{"id":5195,"date":"2023-06-16T14:42:52","date_gmt":"2023-06-16T14:42:52","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5195"},"modified":"2023-06-16T14:42:52","modified_gmt":"2023-06-16T14:42:52","slug":"algjor-negla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/06\/16\/algjor-negla\/","title":{"rendered":"Algj\u00f6r negla"},"content":{"rendered":"<p>Nafnor\u00f0i\u00f0 <em>negla<\/em> er \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em><a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F29674%3Ffbclid%3DIwAR3_2mlGmPdXGrU7Uh3tNSOcQ6TnSNF1Yz2qiEjPauJMDe2cnE7k83YlI2g&amp;h=AT0GVwA1nmusG03QVlc0ttZYlE5fctsk2oJ_7fKNNumHTEOE7dWRLG8mfh0jCSNtvkLY3mXpuW3nbT_Cwse2VSRGaBh4I0z4F_YO5Lw5aprV48LQ_KCPVnz2JO1n8bP6PA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3J5LsCaiNFwKpdOCcdatAGlMgWaV2qsrbF9PpjWKAKsSLWmOw9UfpmixUDtyEzoWd6UqQAqBBYRdakYG123rA8Nywe3XQikjtBIS_Gj_qRIs4N_E8GoNwHm0dO6BFSHqAnfPpndh6NqrtYadSToulgNE5Gx8hL\">sk\u00fdrt<\/a> 'tappi \u00ed gat \u00e1 tr\u00e9b\u00e1ti sem sj\u00f3 er hleypt \u00fat um'. Hli\u00f0st\u00e6\u00f0 sk\u00fdring er \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>en \u00fear er b\u00e6tt vi\u00f0 a\u00f0 \u00ed \u00f3formlegu \u00ed\u00fer\u00f3ttam\u00e1li geti or\u00f0i\u00f0 einnig merkt 'fast markskot'. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um \u00fea\u00f0 er \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1997: \u201eMark Verons var s\u00e9rlega gl\u00e6silegt, vi\u00f0st\u00f6\u00f0ulaus negla \u00ed skeytin eftir hornspyrnu.\u201c \u00deessi merking er v\u00e6ntanlega komin af s\u00f6gninni <em>negla <\/em>\u00ed samb\u00f6ndum eins og <em>negla boltann<\/em>\/<em>boltanum \u00ed marki\u00f0<\/em> sem er sk\u00fdrt 'skj\u00f3ta fast \u00ed marki\u00f0' \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em>. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um <em>negla bolta <\/em>(<em>\u00ed mark<\/em>) er fr\u00e1 1960, og framan af var alltaf nota\u00f0 \u00feolfall \u2013 <em>negla boltann<\/em>. \u00de\u00e1gufalli\u00f0, <em>negla boltanum<\/em>, kemur svo til um 1980 og er n\u00fa mun algengara \u2013 \u00feolfalli\u00f0 vir\u00f0ist vera \u00e1 \u00fatlei\u00f0.<\/p>\n<p>En nafnor\u00f0i\u00f0 <em>negla<\/em> er n\u00fa mj\u00f6g oft nota\u00f0 um hva\u00f0eina sem hittir \u00ed mark e\u00f0a sl\u00e6r \u00ed gegn. Fyrstu merki sem \u00e9g finn um \u00fea\u00f0 er augl\u00fdsing \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1977 \u00fear sem segir: \u201eEn \u00fea\u00f0 er n\u00fa ekkert slor fullt af n\u00fdjum pl\u00f6tum og svo er pl\u00f6tusn\u00fa\u00f0urinn b\u00fainn a\u00f0 vinna vel og dyggilega vi\u00f0 a\u00f0 undirb\u00faa kv\u00f6ldi\u00f0 svo \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur algj\u00f6r negla \u00ed stu\u00f0inu allt fr\u00e1 20.30 til 00.30.\u201c \u00cd <em>Helgarp\u00f3stinum <\/em>1981 segir: \u201eEftir allt \u00feetta, kemur \u00deeyr me\u00f0 40 m\u00edn\u00fatna pr\u00f3gramm, og kynnir m.a. n\u00fdja pl\u00f6tu sem kemur einmitt \u00fat \u00feennan dag og ku vera algj\u00f6r negla.\u201c Sama \u00e1r var nokkrum sinnum \u00ed <em>Helgarp\u00f3stinum <\/em>d\u00e1lkurinn \u201eLei\u00f0arv\u00edsir helgarinnar\u201c \u00fear sem l\u00fdst var \u00fev\u00ed sem v\u00e6ri \u00e1 dagskr\u00e1 \u00e1 skemmtist\u00f6\u00f0um borgarinnar, og stundum klykkt \u00fat me\u00f0 \u201eAlgj\u00f6r negla\u201c.<\/p>\n<p>\u00deessi notkun var \u00fe\u00f3 sjaldg\u00e6f lengi vel, e\u00f0a komst a.m.k. ekki miki\u00f0 \u00e1 prent, en \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rum hefur h\u00fan st\u00f3raukist. \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2008 segir: \u201e\u00de\u00e1tturinn ver\u00f0ur algj\u00f6r negla, segir Logi Bergmann.\u201c \u00c1 vef <em>R\u00daV <\/em>2016 segir: \u201eS\u00e9rstaklega \u00ed byrjun \u00feegar hann f\u00e6rir sig \u00far Wham! yfir \u00ed Faith og l\u00e6tur s\u00e9r vaxa skeggbrodda og setur sig \u00ed rokkstellingu. \u00dea\u00f0 var alveg negla hj\u00e1 honum.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2020 segir: \u201eEf markmi\u00f0i\u00f0 hef\u00f0i veri\u00f0 a\u00f0 skapa umtal, \u00fe\u00e1 v\u00e6ri \u00feetta algj\u00f6r negla hj\u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunni.\u201c Oft er or\u00f0i\u00f0 nota\u00f0 \u00ed <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2023%2F04%2F15%2Fsmellur%2F%3Ffbclid%3DIwAR15TSDRTPggWxP3WQx-czhIoaMppMmhjQzn6gAiFFiRXOuzVAMrsHqz47w&amp;h=AT1tekeiWD758j6VQH_O0_kqywFgTtLGq9z0stTeJaL1roI33uqRXzHVynR-HAqzCEy05WEoaJizkQqwHVZ-6Zqbe13dmgZ2hNBdAbGQReHcIEI0fBWFXnalUsNmRcU_Yw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3J5LsCaiNFwKpdOCcdatAGlMgWaV2qsrbF9PpjWKAKsSLWmOw9UfpmixUDtyEzoWd6UqQAqBBYRdakYG123rA8Nywe3XQikjtBIS_Gj_qRIs4N_E8GoNwHm0dO6BFSHqAnfPpndh6NqrtYadSToulgNE5Gx8hL\">s\u00f6mu merkingu<\/a> og <em>smellur<\/em>, t.d. \u00e1 vef <em>R\u00daV <\/em>2018: \u201eHann hefur sent fr\u00e1 s\u00e9r \u00fe\u00f3nokkrar neglur\u201c og \u201eH\u00fan sn\u00fdr \u00far sj\u00e1lfskipa\u00f0ri \u00e1tta \u00e1ra \u00fatleg\u00f0 \u00far bransanum me\u00f0 negluna Missing U sem hefur allt \u00fea\u00f0 besta sem Robyn-smellur \u00fearf a\u00f0 hafa.\u201c<\/p>\n<p>En <em>negla <\/em>er l\u00edka nota\u00f0 \u00ed d\u00e1l\u00edti\u00f0 annarri merkingu, eins og \u00ed <em>DV <\/em>2014: \u201eH\u00fan er svo mikil negla og h\u00fan hefur kennt m\u00e9r svo \u00e1 l\u00edfi\u00f0.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>2020 segir: \u201e\u00c9g var me\u00f0 svo g\u00f3\u00f0an jar\u00f0fr\u00e6\u00f0ikennara \u00ed MR, h\u00fan var svo mikil negla og m\u00e9r fannst h\u00fan svo t\u00f6ff.\u201c \u00c1 <em>V\u00edsi <\/em>2021 segir: \u201eTaylor Swift finnst m\u00e9r algj\u00f6r negla, drottning poppsins.\u201c \u00de\u00f3tt \u00fearna megi vissulega sj\u00e1 skyldleika vi\u00f0 merkinguna 'sl\u00e1 \u00ed gegn' finnst m\u00e9r \u00feetta frekar skylt or\u00f0inu <em>nagli<\/em> \u00ed samb\u00f6ndum eins og <em>vera mikill\/har\u00f0ur nagli<\/em> sem er <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F29315%3Ffbclid%3DIwAR05UZSmpncQ2S1mlRF-TUTE9A16b06J_CRzK7LIONKw-mVvmgbLHP_r3x0&amp;h=AT0V4Z2jfSx57tZAAMlQ-BWYwrkwGMfsD9GX7eB108GV-ZzQLKD8LtSAkPl_XMvRm7DIvOu5fBGxbgFa4dPtyLFmW_2g6O_g2OS7Zq8ycQGimM8x5-7L7znsjQn_D9eJtw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3J5LsCaiNFwKpdOCcdatAGlMgWaV2qsrbF9PpjWKAKsSLWmOw9UfpmixUDtyEzoWd6UqQAqBBYRdakYG123rA8Nywe3XQikjtBIS_Gj_qRIs4N_E8GoNwHm0dO6BFSHqAnfPpndh6NqrtYadSToulgNE5Gx8hL\">sk\u00fdrt<\/a> 'vera har\u00f0ur af s\u00e9r, har\u00f0ur \u00ed samskiptum' \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>. \u00cd \u00f6llum \u00feessum d\u00e6mum er r\u00e6tt um konu og m\u00e6landinn er kona \u2013 ef til vill finnst konum e\u00f0lilegra a\u00f0 nota kvenkynsor\u00f0i\u00f0 <em>negla <\/em>um konur en karlkynsor\u00f0i\u00f0 <em>nagli<\/em>.<\/p>\n<p>\u00c1 seinustu m\u00e1nu\u00f0um finnst m\u00e9r \u00e9g hafa s\u00e9\u00f0 sambandi\u00f0 <em>X me\u00f0 neglu <\/em>b\u00fdsna oft \u00e1 vef- og samf\u00e9lagsmi\u00f0lum, \u00ed \u00feeirri merkingu a\u00f0 veri\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 kasta sprengju inn \u00ed umr\u00e6\u00f0una, e\u00f0a setja m\u00e1l sitt fram \u00e1 s\u00e9rlega sk\u00fdran og hnitmi\u00f0a\u00f0an h\u00e1tt og sl\u00e1 vopn \u00far h\u00f6ndum andst\u00e6\u00f0inga. M\u00e9r finnst ekkert athugavert vi\u00f0 \u00feessa or\u00f0anotkun, en h\u00e6tta er \u00e1 a\u00f0 h\u00fan ver\u00f0i d\u00e1l\u00edtil klisja \u00feegar hver \u201eneglan\u201c kemur \u00e1 f\u00e6tur annarri og sumt f\u00f3lk skrifar ekki pistil nema um \u201eneglu\u201c s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. En hva\u00f0 sem \u00feessu l\u00ed\u00f0ur er lj\u00f3st a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>negla <\/em>hefur gengi\u00f0 \u00ed endurn\u00fdjun l\u00edfdaga enda l\u00edtil \u00fe\u00f6rf \u00e1 \u00fev\u00ed n\u00fa or\u00f0i\u00f0 \u00ed upphaflegri merkingu. \u00deetta er gott d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 hvernig h\u00e6gt er a\u00f0 endurn\u00fdta g\u00f6mul or\u00f0 sem hafa loki\u00f0 hlutverki s\u00ednu, en au\u00f0vita\u00f0 \u00fearf a\u00f0 g\u00e6ta \u00feess a\u00f0 ofnota \u00feau ekki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nafnor\u00f0i\u00f0 negla er \u00ed \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k sk\u00fdrt 'tappi \u00ed gat \u00e1 tr\u00e9b\u00e1ti sem sj\u00f3 er hleypt \u00fat um'. Hli\u00f0st\u00e6\u00f0 sk\u00fdring er \u00ed \u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k en \u00fear er b\u00e6tt vi\u00f0 a\u00f0 \u00ed \u00f3formlegu \u00ed\u00fer\u00f3ttam\u00e1li geti or\u00f0i\u00f0 einnig merkt 'fast markskot'. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um \u00fea\u00f0 er \u00ed Morgunbla\u00f0inu 1997: \u201eMark Verons var s\u00e9rlega gl\u00e6silegt, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5195","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5195"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5196,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5195\/revisions\/5196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}