{"id":5079,"date":"2023-04-17T15:41:07","date_gmt":"2023-04-17T15:41:07","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5079"},"modified":"2023-04-17T18:50:46","modified_gmt":"2023-04-17T18:50:46","slug":"ad-pilla-sig","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/04\/17\/ad-pilla-sig\/","title":{"rendered":"A\u00f0 pilla sig"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r spurt um s\u00f6gnina <em>pilla<\/em> \u00ed sambandinu <em>pilla sig<\/em>. Gu\u00f0r\u00fan Kvaran skrifa\u00f0i stuttan <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.visindavefur.is%2Fsvar.php%3Fid%3D58351%26fbclid%3DIwAR1kK7sB4jYd-GTpC2E5CUAK1VBPa4jG2887A4kt6dDIxxG9J_iliushzu8&amp;h=AT1c0s6Q_CQjvOOnk7uhigb_mkv2Tuz4uVj1zU7_35Ly2AuCToegOEPhrmJN8wC9yjJHVANNUAm9iVdoAsLPhIMsHTeMv3aLdtREgUuUP2OeE96nUvMSxii1xyZBL4bLhg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1RcGdzrxpAKvBTIV5zBnnV71X_a_69hjh4qkBlT4eIEttKVAh85ACurwDO9wGI-yFAtt5I0-p67xPB91FMYLLU8Qae3IO8jdadXYhzEPdaPnGdQKWqj93Eb_D4oJzotpjCClueWUHMr1JjjTsx6sDbBA2gC9Z7PDrMRmFE8TcnxcpKM1wtz5B9L_X7PQW2pmPBHrfHNUG57qpT\">pistil<\/a> um \u00feessa s\u00f6gn \u00e1 <em>V\u00edsindavefnum<\/em> \u00e1ri\u00f0 2011. \u00dear segir: \u201eS\u00f6gnin <em>pilla sig<\/em> (einnig me\u00f0 \u00fe\u00e1gufalli <em>pilla s\u00e9r<\/em>) er notu\u00f0 \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li um a\u00f0 'fara, koma s\u00e9r burt, dr\u00edfa sig'. H\u00fan er n\u00e6r eing\u00f6ngu notu\u00f0 neikv\u00e6tt \u00ed skammart\u00f3ni: \u201ePilla\u00f0u \u00feig burt\u201c, \u201ePilla\u00f0u \u00feig \u00e1 f\u00e6tur\u201c. H\u00fan vir\u00f0ist notu\u00f0 \u00ed m\u00e1linu \u00ed \u00feessari merkingu fr\u00e1 \u00fev\u00ed snemma \u00e1 20. \u00f6ld. A\u00f0 baki liggur s\u00f6gnin a\u00f0 <em>pilla<\/em> 'reyta, t\u00edna' sem er t\u00f6kuor\u00f0 \u00far d\u00f6nsku <em>pille<\/em> fr\u00e1 19. \u00f6ld en \u00ed d\u00f6nsku er sambandi\u00f0 <em>pille af<\/em> nota\u00f0 \u00e1 sama h\u00e1tt og <em>pilla sig\/s\u00e9r<\/em> \u00ed \u00edslensku, til d\u00e6mis \u201epil af med dig!\u201c 'komdu \u00fe\u00e9r \u00ed burtu'.\u201c \u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> er <em>pilla sig<\/em> hins vegar <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F32007%3Ffbclid%3DIwAR2MrD5dosOdt9QgREmTtNBJ0t1e7JLUA4xL43SuDFoqkNNpJM98hUHJrtI&amp;h=AT0yLjo0awfHVvagX_9dHkx9uQmXse0qOpHyhW4lllVOyNRegTH8Ntd1b22PEldrRf_klD3SAS4CdTUq_k3ZjdjvZw8BPy3Iiyt2LIhR20zFX3L9pV1CGn_3MI-8Ic4_KQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1RcGdzrxpAKvBTIV5zBnnV71X_a_69hjh4qkBlT4eIEttKVAh85ACurwDO9wGI-yFAtt5I0-p67xPB91FMYLLU8Qae3IO8jdadXYhzEPdaPnGdQKWqj93Eb_D4oJzotpjCClueWUHMr1JjjTsx6sDbBA2gC9Z7PDrMRmFE8TcnxcpKM1wtz5B9L_X7PQW2pmPBHrfHNUG57qpT\">sk\u00fdr\u00f0<\/a> hlutlaust \u2013 'fara burt, fara'.<\/p>\n<p>Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um <em>pilla sig<\/em> er \u00ed <em>Dagskr\u00e1 <\/em>1897: \u201e\u00de\u00e1 eru \u00fea\u00f0 s\u00e6lustundirnar kl\u00e1ranna, a\u00f0 standa bundnir me\u00f0an riddararnir eru a\u00f0 \u201epump\u201c bj\u00f3rinn \u00e1 drykkjukr\u00e1num vi\u00f0 veginn. \u00deess \u00e1 milli f\u00e1 \u00feeir a\u00f0 \u201epilla sig\u201c.\u201c Anna\u00f0 d\u00e6mi er \u00ed <em>Nir\u00f0i<\/em> 1916: \u201ePeningamennirnir yr\u00f0u a\u00f0 \u201epilla\u201c sig burt, \u00feanga\u00f0, sem eitthva\u00f0 v\u00e6ri f\u00e1anlegt fyrir peningana.\u201c Fyrsta og \u00f6nnur pers\u00f3na koma s\u00ed\u00f0ar: \u201eEn \u00e1 me\u00f0an jeg f\u00f3r \u00far, \u00fe\u00e1 skelti Ragnhildur sjer \u00ed d\u00edvaninn og sag\u00f0ist vera or\u00f0in svo syfju\u00f0, a\u00f0 h\u00fan yr\u00f0i a\u00f0 fara a\u00f0 sofa, og m\u00e6tti jeg \u00fev\u00ed til me\u00f0 a\u00f0 pilla mig\u201c segir \u00ed <em>Har\u00f0jaxli r\u00e9ttl\u00e6tis og laga <\/em>1926, og \u201e\u00de\u00fa hefur ekkert hinga\u00f0 a\u00f0 gera, \u00fe\u00fa getur pilla\u00f0 \u00feig heim\u201c segir \u00ed <em>Eimrei\u00f0inni <\/em>1949. En vissulega m\u00e1 b\u00faast m\u00e1 vi\u00f0 a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 hafi ver\u00f0 algengara \u00ed talm\u00e1li en riti.<\/p>\n<p>\u00de\u00e1gufalli\u00f0 s\u00e9st fyrst \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 1971: \u201eOg vertu vi\u00f0b\u00fainn a\u00f0 pilla \u00fe\u00e9r \u00fat \u00far frambo\u00f0inu til \u00feingsins \u00feann dag.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1981 segir: \u201e\u00c9g pilla\u00f0i m\u00e9r burt en ma\u00f0urinn reyndi a\u00f0 stumra yfir st\u00falkunni.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1982 segir: \u201eEins gott a\u00f0 pilla s\u00e9r.\u201c En \u00fe\u00e1gufalli\u00f0 hefur s\u00f3tt mj\u00f6g \u00e1 \u00ed seinni t\u00ed\u00f0, eins og marka m\u00e1 af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed samf\u00e9lagsmi\u00f0lahluta <em>Risam\u00e1lheildarinnar<\/em> eru h\u00e1tt \u00ed \u00ferisvar sinnum fleiri d\u00e6mi um <em>pilla m\u00e9r <\/em>\/ <em>\u00fe\u00e9r <\/em>\/ <em>s\u00e9r <\/em>en um <em>pilla mig <\/em>\/ <em>\u00feig <\/em>\/ <em>sig<\/em>. Ekki er gott a\u00f0 segja hvers vegna \u00fe\u00e1gufalli\u00f0 kemur upp og n\u00e6r yfirh\u00f6ndinni. Sambandi\u00f0 <em>pilla sig<\/em> er e.t.v. bori\u00f0 saman vi\u00f0 \u00f6nnur samb\u00f6nd me\u00f0 \u00feolfalli eins og <em>dr\u00edfa sig<\/em>, <em>hypja sig<\/em> e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt, en <em>pilla s\u00e9r<\/em> g\u00e6tu veri\u00f0 \u00e1hrif fr\u00e1 \u00fe\u00e1gufallssamb\u00f6ndum eins og <em>koma s\u00e9r <\/em>e\u00f0a jafnvel <em>drulla s\u00e9r<\/em>.<\/p>\n<p>\u00deegar s\u00f6gnin er notu\u00f0 \u00ed bo\u00f0h\u00e6tti er h\u00fan \u201en\u00e6r eing\u00f6ngu notu\u00f0 neikv\u00e6tt \u00ed skammart\u00f3ni\u201c eins og Gu\u00f0r\u00fan Kvaran segir. En \u00f6\u00f0ru m\u00e1li gegnir hins vegar \u00feegar m\u00e6landi notar hana um sj\u00e1lfan sig, anna\u00f0hvort \u00ed fyrstu e\u00f0a \u00feri\u00f0ju pers\u00f3nu. \u00cd <em>Vorinu<\/em> 1968 segir: \u201e\u00dea\u00f0 er v\u00edst bezt a\u00f0 pilla sig.\u201c \u00cd <em>Degi <\/em>1983 segir: \u201e\u00dea\u00f0 var \u00fev\u00ed ekki um anna\u00f0 a\u00f0 gera en a\u00f0 pilla sig heim.\u201c \u00cd <em>Vikunni <\/em>1979 segir: \u201e\u00c9g veit a\u00f0 \u00fear sem \u00e9g er or\u00f0in tv\u00edtug og vel \u00fea\u00f0, \u00fe\u00e1 \u00e6tti \u00e9g n\u00fa a\u00f0 pilla mig og leyfa \u00feeim a\u00f0 vera \u00ed fri\u00f0i.\u201c \u00c1 <em>Bland.is<\/em> 2006 segir: \u201eJ\u00e6ja, \u00fea\u00f0 er allt or\u00f0i\u00f0 svo r\u00f3legt h\u00e9r svo \u00e9g er a\u00f0 hugsa um a\u00f0 pilla m\u00e9r upp \u00ed r\u00fam.\u201c \u00dearna er ekki um skammart\u00f3n a\u00f0 r\u00e6\u00f0a og merkingin hlutlaus eins og l\u00fdst er \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> \u2013 \u00feetta merkir a\u00f0 m\u00e1l s\u00e9 til komi\u00f0 a\u00f0 f\u00e6ra sig um set.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r spurt um s\u00f6gnina pilla \u00ed sambandinu pilla sig. Gu\u00f0r\u00fan Kvaran skrifa\u00f0i stuttan pistil um \u00feessa s\u00f6gn \u00e1 V\u00edsindavefnum \u00e1ri\u00f0 2011. \u00dear segir: \u201eS\u00f6gnin pilla sig (einnig me\u00f0 \u00fe\u00e1gufalli pilla s\u00e9r) er notu\u00f0 \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li um a\u00f0 'fara, koma s\u00e9r burt, dr\u00edfa sig'. H\u00fan er n\u00e6r eing\u00f6ngu notu\u00f0 neikv\u00e6tt \u00ed skammart\u00f3ni: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5079","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5079"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5079\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5087,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5079\/revisions\/5087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}