{"id":5223,"date":"2023-06-28T14:37:33","date_gmt":"2023-06-28T14:37:33","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5223"},"modified":"2023-06-28T14:37:33","modified_gmt":"2023-06-28T14:37:33","slug":"tungumalid-a-ad-vera-valdataeki-almennings","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/06\/28\/tungumalid-a-ad-vera-valdataeki-almennings\/","title":{"rendered":"Tungum\u00e1li\u00f0 \u00e1 a\u00f0 vera valdat\u00e6ki almennings"},"content":{"rendered":"<p>Tungum\u00e1li\u00f0 er valdat\u00e6ki \u2013 eitt \u00f6flugasta valdat\u00e6ki sem til er \u00ed l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0is\u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi, og vi\u00f0 megum ekki l\u00e1ta valdhafana eina um a\u00f0 beita \u00feessu t\u00e6ki. \u00d6fugt vi\u00f0 flest \u00f6nnur valdat\u00e6ki er \u00fea\u00f0 sem betur fer a\u00f0 talsver\u00f0u leyti \u00e1 valdi okkar sj\u00e1lfra hversu gott og miki\u00f0 vald vi\u00f0 h\u00f6fum \u00e1 \u00feessu t\u00e6ki \u2013 vi\u00f0 getum nefnilega \u00fej\u00e1lfa\u00f0 okkur upp \u00ed a\u00f0 beita \u00fev\u00ed. En vitanlega getum vi\u00f0 ekki, hvert og eitt, greint \u00e1 virkan h\u00e1tt nema l\u00edti\u00f0 brot af \u00fev\u00ed sem kemur fr\u00e1 valdh\u00f6funum og \u00feess vegna er mikilv\u00e6gt a\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lar s\u00e9u virkir \u00e1 \u00feessu svi\u00f0i og stundi hvassa og markvissa or\u00f0r\u00e6\u00f0ugreiningu \u00e1 \u00fev\u00ed sem \u00fea\u00f0an kemur. Og \u00feess vegna er l\u00edka mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00feau sem f\u00e1st vi\u00f0 sl\u00edka greiningu n\u00fdti samf\u00e9lagsmi\u00f0la til a\u00f0 mi\u00f0a henni til annarra.<\/p>\n<p>Undanfarna daga hef \u00e9g dunda\u00f0 m\u00e9r vi\u00f0 \u00fea\u00f0 h\u00e9r \u00ed sveitas\u00e6lunni a\u00f0 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F%3Ffbclid%3DIwAR3dk21B5nbBYBGCCCWK_IEF-rgX9rdqpiFXSu8ipWXzUGqaNYrjzWYWjHE&amp;h=AT0usvZp9fF4yWcFO84kajUBqgBeUZBGZDyvmhOAf1TgK77LKaaxlkCsfNIfPeem3YDhxpr0B5Nze45gqFcLPgwRcmdkbLIYOq_OppF6qnvM18HtOWU_IieSAn43EvLm-A&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0ZFQfV35LWoi-O70DH6HZz0DvtnjBc9pPEgivPdwEjHfjLLr3K0QnAkWXpKa4PW_ff7nw-EqL2y413aygHZ2mN13UMisULWav_oQv3Mmgc8jQyn-IDam0uJTFXX7bb34X8NDgwsgedsyGcg_1EAwvujgIv2qOQjHYE__rJDb94asAR8bDhA2zDteVVmoVOFnOrqskdK_Ooyq1L\">sko\u00f0a og greina<\/a> umm\u00e6li og yfirl\u00fdsingar stj\u00f3rnenda \u00cdslandsbanka \u00ed framhaldi af sk\u00fdrslu fj\u00e1rm\u00e1laeftirlits Se\u00f0labankans. Ef marka m\u00e1 vi\u00f0t\u00f6kur hafa \u00feessar greiningar veri\u00f0 gagnlegar og \u00feeim hefur undantekningarlaust veri\u00f0 vel teki\u00f0 \u2013 \u00e9g \u00feykist \u00fe\u00f3 vita a\u00f0 sumum hugnist \u00fe\u00e6r ekki en fr\u00e1 \u00feeim hefur ekkert heyrst. \u00c9g hef kalla\u00f0 \u00feetta or\u00f0r\u00e6\u00f0ugreiningu og vissulega er \u00feetta or\u00f0r\u00e6\u00f0ugreining \u2013 \u00ed sinni einf\u00f6ldustu mynd, enda er \u00e9g enginn s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur \u00e1 \u00fev\u00ed svi\u00f0i. En \u00feetta eru engin geimv\u00edsindi. \u00deetta er ekkert fl\u00f3knara en \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 \u00e6ttum \u00f6ll a\u00f0 geta gert, \u00e1n nokkurrar menntunar \u00ed or\u00f0r\u00e6\u00f0ugreiningu. \u00deetta er fyrst og fremst almenn skynsemi og gagnr\u00fdnin hugsun.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 sem \u00e9g vonast til a\u00f0 n\u00e1 fram me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 birta \u00feessar greiningar er ekki a\u00f0 hrekja stj\u00f3rnendur \u00cdslandsbanka fr\u00e1 v\u00f6ldum, heldur a\u00f0 hvetja \u00feau sem lesa \u00feetta til a\u00f0 fara a\u00f0 m\u00ednu d\u00e6mi og sko\u00f0a or\u00f0r\u00e6\u00f0u hvers kyns valda- og \u00e1hrifaf\u00f3lks \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt. \u00dea\u00f0 \u00fearf ekki anna\u00f0 en spyrja f\u00e1einna einfaldra spurninga, svo sem: Hvers vegna er \u00feetta or\u00f0 e\u00f0a or\u00f0alag nota\u00f0? Er \u00feetta merkingarlaus klisja \u00e6tlu\u00f0 til \u00feess a\u00f0 drepa m\u00e1linu \u00e1 dreif? Hva\u00f0 merkir <em>axla \u00e1byrg\u00f0<\/em>, <em>draga l\u00e6rd\u00f3m af<\/em>, <em>vegfer\u00f0<\/em>, <em>\u00ed st\u00f3ra samhenginu<\/em>, <em>svi\u00f0smyndir<\/em>, <em>vi\u00f0 \u00feurfum \u00f6ll a\u00f0 l\u00e6ra af \u00feessu<\/em>, o.s.frv.? Vi\u00f0 \u00feurfum l\u00edka a\u00f0 spyrja: Hvers vegna er veri\u00f0 a\u00f0 nefna \u00feetta \u2013 hva\u00f0 kemur \u00fea\u00f0 m\u00e1linu vi\u00f0? Getur g\u00f3\u00f0 frammista\u00f0a \u00e1 einu svi\u00f0i afsaka\u00f0 e\u00f0a r\u00e9ttl\u00e6tt kl\u00fa\u00f0ur e\u00f0a l\u00f6gbrot \u00e1 \u00f6\u00f0ru svi\u00f0i? O.s.frv.<\/p>\n<p>\u00c9g held sem sagt a\u00f0 vi\u00f0 getum \u00f6ll au\u00f0veldlega gert \u00feetta, en \u00fea\u00f0 tekur vissulega t\u00edma \u2013 sem vi\u00f0 h\u00f6fum sjaldnast e\u00f0a gefum okkur ekki, og \u00feess vegna er samhj\u00e1lpin mikilv\u00e6g eins og \u00e1\u00f0ur segir. Vi\u00f0 hlustum \u00e1 f\u00f3lk spinna \u00fat \u00ed eitt, og spuninn fer inn um anna\u00f0 eyra\u00f0 og \u00fat um hitt. En pr\u00f3fi\u00f0 n\u00fa a\u00f0 taka einhvern texta \u2013 vi\u00f0tal vi\u00f0 r\u00e1\u00f0herra e\u00f0a bankastj\u00f3ra, fr\u00e9ttatilkynningu fyrirt\u00e6kis e\u00f0a stofnunar, e.\u00fe.h. \u2013 og brj\u00f3ta hann upp. Sko\u00f0i\u00f0 efnisgrein fyrir efnisgrein e\u00f0a m\u00e1lsgrein fyrir m\u00e1lsgrein og gl\u00f6ggvi\u00f0 ykkur \u00e1 \u00fev\u00ed hva\u00f0 er veri\u00f0 a\u00f0 segja og hva\u00f0 liggur a\u00f0 baki \u2013 spyrji\u00f0 \u00feeirra spurninga sem \u00e9g nefndi h\u00e9r a\u00f0 framan, og annarra \u00ed sama d\u00far. \u00c9g er sannf\u00e6r\u00f0ur um a\u00f0 \u00fei\u00f0 sj\u00e1i\u00f0 margt sem \u00fei\u00f0 t\u00f3ku\u00f0 ekki eftir vi\u00f0 fyrsta lestur e\u00f0a fyrstu heyrn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tungum\u00e1li\u00f0 er valdat\u00e6ki \u2013 eitt \u00f6flugasta valdat\u00e6ki sem til er \u00ed l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0is\u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi, og vi\u00f0 megum ekki l\u00e1ta valdhafana eina um a\u00f0 beita \u00feessu t\u00e6ki. \u00d6fugt vi\u00f0 flest \u00f6nnur valdat\u00e6ki er \u00fea\u00f0 sem betur fer a\u00f0 talsver\u00f0u leyti \u00e1 valdi okkar sj\u00e1lfra hversu gott og miki\u00f0 vald vi\u00f0 h\u00f6fum \u00e1 \u00feessu t\u00e6ki \u2013 vi\u00f0 getum nefnilega [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5223","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5223"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5224,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5223\/revisions\/5224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}