{"id":5168,"date":"2023-05-28T13:43:42","date_gmt":"2023-05-28T13:43:42","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5168"},"modified":"2023-05-28T13:44:11","modified_gmt":"2023-05-28T13:44:11","slug":"horbjodur-og-hrodbjodur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/05\/28\/horbjodur-og-hrodbjodur\/","title":{"rendered":"Horbj\u00f3\u00f0ur og hro\u00f0bj\u00f3\u00f0ur"},"content":{"rendered":"<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>horbj\u00f3\u00f0ur<\/em> er b\u00fdsna algengt \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li og er a\u00f0 finna \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls<\/em> \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 hafi ekki komist inn \u00ed or\u00f0ab\u00e6kur. En \u00fea\u00f0 er au\u00f0skili\u00f0 \u2013 \u00e1 bloggi Kolbr\u00fanar Baldursd\u00f3ttur 2007 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fkolbrunb.blog.is%2Fblog%2Fkolbrunb%2Fentry%2F119705%2F%3Ffbclid%3DIwAR1dXVGLDqZmqOBdjrJdxMhUXwEnc7tIavFRjTOrWG9synjCcRPX-QHpYvA&amp;h=AT3-2NX9XIoK0vURxF8vXIjTHu5jGeegN64S-pYVY7HALF26FmzQcDP10pGcqKxlMcYOLgj74LvN19Di6J4rQHVnx-TI0a3m_HO8JntmXgYy_Jg_upCUWPNQGCB0EH1B2Q&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1aEur4s22Fk2ldJ4Vv5C6ZKZh03ue4VsOTknl3UsEU1oq1GiXbjkrZfkyh2pW7Y16fgtJ-4HZ2nfJ_s_NqcMFKTtvkK8vWYAlmtMJlPe2yRqsSCoCUgEv3UlIfgxYWqDasLcBej-ZCsJ-N2z7Ci5xHqvDUs0Qg\">segir<\/a>: \u201eOr\u00f0i\u00f0 horbj\u00f3\u00f0ur er n\u00fa \u00ed notkun a.m.k. einhverra ungmenna og merkir vi\u00f0bj\u00f3\u00f0ur. Hugsunin \u00e1 bak vi\u00f0 or\u00f0i\u00f0 held \u00e9g s\u00e9 nokku\u00f0 sk\u00fdr. Fyrri hlutinn \u201ehor\u201c kemur l\u00edklega fr\u00e1 enska or\u00f0inu horrible og s\u00ed\u00f0ari hlutinn \u201ebj\u00f3\u00f0ur\u201c er n\u00e1tt\u00farulega seinni hluti or\u00f0sins vi\u00f0bj\u00f3\u00f0ur.\u201c En m\u00e9r finnst l\u00edklegt a\u00f0 \u00ed huga flestra tengist fyrri hlutinn fremur nafnor\u00f0inu <em>hor<\/em> \u2013 sem m\u00f6rgum b\u00fd\u00f0ur einmitt vi\u00f0. J\u00f3n Gnarr <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/jongnarr\/posts\/pfbid0djjogNfxQn8eW5Tgy1rmyDZUn8DwVd6C1qhLmHrGk3xDQ7mJkYhFCwKvDcR2cknul?__cft__%5b0%5d=AZXpFwPH-23bgBzL1n7mJkc-ZqWClREWFFmmNxjjhyXsiSF0L2tgdqMyf_t33Fo8pJhQ7Nmr4icScynDw0rXcT-5TSNyLS5CT--H0IpnELeiZL2Zbvt2C5Uqfh5E_Q_xYKygytrg5hfksb3L_4qIBIWW&amp;__tn__=-UK-R\"><strong>sag\u00f0i<\/strong><\/a>, um anna\u00f0 or\u00f0 mynda\u00f0 \u00e1 svipa\u00f0an h\u00e1tt: \u201e\u00dea\u00f0 v\u00e6ri allt \u00ed lagi ef \u00fea\u00f0 v\u00e6ri t\u00f6ff, eins og til d\u00e6mis \u00feegar hor og vi\u00f0bj\u00f3\u00f0ur ver\u00f0ur \u201ehorbj\u00f3\u00f0ur.\u201c<\/p>\n<p>Or\u00f0 af \u00feessu tagi komast l\u00edti\u00f0 \u00e1 prent og \u00fev\u00ed er erfitt a\u00f0 segja um aldur \u00feeirra \u00fat fr\u00e1 prentu\u00f0um heimildum. \u00c1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> eru a\u00f0eins \u00e1tta d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0, \u00fea\u00f0 elsta fr\u00e1 2006. \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru aftur \u00e1 m\u00f3ti r\u00famlega 1200 d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum, \u00fea\u00f0 elsta af <em>Hugi.is <\/em>\u00e1ri\u00f0 2000: \u201e\u00c1 ma\u00f0ur bara a\u00f0 h\u00e6tta a\u00f0 halda me\u00f0 honum eing\u00f6ngu vegna \u00feess a\u00f0 hann breyttist \u00ed eyrna\u00e6tu og horbj\u00f3\u00f0?\u201c En tilt\u00e6kir textar af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum n\u00e1 ekki nema aftur til \u00e1rsins 2000 \u00feannig a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 g\u00e6ti vel veri\u00f0 eldra og \u00ed <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/20515436122?multi_permalinks=10157577614876123&amp;hoisted_section_header_type=recently_seen&amp;__cft__%5b0%5d=AZXpFwPH-23bgBzL1n7mJkc-ZqWClREWFFmmNxjjhyXsiSF0L2tgdqMyf_t33Fo8pJhQ7Nmr4icScynDw0rXcT-5TSNyLS5CT--H0IpnELeiZL2Zbvt2C5Uqfh5E_Q_xYKygytrg5hfksb3L_4qIBIWW&amp;__tn__=-UK-R\"><strong>umr\u00e6\u00f0um<\/strong><\/a> \u00ed h\u00f3pnum Skemmtileg \u00edslensk or\u00f0 var nefnt a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri a.m.k. 30 \u00e1ra gamalt. A.m.k. er lj\u00f3st a\u00f0 \u00e1 \u00e1runum 2003-2004 var \u00fea\u00f0 or\u00f0i\u00f0 mj\u00f6g algengt \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li. Samsetningarnar <em>horbj\u00f3\u00f0slegur<\/em> og <em>horbj\u00f3\u00f0slega<\/em> koma einnig fyrir.<\/p>\n<p>Anna\u00f0 or\u00f0 sem er hlj\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilega og merkingarlega l\u00edkt og v\u00e6ntanlega mynda\u00f0 \u00e1 sama h\u00e1tt er <em>hro\u00f0bj\u00f3\u00f0ur<\/em>. \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2014 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6149350?iabr=on&amp;fbclid=IwAR2h1T2Fg9gF-sWDB4c66JNphLqnMqhMkrjWTa3Qc92NpG0ypduLfJx90DQ#page\/n19\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eKatr\u00edn J\u00fal\u00edusd\u00f3ttir t\u00f3k einnig upp n\u00fdyr\u00f0asm\u00ed\u00f0 \u00ed g\u00e6r \u00feegar h\u00fan [...] sag\u00f0i utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra eiga a\u00f0 sj\u00e1 s\u00f3ma sinn \u00ed a\u00f0 bi\u00f0ja \u00feingheim afs\u00f6kunar \u00e1 \u00feessum \u201ehro\u00f0bj\u00f3\u00f0i\u201c\u201c. Haft var eftir Mer\u00f0i \u00c1rnasyni \u201ea\u00f0 l\u00edklegast v\u00e6ri or\u00f0i\u00f0 samsett \u00far or\u00f0unum hro\u00f0alegt og vi\u00f0bj\u00f3\u00f0ur\u201c. En Katr\u00edn er t\u00e6past h\u00f6fundur \u00feessa or\u00f0s. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 um \u00fea\u00f0 er \u00e1 <em>Hugi.is<\/em> 2002: \u201ejes\u00fas minn helm\u00e1ttugur \u00feetter s\u00e1 allra mesti hro\u00f0bj\u00f3\u00f0ur sem \u00e9g hef s\u00e9\u00f0.\u201c N\u00edu d\u00e6mi eru um or\u00f0i\u00f0 \u00e1 <em>t\u00edmarit.<\/em>is, \u00fea\u00f0 elsta fr\u00e1 2006, en h\u00e1tt \u00ed 800 d\u00e6mi \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>, langflest \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum \u00fear sem \u00fea\u00f0 hefur veri\u00f0 algengt fr\u00e1 2003-2004.<\/p>\n<p>Or\u00f0hlutinn <em>-bj\u00f3\u00f0ur <\/em>\u00ed samsetningum getur merkt 'sem b\u00fd\u00f0ur' \u2013 \u00feannig var t.d. <em>v\u00f6rubj\u00f3\u00f0ur<\/em> \u00e1\u00f0ur nota\u00f0 \u00ed merkingunni '(farand)s\u00f6luma\u00f0ur'. \u00c1 <em>Bland.is<\/em> 2010 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fbland.is%2Fumraeda%2Fhugleiding-tengd-naglalakki%2F21446481%2F%3Ffbclid%3DIwAR1wXq8_qkN1axE_B8H-6vp5Gahq1KbHOD4CCSzxTI2cZLIkidbIxMk_apk&amp;h=AT3MoIHRbhLX4-NqQOTKU9rid03-kfG9ifNm9v36OH5v_1bEzAKRUIy7E5OvSlvxsqwcHXEM9TM1-eKiFwdkvoJP1-HqM1XrB42vUSOK4eT8f1D9B74GjPc_aj1_5SYE3w&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1aEur4s22Fk2ldJ4Vv5C6ZKZh03ue4VsOTknl3UsEU1oq1GiXbjkrZfkyh2pW7Y16fgtJ-4HZ2nfJ_s_NqcMFKTtvkK8vWYAlmtMJlPe2yRqsSCoCUgEv3UlIfgxYWqDasLcBej-ZCsJ-N2z7Ci5xHqvDUs0Qg\">segir<\/a>: \u201e\u00c1 \u00edslensku m\u00e6tti nota or\u00f0i\u00f0 horbj\u00f3\u00f0ur um \u00feann sem b\u00fd\u00f0ur upp \u00e1 hor [\u2026].\u201c \u00dea\u00f0 er hreint ekkert fr\u00e1leitt a\u00f0 skilja or\u00f0i\u00f0 \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt, og <em>hro\u00f0bj\u00f3\u00f0ur<\/em> g\u00e6ti \u00fe\u00e1 veri\u00f0 'sem b\u00fd\u00f0ur upp \u00e1 hro\u00f0a' en <em>hro\u00f0i <\/em><a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F21026%3Ffbclid%3DIwAR0zeyEk2ReNx9f8ZEsACWiQYF0fo3yZQwW4TOhQHWODMQQbETahcnuQL8I&amp;h=AT3I3yNywD91mGjY3I5ELd1ER0_DC_yxZNyhXLyZGKfnGMSphbbVzZ1gCy6oNh06jz4azNT44SkyHvnQpkrDhahB2giYnBNNbpVPQKML4D4wOkeQs-Yxdq1DRo6YSoutcA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1aEur4s22Fk2ldJ4Vv5C6ZKZh03ue4VsOTknl3UsEU1oq1GiXbjkrZfkyh2pW7Y16fgtJ-4HZ2nfJ_s_NqcMFKTtvkK8vWYAlmtMJlPe2yRqsSCoCUgEv3UlIfgxYWqDasLcBej-ZCsJ-N2z7Ci5xHqvDUs0Qg\">merkir<\/a> m.a. 'e-\u00f0 l\u00e9legt, \u00fargangur' og 'sl\u00edm \u00ed lungnap\u00edpum' \u2013 merkingarlega ekki fjarri <em>hor <\/em>sem <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F20467%3Ffbclid%3DIwAR0318x1CBZhqMD3aJaxxA8_9UyZitjxoPPZ1bmzRpS3_HNl3rlSODkZRvU&amp;h=AT0HAvIPDVJeUBh816f79Dhzhrh3vFhMHbprVH14ukEqVBL0-MAFUK7X6azzTFUD2Z7pscax0Jb_3idnY7Y7lp_XXPQ7ychSOEnCte7QKLxOt0xVlsLtMGQVABp1HZulGw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1aEur4s22Fk2ldJ4Vv5C6ZKZh03ue4VsOTknl3UsEU1oq1GiXbjkrZfkyh2pW7Y16fgtJ-4HZ2nfJ_s_NqcMFKTtvkK8vWYAlmtMJlPe2yRqsSCoCUgEv3UlIfgxYWqDasLcBej-ZCsJ-N2z7Ci5xHqvDUs0Qg\">sk\u00fdrt er<\/a> 'sl\u00edm \u00ed nefi'. \u00de\u00f3tt or\u00f0in <em>horbj\u00f3\u00f0ur<\/em> og <em>hro\u00f0bj\u00f3\u00f0ur<\/em> s\u00e9u \u00e1n efa <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/04\/26\/nislendingar\/?fbclid=IwAR3GKFlDoCApZ9z-tkEIjlU2qDH4Fxadj4KtiXhT_C8zE_f_hABEgG3cc3o\">sambr\u00e6\u00f0ingar<\/a> a\u00f0 uppruna m\u00e1 \u00fev\u00ed vel l\u00edta \u00e1 \u00feau sem myndl\u00edkingar \u2013 \u00fea\u00f0 sem er <em>horbj\u00f3\u00f0ur <\/em>e\u00f0a <em>hro\u00f0bj\u00f3\u00f0ur<\/em> b\u00fd\u00f0ur upp \u00e1 eitthva\u00f0 \u00f3vi\u00f0felldi\u00f0 e\u00f0a \u00f3ge\u00f0slegt, vekur hj\u00e1 f\u00f3lki hugrenningatengsl vi\u00f0 <em>hor<\/em> e\u00f0a <em>hro\u00f0a<\/em>.<\/p>\n<p>\u00c9g \u00feykist vita a\u00f0 m\u00f6rgum finnist <em>horbj\u00f3\u00f0ur<\/em> og <em>hro\u00f0bj\u00f3\u00f0ur<\/em> \u00f3vi\u00f0kunnanleg or\u00f0 \u2013 en \u00fea\u00f0 \u00e1 einmitt vel vi\u00f0, \u00feau eiga a\u00f0 vekja sl\u00edkar tilfinningar eins og \u00e1\u00f0ur segir. \u00deetta eru engin \u201eor\u00f0skr\u00edpi\u201c, heldur er \u00fearna um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a or\u00f0 sem koma upp me\u00f0al almennra m\u00e1lnotenda og eru g\u00f3\u00f0 d\u00e6mi um virka or\u00f0myndun sem s\u00fdnir tilfinningu f\u00f3lks fyrir m\u00e1linu og h\u00e6fni til a\u00f0 leika s\u00e9r me\u00f0 \u00fea\u00f0. \u00dea\u00f0 er ekkert \u00f3e\u00f0lilegt vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 hver kynsl\u00f3\u00f0 komi s\u00e9r upp n\u00fdjum or\u00f0um af \u00feessu tagi, en ef f\u00f3lk hefur \u00e1hyggjur af \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>horbj\u00f3\u00f0ur<\/em> og <em>hro\u00f0bj\u00f3\u00f0ur<\/em> \u00fatr\u00fdmi hinu gamalgr\u00f3na or\u00f0i <em>vi\u00f0bj\u00f3\u00f0ur<\/em> er \u00fea\u00f0 \u00e1st\u00e6\u00f0ulaust \u2013 \u00ed samf\u00e9lagsmi\u00f0lahluta <em>Risam\u00e1lheildarinnar <\/em>eru h\u00e1tt \u00ed fj\u00f3rt\u00e1n sinnum fleiri d\u00e6mi um <em>vi\u00f0bj\u00f3\u00f0ur<\/em> en um hin or\u00f0in samanlagt. L\u00e1tum \u00feau bara \u00ed fri\u00f0i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Or\u00f0i\u00f0 horbj\u00f3\u00f0ur er b\u00fdsna algengt \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li og er a\u00f0 finna \u00ed Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 hafi ekki komist inn \u00ed or\u00f0ab\u00e6kur. En \u00fea\u00f0 er au\u00f0skili\u00f0 \u2013 \u00e1 bloggi Kolbr\u00fanar Baldursd\u00f3ttur 2007 segir: \u201eOr\u00f0i\u00f0 horbj\u00f3\u00f0ur er n\u00fa \u00ed notkun a.m.k. einhverra ungmenna og merkir vi\u00f0bj\u00f3\u00f0ur. Hugsunin \u00e1 bak vi\u00f0 or\u00f0i\u00f0 held \u00e9g s\u00e9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5168","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5168"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5170,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5168\/revisions\/5170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}