{"id":5246,"date":"2023-07-10T13:20:15","date_gmt":"2023-07-10T13:20:15","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5246"},"modified":"2023-07-11T08:36:36","modified_gmt":"2023-07-11T08:36:36","slug":"um-meint-kynhlutleysi-samsetninga-med-madur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/07\/10\/um-meint-kynhlutleysi-samsetninga-med-madur\/","title":{"rendered":"Um meint kynhlutleysi samsetninga me\u00f0 -ma\u00f0ur"},"content":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g heyr\u00f0i or\u00f0i\u00f0 <em>Bandar\u00edkjakona <\/em>nota\u00f0 \u00ed \u00ed\u00fer\u00f3ttafr\u00e9ttum \u00ed fyrrakv\u00f6ld rifja\u00f0ist upp fyrir m\u00e9r <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/08\/02\/madur-enn-og-aftur\/?fbclid=IwAR3A05ThciwgMVnrM6XgjQPcYu6su-BmvYmQ7yID7elX6CKz03fNbJ5jQ3M\">pistill<\/a> sem \u00e9g skrifa\u00f0i fyrir tveimur \u00e1rum, \u00fear sem \u00e9g sag\u00f0i a\u00f0 m\u00e9r v\u00e6ri l\u00edfsins \u00f3m\u00f6gulegt a\u00f0 segja <em>Bandar\u00edkjama\u00f0urinn X<\/em> ef v\u00edsa\u00f0 v\u00e6ri til konu, og \u00fea\u00f0 stafa\u00f0i ekki af \u201eeinhverri kynjap\u00f3lit\u00edskri r\u00e9tthugsun\u201c. N\u00fa f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 sko\u00f0a m\u00e1li\u00f0 n\u00e1nar og komst a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g er ekki einn um \u00feessa tilfinningu. \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru 10.695 d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 <em>Bandar\u00edkjama\u00f0urinn <\/em>\u00e1 undan s\u00e9rnafni. \u00c9g f\u00f3r \u00ed gegnum \u00feau \u00f6ll og taldi a\u00f0eins 42 d\u00e6mi sem v\u00edsu\u00f0u til konu \u2013 0,4%. N\u00fa er ekki \u00f3hugsandi a\u00f0 m\u00e9r hafi skotist yfir einhver d\u00e6mi en hlutfalli\u00f0 er \u00fe\u00f3 \u00f6rugglega ekki yfir 0,5%, sem s\u00fdnir au\u00f0vita\u00f0 g\u00edfurlega kynjaslags\u00ed\u00f0u \u00ed fr\u00e9ttum fj\u00f6lmi\u00f0la \u00fev\u00ed a\u00f0 flest d\u00e6manna eru komin \u00far fr\u00e9ttatextum.<\/p>\n<p>\u00dear me\u00f0 er \u00fe\u00f3 ekki \u00f6ll sagan s\u00f6g\u00f0. \u00deegar v\u00edsa\u00f0 er til konu er stundum nota\u00f0 sambandi\u00f0 <em>Bandar\u00edkjakonan X<\/em> eins og \u00ed fr\u00e9ttinni sem \u00e9g nefndi \u00ed upphafi \u2013 um \u00feetta er 141 d\u00e6mi \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. En \u00fear a\u00f0 auki er stundum nota\u00f0 nafnor\u00f0i\u00f0 <em>kona <\/em>og l\u00fdsingaror\u00f0 sem v\u00edsar til \u00fej\u00f3\u00f0ernis e\u00f0a laus greinir og l\u00fdsingaror\u00f0 \u00ed sta\u00f0 eins nafnor\u00f0s. 133 d\u00e6mi eru um sambandi\u00f0 <em>bandar\u00edska konan X<\/em> og 834 d\u00e6mi um <em>hin bandar\u00edska X <\/em>\u2013 en ekkert d\u00e6mi er um <em>bandar\u00edski kvenma\u00f0urinn X<\/em>. Samtals eru \u00fev\u00ed 1.210 d\u00e6mi um a\u00f0 <em>Bandar\u00edkjakonan X<\/em>, <em>bandar\u00edska konan X<\/em> og <em>hin bandar\u00edska X<\/em> s\u00e9 nota\u00f0 \u00ed sta\u00f0inn fyrir <em>Bandar\u00edkjama\u00f0urinn X<\/em> \u00ed v\u00edsun til kvenna. \u00deegar 42 d\u00e6mum um <em>Bandar\u00edkjama\u00f0urinn X<\/em> \u00ed v\u00edsun til konu er b\u00e6tt vi\u00f0 kemst hlutfall kvenna upp \u00ed n\u00e6stum 10%.<\/p>\n<p>\u00deegar v\u00edsa\u00f0 er til konu me\u00f0 einhverri framangreindra a\u00f0fer\u00f0a er sambandi\u00f0 <em>Bandar\u00edkjama\u00f0urinn X <\/em>\u00fev\u00ed a\u00f0eins nota\u00f0 \u00ed t\u00e6plega 3,5% tilvika. \u00deetta sn\u00fdst hins vegar algerlega vi\u00f0 \u00feegar notkun samb\u00e6rilegra sambanda um karla er sko\u00f0u\u00f0. A\u00f0eins er eitt d\u00e6mi um <em>bandar\u00edski ma\u00f0urinn X<\/em>, eitt um <em>banda<\/em>\u00ad<em>r\u00edski karlma\u00f0urinn X <\/em>og ekkert um <em>bandar\u00edski karlinn X<\/em> \u2013 en 408 um <em>hinn bandar\u00edski X<\/em>. Ef v\u00edsa\u00f0 er til karls er sambandi\u00f0 <em>Bandar\u00edkjama\u00f0urinn X<\/em> \u00fev\u00ed nota\u00f0 \u00ed 96% tilvika. \u00deetta er sl\u00e1andi munur og s\u00fdnir gl\u00f6ggt a\u00f0 m\u00f6rgum m\u00e1lnotendum finnst ekki e\u00f0lilegt a\u00f0 nota samsetningu me\u00f0 <em>-ma\u00f0ur <\/em>\u00ed v\u00edsun til konu heldur leita annarra lei\u00f0a \u2013 \u00fdmist nota samsvarandi or\u00f0 sem endar \u00e1 <em>-kona<\/em> e\u00f0a nota l\u00fdsingaror\u00f0 sem er sjaldg\u00e6ft \u00ed v\u00edsun til karla.<\/p>\n<p>\u00deetta er ekki n\u00fdtt \u2013 \u00e9g fann m.a.s. d\u00e6mi um <em>bandar\u00edska konan X<\/em> \u00ed grein eftir sj\u00e1lfan mig fr\u00e1 1980, l\u00f6ngu \u00e1\u00f0ur en nokku\u00f0 var fari\u00f0 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a kynjam\u00e1l \u00ed \u00feessu sambandi. \u00cd \u00feessu tilviki vill svo til a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>Bandar\u00edkjakona <\/em>var til \u00ed m\u00e1linu allt fr\u00e1 \u00fev\u00ed um aldam\u00f3tin 1900 og \u00fev\u00ed au\u00f0velt a\u00f0 gr\u00edpa til \u00feess. Sl\u00edku er ekki til a\u00f0 dreifa \u00ed \u00f6\u00f0ru \u00edb\u00faaheiti sem endar \u00e1 <em>-ma\u00f0ur <\/em>\u2013 <em>Nor\u00f0ma\u00f0ur<\/em>. \u00dear er ekki h\u00e6gt a\u00f0 gr\u00edpa til or\u00f0sins *<em>Nor\u00f0kona<\/em> \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00e1 s\u00e9r enga hef\u00f0 \u00ed m\u00e1linu en a\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti eru hli\u00f0st\u00e6\u00f0 samb\u00f6nd notu\u00f0 \u00fe\u00f3tt hlutf\u00f6llin s\u00e9u a\u00f0eins \u00f6nnur \u2013 <em>Nor\u00f0ma\u00f0urinn X<\/em> er nota\u00f0 \u00ed um 8% v\u00edsana til kvenna en \u00ed um 85% v\u00edsana til karla. \u00deessi d\u00e6mi s\u00fdna svo sk\u00fdrt sem ver\u00f0a m\u00e1 a\u00f0 \u00fev\u00ed fer fjarri a\u00f0 \u00edb\u00faaheiti sem enda \u00e1 <em>-ma\u00f0ur <\/em>s\u00e9u kynhlutlaus \u00ed huga m\u00e1lnotenda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g heyr\u00f0i or\u00f0i\u00f0 Bandar\u00edkjakona nota\u00f0 \u00ed \u00ed\u00fer\u00f3ttafr\u00e9ttum \u00ed fyrrakv\u00f6ld rifja\u00f0ist upp fyrir m\u00e9r pistill sem \u00e9g skrifa\u00f0i fyrir tveimur \u00e1rum, \u00fear sem \u00e9g sag\u00f0i a\u00f0 m\u00e9r v\u00e6ri l\u00edfsins \u00f3m\u00f6gulegt a\u00f0 segja Bandar\u00edkjama\u00f0urinn X ef v\u00edsa\u00f0 v\u00e6ri til konu, og \u00fea\u00f0 stafa\u00f0i ekki af \u201eeinhverri kynjap\u00f3lit\u00edskri r\u00e9tthugsun\u201c. N\u00fa f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 sko\u00f0a m\u00e1li\u00f0 n\u00e1nar og [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5246","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5246","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5246"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5246\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5251,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5246\/revisions\/5251"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}