f0a vi\u00f0takenda \u2013 \u00fear er merkingin 'dreifa, l\u00e1ta renna' mj\u00f6g e\u00f0lileg.<\/p>\n<p>\u00deetta m\u00e1 l\u00edka sj\u00e1 \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00e1gufalli\u00f0 er bundi\u00f0 vi\u00f0 fj\u00e1rveitingar \u00ed venjulegum skilningi \u2013 aldrei er tala\u00f0 um a\u00f0 *<em>veita styrkjum<\/em>, *<em>veita l\u00e1ni<\/em> e\u00f0a sl\u00edkt. \u00c1st\u00e6\u00f0an er v\u00e6ntanlega s\u00fa a\u00f0 \u00fear er \u00e1kve\u00f0inn vi\u00f0takandi og merkingin 'afhenda, l\u00e1ta \u00ed t\u00e9' liggur beint vi\u00f0. \u00deegar <em>veita <\/em>tekur tv\u00f6 andl\u00f6g er <em>f\u00e9 <\/em>e\u00f0a <em>fj\u00e1rmunir<\/em> aldrei \u00ed \u00fe\u00e1gufalli \u2013 ekki er sagt *<em>veita f\u00e9laginu fj\u00e1rmunum<\/em> \u00fe\u00f3tt sagnir geti teki\u00f0 tv\u00f6 \u00fe\u00e1gufallsandl\u00f6g, svo sem <em>lofa f\u00e9laginu fj\u00e1rmunum<\/em>. \u00dearna gegnir sama m\u00e1li \u2013 \u00feegar vi\u00f0takandi er tilgreindur \u00ed fyrra andlaginu liggur merkingin 'afhenda, l\u00e1ta \u00ed t\u00e9' beint vi\u00f0. Ni\u00f0ursta\u00f0an er s\u00fa a\u00f0 b\u00e6\u00f0i <em>veita miklu f\u00e9 <\/em>og <em>veita miki\u00f0 f\u00e9<\/em> s\u00e9 fullkomlega e\u00f0lilegt og r\u00e9tt m\u00e1l \u2013 \u00e1 \u00feessu tvennu er nokkur merkingarmunur en b\u00e1\u00f0ar merkingarnar s\u00e9r eiga langa hef\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oft eru ger\u00f0ar athugasemdir vi\u00f0 notkun sagnarinnar veita. \u00cd b\u00f3kinni \u00cdslenskt m\u00e1lfar segir \u00c1rni B\u00f6\u00f0varsson a\u00f0 h\u00fan hafi \u201etv\u00e6r a\u00f0almerkingar \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li sem koma fram \u00ed samb\u00f6ndunum veita vatni \u00e1 land og veita fj\u00e1rstu\u00f0ning. \u00cd hlutr\u00e6nu merkingunni, um vatni\u00f0, er alltaf nota\u00f0 \u00fe\u00e1gufall (t\u00e6kisfall), en a\u00f0 r\u00e9ttu lagi \u00feolfall \u00ed \u00feeirri fj\u00e1rhagslegu. \u00dev\u00ed er vondur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5059","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5059","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5059"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5059\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5061,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5059\/revisions\/5061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5059"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5059"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5059"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}