{"id":5210,"date":"2023-06-26T18:30:55","date_gmt":"2023-06-26T18:30:55","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5210"},"modified":"2023-06-26T18:30:55","modified_gmt":"2023-06-26T18:30:55","slug":"eg-sakna-thess-ad-sja-thetta-ekki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/06\/26\/eg-sakna-thess-ad-sja-thetta-ekki\/","title":{"rendered":"\u00c9g sakna \u00feess a\u00f0 sj\u00e1 \u00feetta ekki"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum var \u00ed g\u00e6r tilf\u00e6r\u00f0 setningin \u201e\u00c9g sakna \u00feess a\u00f0 sj\u00e1 \u00feetta ekki\u201c og spurt: \u201eEr \u00feetta ekki r\u00f6ng notkun \u00e1 s\u00f6gninni?\u201c \u00c9g hef \u00e1\u00f0ur s\u00e9\u00f0 \u00fev\u00ed haldi\u00f0 fram a\u00f0 rangt s\u00e9 a\u00f0 hafa neitun \u00ed setningum \u00e1 vi\u00f0 \u00feessa \u2013 \u00fea\u00f0 eigi a\u00f0 segja <em>\u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 sj\u00e1 \u00feetta<\/em>, r\u00e9tt eins og <em>\u00e9g sakna \u00fe\u00edn<\/em>. \u00c1 bak vi\u00f0 \u00feetta vir\u00f0ist liggja s\u00fa hugmynd a\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hafa neitun \u00ed setningunni s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 neita merkingu sagnarinnar <em>sakna<\/em>, og \u00fear me\u00f0 sn\u00faa merkingu setningarinnar vi\u00f0 \u2013 r\u00e9tt eins og gerist \u00feegar vi\u00f0 segjum <em>\u00e9g sakna \u00fe\u00edn ekki<\/em> \u00ed sta\u00f0 <em>\u00e9g sakna \u00fe\u00edn<\/em>. En \u00ed \u00feessu felst tvenns konar misskilningur. Annars vegar s\u00e1 a\u00f0 neitun \u00ed aukasetningu jafngildi \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00f6gn a\u00f0alsetningarinnar (h\u00e9r <em>sakna<\/em>) s\u00e9 neita\u00f0, og hins vegar s\u00e1 a\u00f0 <em>sakna<\/em> hafi alltaf s\u00f6mu merkingu.<\/p>\n<p>Eins og fram kemur \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> hefur s\u00f6gnin <em>sakna <\/em><a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F34173%3Ffbclid%3DIwAR0vjT6mQTTxAbRFx0Y1uK7g0a0p-p1BL878Gp7v4sxzFQNFq0-eD3x1hso&amp;h=AT1GwiwA0oB8VzvMSij3WQAbKQXAQvOsoed-K5iv2YZ4JF1tekIz21meE2p-21ChU1QgycdnMAHPaSwAPwOes_OC5bObAr6vTYe-rhutGRbaQRTA_RKXm9VOYd3bNAbMyQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0ExaKpGoZs3T3Z5LqA-KE1tGw9FCTLVx1YyPo5jTw74PITGY4yZPOZeSWXbJerh5hGNZRLfT_ym-9X-cMYv7-nIHyqxWspyzr0WzQ7Xp4uaqdUjztwSkeJc4bbL4wThgXlrRGn_J6QZy_WSoRVQoq97KW-7iehYBVmK52rVVdsRmK2pBHp3yI_msNGDgAuZjjY720sj_SD4No1\">tv\u00e6r merkingar<\/a>, vissulega n\u00e1skyldar. Annars vegar merkir h\u00fan 'finna til eftirsj\u00e1r vegna e-s sem er fjarverandi' (t.d. <em>\u00e9g sakna \u00fe\u00edn<\/em>, <em>vi\u00f0 s\u00f6knum dvalarinnar \u00ed sveitinni<\/em>) og hins vegar 'finna fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 e-\u00f0 vantar' (t.d. <em>hann sakna\u00f0i heftarans af skrifbor\u00f0inu<\/em>). \u00cd setningunni <em>\u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 sj\u00e1 Esjuna \u00fat um eldh\u00fasgluggann<\/em> er s\u00f6gnin notu\u00f0 \u00ed fyrri merkingunni \u2013 \u00ed \u00feessu felst a\u00f0 \u00e9g hafi \u00e1\u00f0ur s\u00e9\u00f0 Esjuna \u00fat um eldh\u00fasgluggann en geri \u00fea\u00f0 ekki lengur. En ef sagt er <em>\u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 sj\u00e1 ekki Esjuna \u00fat um eldh\u00fasgluggann<\/em> er um seinni merkinguna a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 \u00ed \u00feeirri setningu felst ekki endilega a\u00f0 \u00e9g hafi nokkurn t\u00edma s\u00e9\u00f0 Esjuna \u00fat um eldh\u00fasgluggann, \u00e9g vildi bara a\u00f0 svo v\u00e6ri.<\/p>\n<p>Vegna \u00feess hversu skyldar \u00feessar tv\u00e6r merkingar eru getur oft veri\u00f0 erfitt a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 muninum, enda er i\u00f0ulega h\u00e6gt a\u00f0 hafa s\u00f6mu setninguna \u00fdmist me\u00f0 e\u00f0a \u00e1n <em>ekki<\/em> eins og \u00ed d\u00e6munum h\u00e9r a\u00f0 framan. En svo er \u00fe\u00f3 ekki alltaf. \u00deannig er a\u00f0eins h\u00e6gt a\u00f0 segja <em>\u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 h\u00fan skuli ekki vera h\u00e9rna<\/em> \u2013 \u00fea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 sleppa neituninni og segja *<em>\u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 h\u00fan skuli vera h\u00e9rna<\/em>. \u00c1st\u00e6\u00f0an er s\u00fa a\u00f0 aukasetningin <em>a\u00f0 h\u00fan skuli vera h\u00e9rna<\/em> felur \u00ed s\u00e9r a\u00f0 s\u00fa sem um er r\u00e6tt <strong>er <\/strong>h\u00e9rna og \u00fe\u00e1 \u00e1 hvorki vi\u00f0 'eftirsj\u00e1 vegna e-s sem er fjarverandi' n\u00e9 a\u00f0 'finna fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 e-\u00f0 vantar\u2018. Aftur \u00e1 m\u00f3ti er h\u00e6gt a\u00f0 segja <em>\u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 h\u00fan skuli ekki vera h\u00e9rna <\/em>vegna \u00feess a\u00f0 \u00fear getur merkingin 'finna fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 e-\u00f0 vantar' \u00e1tt vi\u00f0.<\/p>\n<p>Hin merkingin, 'finna til eftirsj\u00e1r', kemur hins vegar ekki til greina \u00ed setningunni <em>\u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 h\u00fan skuli ekki vera h\u00e9rna <\/em>vegna \u00feess a\u00f0 aukasetningin er \u00ed n\u00fat\u00ed\u00f0 \u2013 eftirsj\u00e1 getur ekki v\u00edsa\u00f0 til \u00feess sem <strong>er<\/strong>, a\u00f0eins \u00feess sem <strong>var<\/strong>. Aftur \u00e1 m\u00f3ti getum vi\u00f0 sagt b\u00e6\u00f0i <em>\u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 hafa hana hj\u00e1 m\u00e9r<\/em> og <em>\u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 hafa hana ekki hj\u00e1 m\u00e9r <\/em>vegna \u00feess a\u00f0 \u00fear er ekki notu\u00f0 n\u00fat\u00ed\u00f0, heldur nafnh\u00e1ttur sem v\u00edsar ekki til t\u00edma \u00e1 sama h\u00e1tt og n\u00fat\u00ed\u00f0in. \u00c1n neitunar v\u00edsar setningin til eftirsj\u00e1r eftir \u00fev\u00ed sem var, en me\u00f0 neitun v\u00edsar h\u00fan til \u00feess sem m\u00e9r finnst vanta n\u00fana. Hvort tveggja er fullkomlega e\u00f0lilegt. Svari\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed hvort \u00fea\u00f0 s\u00e9 r\u00f6ng notkun \u00e1 <em>sakna<\/em> a\u00f0 segja <em>\u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 sj\u00e1 \u00feetta ekki <\/em>er sem s\u00e9: Nei, \u00feetta er fullkomlega e\u00f0lileg notkun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum var \u00ed g\u00e6r tilf\u00e6r\u00f0 setningin \u201e\u00c9g sakna \u00feess a\u00f0 sj\u00e1 \u00feetta ekki\u201c og spurt: \u201eEr \u00feetta ekki r\u00f6ng notkun \u00e1 s\u00f6gninni?\u201c \u00c9g hef \u00e1\u00f0ur s\u00e9\u00f0 \u00fev\u00ed haldi\u00f0 fram a\u00f0 rangt s\u00e9 a\u00f0 hafa neitun \u00ed setningum \u00e1 vi\u00f0 \u00feessa \u2013 \u00fea\u00f0 eigi a\u00f0 segja \u00e9g sakna \u00feess a\u00f0 sj\u00e1 \u00feetta, r\u00e9tt eins og [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5210","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5210","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5210"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5210\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5211,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5210\/revisions\/5211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}