{"id":5147,"date":"2023-05-17T08:00:43","date_gmt":"2023-05-17T08:00:43","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5147"},"modified":"2023-12-01T13:10:56","modified_gmt":"2023-12-01T13:10:56","slug":"einu-megin-og-hinu-megin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/05\/17\/einu-megin-og-hinu-megin\/","title":{"rendered":"Einu megin og hinu megin"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g s\u00e1 \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum a\u00f0 \u00ed fr\u00e9ttum hef\u00f0i veri\u00f0 nota\u00f0 or\u00f0alagi\u00f0 <em>einu<\/em>(<em>m<\/em>)<em> megin <\/em>\u00fear sem venja v\u00e6ri a\u00f0 segja <em>\u00f6\u00f0ru<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin<\/em>. \u00cd fr\u00e9ttinni sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.visir.is%2Fg%2F20232415850d%2Ffrekir-kallar-med-ran-dyra-bila-hafi-hindrad-tunnu-skipti%3Ffbclid%3DIwAR1AVeJovrxoHuLrwtWeTGTQuGCHgbyPy-0N08PNtRI8-mplgWciss_UIJ0&amp;h=AT3RzCpPvgOVhZycitZNc11340TCx9xLY6UqJ9IX4Pmt1B1AAiDzr6QTbwcawbTIEhqx5xLCa1ybb7xERNv6VnBkdNmi-SA-0uwOr6gfOIoKVrtzVdRB7T1coRqEYELCRw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0YAz34N3HkG820NepW9lVZjCBG2OP4XhEuPpJfbucU6LNyazgpwOqnjhUOGafyDb_0AjY5ltyu0iFKUxbXmXMgWMdU4RaP_q6y96yKHenohzirMjFYgAdIuMb2i-QWV3cE71_jthiXzK1Xjbbfp4j6fBGLOJEZ\">sag\u00f0i<\/a>: \u201eEinu(m) megin fer blanda\u00f0ur \u00fargangur og hinu(m) megin fara matarleifar.\u201c (\u00datiloka\u00f0 er a\u00f0 vita hvort sagt var <em>einu megin <\/em>e\u00f0a <em>einu<strong>m<\/strong> megin<\/em>.) Auglj\u00f3st var a\u00f0 \u00feeim sem nefndu \u00feetta or\u00f0alag \u00fe\u00f3tti \u00fea\u00f0 rangt, og vissulega er \u00fea\u00f0 ekki algengt \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li. En \u00fea\u00f0 er samt gamalgr\u00f3i\u00f0 \u00ed m\u00e1linu og kemur i\u00f0ulega fyrir \u00ed fornu m\u00e1li. \u00deannig segir t.d. \u00ed <em>Grettis s\u00f6gu<\/em>: \u201e\u00dear m\u00e1tti einum megin a\u00f0 leggja og eigi fleirum en fimm senn.\u201c \u00cd <em>Sturlungu <\/em>segir: \u201e\u00dear g\u00e6ta gj\u00e1r \u00ferem megin en virkisgar\u00f0ur einum megin.\u201c \u00cd <em>Finnboga s\u00f6gu ramma <\/em>segir: \u201eHann var st\u00f3rlega h\u00e1r og m\u00e1tti einum megin a\u00f0 s\u00e6kja.\u201c<\/p>\n<p>Fornm\u00e1lsd\u00e6min eru vissulega fr\u00e1brug\u00f0in d\u00e6minu \u00ed fr\u00e9ttinni a\u00f0 \u00fev\u00ed leyti a\u00f0 \u00ed \u00feeim er um fleiri en einn kost a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00deegar kostirnir eru a\u00f0eins tveir hefur yfirleitt veri\u00f0 tala\u00f0 um <em>\u00f6\u00f0ru<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin <\/em>og <em>hinu<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin<\/em>. \u00de\u00f3 m\u00e1 finna nokkur 19. aldar d\u00e6mi um a\u00f0 <em>einu<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin <\/em>s\u00e9 nota\u00f0 um annan tveggja kosta. \u00deannig segir t.d. \u00ed <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi<\/em> 1871: \u201e\u00cd Michigan er breitt nes eitt sk\u00f3gi vaxi\u00f0, er gengr \u00fat \u00ed Huronvatni\u00f0 milli Saginawfjar\u00f0arins einu megin og \u00e1rinnar St. Clair hinu megin.\u201c \u00cd <em>Nor\u00f0lingi <\/em>1877 segir: \u201eN\u00fa er skri\u00f0i\u00f0 til skara \u00e1 \u00feingi Dana, og \u00feingi sliti\u00f0 me\u00f0 fullum fjandskap \u00e1 milli stj\u00f3rnarinnar og land\u00feingsins einu megin, en \u00fej\u00f3\u00f0\u00feingsins \u00e1 hina hli\u00f0ina.\u201c \u00cd <em>Austra <\/em>1898 segir: \u201eEinu megin er f\u00e1menni og strj\u00e1lbygg\u00f0, og hins vegar er f\u00e1t\u00e6kt landsmanna.\u201c<\/p>\n<p>D\u00e6mi af \u00feessu tagi, \u00fear sem <em>einu<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin <\/em>er andst\u00e6\u00f0a vi\u00f0<em> hinu<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin<\/em>, eru hins vegar s\u00e1raf\u00e1 \u00e1 20. \u00f6ld, en fara a\u00f0 sj\u00e1st aftur upp \u00far s\u00ed\u00f0ustu aldam\u00f3tum \u2013 fyrst \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum en s\u00ed\u00f0ar einnig \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2005 segir: \u201emeginkjarni \u00feorpsins var einum megin vi\u00f0 hra\u00f0brautina og hinum megin vi\u00f0 hra\u00f0brautina var svo sk\u00f3linn.\u201c \u00cd <em>DV<\/em> 2013 segir: \u201e\u00c1hugavert var t.d. \u00ed Silfri Egils um helgina a\u00f0 sj\u00e1 Evr\u00f3puflokkana BF og Samfylkingu sitja einum megin vi\u00f0 Egil og Evr\u00f3puandst\u00e6\u00f0ingana VG og sjalla hinum megin.\u201c \u00c1 <em>mbl.is <\/em>2017 segir: \u201e\u00c1 se\u00f0linum m\u00e1 sj\u00e1 andlit Assad einu megin en s\u00fdrlenska \u00feingi\u00f0 hinu megin.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2018 segir: \u201eA\u00f0 lokinni s\u00f3kn einum megin geystist hitt li\u00f0i\u00f0 \u00ed a\u00f0ra s\u00f3kn hinum megin \u00e1 vellinum.\u201c<\/p>\n<p>D\u00e6mi \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>benda til a\u00f0 \u00feessi notkun \u00e1 <em>einu<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin <\/em>fari vaxandi og s\u00e9 or\u00f0in nokku\u00f0 algeng, einkum \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1lsni\u00f0i, og n\u00f3gu langt er fr\u00e1 endurvakningu hennar til a\u00f0 tr\u00falegt er a\u00f0 s\u00e1 sem flutti fr\u00e9ttina sem var\u00f0 kveikjan a\u00f0 \u00feessum pistli hafi alist upp vi\u00f0 hana. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 lj\u00f3st a\u00f0 <em>einu<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin<\/em> er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r gott og gilt or\u00f0alag sem \u00e1 s\u00e9r langa hef\u00f0 \u00fe\u00f3tt vissulega geti sko\u00f0anir veri\u00f0 skiptar um hvort e\u00f0lilegt s\u00e9 a\u00f0 nota \u00fea\u00f0 sem andst\u00e6\u00f0u vi\u00f0 <em>hinu<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin<\/em> eins og gert var \u00ed fr\u00e9ttinni. En \u00ed lj\u00f3si \u00feess a\u00f0 sl\u00edk notkun t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist \u00e1 19. \u00f6ld, og kom upp aftur (hafi h\u00fan einhvern t\u00edma horfi\u00f0 alveg) fyrir a.m.k. tuttugu \u00e1rum, s\u00e9 \u00e9g ekki s\u00e9rstaka \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 amast vi\u00f0 henni. \u00deetta vir\u00f0ist or\u00f0i\u00f0 m\u00e1lvenja margra, og <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.visindavefur.is%2Fsvar.php%3Fid%3D2148%26fbclid%3DIwAR2DBK3WYFB_66xfyFrMBH_hZPdcD6F_YY1R2gnlEtdmiKAvClVkaZfqdrY&amp;h=AT1nePEcpvoSrR0-Y2UKE29WFgBrOaK1w1eOd73kN6nXooK4s2z9gOShNZhmDJwFSf9rcyg65RSrndUwIwi2VlLnjwTNAgG3Hc97EuO-KkPpw6Jm6CSYoDsviR3BPBL4YA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0YAz34N3HkG820NepW9lVZjCBG2OP4XhEuPpJfbucU6LNyazgpwOqnjhUOGafyDb_0AjY5ltyu0iFKUxbXmXMgWMdU4RaP_q6y96yKHenohzirMjFYgAdIuMb2i-QWV3cE71_jthiXzK1Xjbbfp4j6fBGLOJEZ\">\u00fear me\u00f0<\/a> r\u00e9tt m\u00e1l.<\/p>\n<p>Eins og h\u00e9r hefur komi\u00f0 fram er \u00fdmist rita\u00f0 <em>m<\/em> e\u00f0a ekki \u00ed enda or\u00f0a sem standa me\u00f0 <em>megin<\/em> \u2013 <em>b\u00e1\u00f0u<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin<\/em>, <em>einu<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin<\/em>, <em>hinu<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin<\/em>, <em>hvoru<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin<\/em>, <em>\u00f6\u00f0ru<\/em>(<em>m<\/em>) <em>megin<\/em> o.s.frv. Samkv\u00e6mt \u00edslenskum <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fritreglur.arnastofnun.is%2F%3Ffbclid%3DIwAR0Hx4LIAKIgmL2UnmLCAMHGHxuRYzJvjrSjmriF6qIJDqklTXC8JcRwF6I%232.5&amp;h=AT3EflV9UwUCgCTyNENBjuMtKXVjCTFPj2KAarH7HCYYibNe3QY402cYV9ZWg2D9ghQfdSX0Zh2nrV4Gs6bkc0Zx8ubNtKNoDEhb8xzsfiCfBu1Iw90Guggv8l68Zkqy3Q&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0YAz34N3HkG820NepW9lVZjCBG2OP4XhEuPpJfbucU6LNyazgpwOqnjhUOGafyDb_0AjY5ltyu0iFKUxbXmXMgWMdU4RaP_q6y96yKHenohzirMjFYgAdIuMb2i-QWV3cE71_jthiXzK1Xjbbfp4j6fBGLOJEZ\">ritreglum<\/a> \u00e1 a\u00f0 rita \u00feessi or\u00f0 me\u00f0 <em>m<\/em> vegna \u00feess a\u00f0 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fmalfar.arnastofnun.is%2Fgrein%2F73709%3Ffbclid%3DIwAR1tNk46t2pwCY0fBuyj0a0b7fuTOv2AgqpxhaVoalO0C4Kp4HOAOv2EnYE&amp;h=AT1YhuXy1hu9KuWRUj7I5Df2F1KieiTaEjH_yhNHlXXWf2UHmaVUpeuiGobiBA0kaQnUpIfX6v13yHk15k-Dc5W3qaN7LwO2iUpWBzbhUWqSHbaIX5CF8xOsWl8EevX3_Q&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0YAz34N3HkG820NepW9lVZjCBG2OP4XhEuPpJfbucU6LNyazgpwOqnjhUOGafyDb_0AjY5ltyu0iFKUxbXmXMgWMdU4RaP_q6y96yKHenohzirMjFYgAdIuMb2i-QWV3cE71_jthiXzK1Xjbbfp4j6fBGLOJEZ\">uppruninn<\/a> er <em>b\u00e1\u00f0um vegum<\/em>, <em>\u00f6\u00f0rum vegum<\/em> o.s.frv. \u00fear sem fornafni\u00f0 sambeygist nafnor\u00f0inu. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k <\/em><a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/11979\">segir<\/a> a\u00f0 -<em>megin <\/em>s\u00e9 \u201eblendingsmynd \u00far -<em>(v)eginn<\/em> og <em>vegum<\/em>\u201c en <em>m<\/em>-i\u00f0 er komi\u00f0 til vegna saml\u00f6gunar vi\u00f0 lokahlj\u00f3\u00f0 or\u00f0sins \u00e1 undan (<em>m-v<\/em> &gt; <em>m-m<\/em>). En \u00far \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>vegum<\/em> m\u00e1 breytast \u00ed <em>megin<\/em> s\u00e9 \u00e9g ekki hvers vegna <em>b\u00e1\u00f0um <\/em>og <em>\u00f6\u00f0rum <\/em>m\u00e1 ekki breytast \u00ed <em>b\u00e1\u00f0u <\/em>og <em>\u00f6\u00f0ru<\/em>. \u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 <em>megin<\/em> hefur fyrir l\u00f6ngu sliti\u00f0 tengslin vi\u00f0 uppruna sinn og fr\u00e1leitt a\u00f0 l\u00e1ta hann r\u00e1\u00f0a mynd fornafnanna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g s\u00e1 \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum a\u00f0 \u00ed fr\u00e9ttum hef\u00f0i veri\u00f0 nota\u00f0 or\u00f0alagi\u00f0 einu(m) megin \u00fear sem venja v\u00e6ri a\u00f0 segja \u00f6\u00f0ru(m) megin. \u00cd fr\u00e9ttinni sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a sag\u00f0i: \u201eEinu(m) megin fer blanda\u00f0ur \u00fargangur og hinu(m) megin fara matarleifar.\u201c (\u00datiloka\u00f0 er a\u00f0 vita hvort sagt var einu megin e\u00f0a einum megin.) Auglj\u00f3st var a\u00f0 \u00feeim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5147","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5147"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5790,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5147\/revisions\/5790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}