{"id":5240,"date":"2023-07-06T22:57:58","date_gmt":"2023-07-06T22:57:58","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5240"},"modified":"2023-07-06T22:57:58","modified_gmt":"2023-07-06T22:57:58","slug":"ad-heita-i-hofudid-a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/07\/06\/ad-heita-i-hofudid-a\/","title":{"rendered":"A\u00f0 heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd dag var hringt \u00ed mig og \u00e9g spur\u00f0ur hva\u00f0a merkingu \u00e9g leg\u00f0i \u00ed samb\u00f6ndin <em>heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1<\/em> og <em>sk\u00edra \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1<\/em>. \u00c9g sag\u00f0i sem satt er a\u00f0 \u00e9g v\u00e6ri vanur a\u00f0 nota \u00feetta b\u00e6\u00f0i me\u00f0 v\u00edsun til f\u00f3lks sem v\u00e6ri \u00e1 l\u00edfi og l\u00e1ti\u00f0, og teldi mig vera alinn upp vi\u00f0 \u00fea\u00f0. \u00c9g segist heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 langafa m\u00ednum sem d\u00f3 sj\u00f6 \u00e1rum \u00e1\u00f0ur en \u00e9g f\u00e6ddist. Hins vegar sag\u00f0ist \u00e9g vita a\u00f0 sumum fyndist r\u00e9tt a\u00f0 gera mun \u00e1 <em>heita<\/em>\/<em>sk\u00edra \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1<\/em> og <em>heita<\/em>\/<em>sk\u00edra eftir<\/em>, og vildu tala um a\u00f0 <em>heita\/sk\u00edra<\/em> <strong><em>\u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1<\/em><\/strong> lifandi f\u00f3lki en <em>heita<\/em>\/<em>sk\u00edra <strong>eftir<\/strong> <\/em>l\u00e1tnu f\u00f3lki. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er \u201el\u00e1ta barn heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 e-m\u201c sk\u00fdrt 'gefa barni nafn e-s (einkum lifandi manns)'. \u00dea\u00f0 eru samt greinilega fleiri en \u00e9g sem gera ekki \u00feennan mun og nota <em>\u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1<\/em> b\u00e6\u00f0i um lifandi f\u00f3lk og l\u00e1ti\u00f0.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Sk\u00edrni <\/em>1886 segir t.d.: \u201eH\u00fan d\u00f3 eptir nokkra m\u00e1nu\u00f0i, og \u00e1ri\u00f0 \u00e1 eptir gekk hann a\u00f0 eiga [\u2026] Mar\u00ede Christine, og vi\u00f0 henni hefir hann tv\u00e6r d\u00e6tur geti\u00f0. Hin eldri heitir \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 fyrri konu hans.\u201c H\u00e9r f\u00e6r d\u00f3ttirin nafn <em>\u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1<\/em> l\u00e1tinni konu. \u00cd <em>Heimskringlu <\/em>1891 segir: \u201e\u00deau hj\u00f3n h\u00f6f\u00f0u l\u00e1ti\u00f0 heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 Lj\u00f3svetningago\u00f0anum, en hann vildi eigi lifa.\u201c \u00dearna er barni \u00e1 19. \u00f6ld gefi\u00f0 nafn <em>\u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1<\/em> s\u00f6gualdarmanni. \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi<\/em> 1911 segir: \u201e\u00bbForseta\u00abfjelagi\u00f0 f\u00e6r l\u00edka einn n\u00fdjan, sem \u00e1 a\u00f0 heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 Sk\u00fala f\u00f3geta.\u201c H\u00e9r er togara gefi\u00f0 nafn <em>\u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1<\/em> l\u00f6ngu l\u00e1tnum manni. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1980 segir: \u201eTv\u00e6r af verksmi\u00f0jum Sambands \u00edslenskra samvinnuf\u00e9laga \u00e1 Akureyri heita Gefjun og I\u00f0unn \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 fornum gy\u00f0jum.\u201c<\/p>\n<p>En <em>\u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1<\/em> er l\u00edka nota\u00f0 um anna\u00f0 en f\u00f3lk og s\u00fdnir a\u00f0 \u00ed huga margra merkir <em>\u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 X <\/em>einfaldlega 'gefa sama nafn og X' e\u00f0a 'me\u00f0 nafn X a\u00f0 fyrirmynd'. \u00deannig segir \u00ed <em>\u00cdsafold <\/em>1913: \u201eEldvarpi\u00f0, sem vi\u00f0 s\u00e1um, h\u00f6fum vi\u00f0 sk\u00fdrt Eldgeysi \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 gamla Geysi.\u201c \u00cd <em>L\u00f6gbergi <\/em>1914 segir: \u201e\u00deeir tilb\u00e1\u00f0u ekki s\u00f3lina lengur, en \u00feeir sk\u00fdr\u00f0u fyrsta daginn \u00ed vikunni og l\u00e9tu hann heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 s\u00f3linni.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1917 segir: \u201eEr sk\u00edrt \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 fossi \u00feeim \u00ed Lagarflj\u00f3ti, sem er r\u00e9tt hj\u00e1 Kirkjub\u00e6.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttum <\/em>1918 segir: \u201eH\u00fan \u00e1 n\u00fa fj\u00f3rt\u00e1n daga afm\u00e6li \u00ed dag, og k\u00f6llum vi\u00f0 hana \u00fdmsum n\u00f6fnum, en eitt \u00feeirra er \u00bbMary Ann\u00ab \u2013\u00bb\u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0\u00ab \u00e1 gamalli sk\u00fatu.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1920 segir: \u201eR\u00f3ma, hjartasmyrsl hans, heitin \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 hans elsku\u00f0u borg!\u201c<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt <em>\u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 <\/em>v\u00edsi vir\u00f0ist v\u00edsa j\u00f6fnum h\u00f6ndum til lifandi og l\u00e1tins f\u00f3lks er svo a\u00f0 sj\u00e1 sem <em>heita<\/em>\/<em>sk\u00edra eftir<\/em> v\u00edsi langoftast til l\u00e1tins f\u00f3lks. Fr\u00e1 \u00fev\u00ed eru \u00fe\u00f3 undantekningar. \u00deannig segir \u00ed <em>T\u00edmanum <\/em>1960: \u201eHinn ungi Kennedy mun ver\u00f0a sk\u00edr\u00f0ur eftir f\u00f6\u00f0ur s\u00ednum og nefndur John.\u201c \u00cd <em>F\u00e1lkanum <\/em>1961 segir: \u201e\u00dea\u00f0 gerist n\u00fa \u00e6 t\u00ed\u00f0ara \u00ed Bandar\u00edkjunum a\u00f0 v\u00f6rur s\u00e9u sk\u00edr\u00f0ar eftir fr\u00e6gum kvikmyndastj\u00f6rnum.\u201c R\u00e9tt eins og me\u00f0 sambandi\u00f0 <em>heita\/sk\u00edra \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 <\/em>er <em>heita<\/em>\/<em>sk\u00edra eftir <\/em>oft nota\u00f0 um anna\u00f0 en f\u00f3lk. \u00cd <em>L\u00f6gbergi <\/em>1915 segir: \u201eFlorence Nightingale var f\u00e6dd \u00ed Florence \u00e1 \u00cdtal\u00edu og l\u00e1tin heita eftir borginni.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttum <\/em>1916 segir: \u201eeru \u00fear myndir af skipum f\u00e9lagsins og fossunum, sem \u00feeir heita eftir.\u201c Um \u00feetta eru \u00f3tal d\u00e6mi fr\u00e1 \u00fdmsum t\u00edmum.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Dagsbr\u00fan <\/em>1915 segir: \u201e\u00dea\u00f0 vir\u00f0ist ekki br\u00e1\u00f0nau\u00f0synlegt a\u00f0 l\u00e1ta drenginn heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 honum afa s\u00ednum, ef hann heitir J\u00f3n, J\u00f3nas e\u00f0a J\u00f3natan, e\u00f0a l\u00e1ta telpuna heita eftir \u00f6mmu sinni, ef h\u00fan heitir El\u00edsabet, Kristjana e\u00f0a J\u00f3hanna, \u00fe\u00f3 ekkert af \u00feessum n\u00f6fnum geti kallast lj\u00f3tt.\u201c H\u00e9r er greinilegt a\u00f0 <em>heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 <\/em>og <em>heita eftir<\/em> er lagt a\u00f0 j\u00f6fnu, \u00fev\u00ed a\u00f0 varla er gert r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 afinn s\u00e9 jafnan \u00e1 l\u00edfi en amman l\u00e1tin. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 ekkert a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feau sem hafa alist upp vi\u00f0 \u00feennan mun, e\u00f0a tileinka\u00f0 s\u00e9r hann, haldi \u00e1fram a\u00f0 gera hann. En \u00fea\u00f0 er ekki heldur neitt a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 nota <em>heita<\/em>\/<em>sk\u00edra \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1<\/em> \u00ed v\u00edsun til jafnt lifandi og l\u00e1tins f\u00f3lks \u2013 fyrir \u00fev\u00ed er l\u00f6ng hef\u00f0. A\u00f0 minnsta kosti \u00e6tla \u00e9g a\u00f0 halda \u00e1fram a\u00f0 segjast heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 Eir\u00edki langafa m\u00ednum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd dag var hringt \u00ed mig og \u00e9g spur\u00f0ur hva\u00f0a merkingu \u00e9g leg\u00f0i \u00ed samb\u00f6ndin heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 og sk\u00edra \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1. \u00c9g sag\u00f0i sem satt er a\u00f0 \u00e9g v\u00e6ri vanur a\u00f0 nota \u00feetta b\u00e6\u00f0i me\u00f0 v\u00edsun til f\u00f3lks sem v\u00e6ri \u00e1 l\u00edfi og l\u00e1ti\u00f0, og teldi mig vera alinn upp vi\u00f0 \u00fea\u00f0. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5240","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5240","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5240"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5240\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5241,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5240\/revisions\/5241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}