{"id":5253,"date":"2023-07-12T08:19:55","date_gmt":"2023-07-12T08:19:55","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5253"},"modified":"2023-07-12T08:19:55","modified_gmt":"2023-07-12T08:19:55","slug":"ahrif-kyns-a-setningagerd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/07\/12\/ahrif-kyns-a-setningagerd\/","title":{"rendered":"\u00c1hrif kyns \u00e1 setningager\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/08\/02\/madur-enn-og-aftur\/?fbclid=IwAR3n6NO7iHXqhKiMmKYJcjTSVOh0RqBZX5mbgqK3IsdmjOt4d_mdMWK82_Y\">pistli<\/a> sem \u00e9g skrifa\u00f0i fyrir tveimur \u00e1rum sag\u00f0ist \u00e9g \u00f3m\u00f6gulega geta sagt <em>Bandar\u00edkjama\u00f0urinn Valerie Allman<\/em>, \u00fe.e. \u00e9g g\u00e6ti ekki haft kvennafn me\u00f0 <em>Bandar\u00edkjama\u00f0urinn<\/em>, en aftur \u00e1 m\u00f3ti g\u00e6ti \u00e9g alveg sagt <em>Valerie Allman er Bandar\u00edkjama\u00f0ur<\/em> og b\u00e6tti vi\u00f0: \u201e\u00dea\u00f0 skiptir sem s\u00e9 m\u00e1li fyrir mig hvort <em>Bandar\u00edkjama\u00f0ur<\/em> stendur hli\u00f0st\u00e6tt nafninu \u2013 \u00e1 undan \u00fev\u00ed \u2013 e\u00f0a sem sagnfylling me\u00f0 s\u00f6gninni <em>vera<\/em>.\u201c \u00cd umr\u00e6\u00f0um h\u00e9r undanfarna daga hefur komi\u00f0 fram a\u00f0 fleiri hafa \u00feessa s\u00f6mu tilfinningu \u2013 \u00fea\u00f0 vir\u00f0ist vera au\u00f0veldara \u00ed m\u00e1li margra a\u00f0 nota karlkyns \u00edb\u00faaheiti til a\u00f0 skipa konum \u00ed h\u00f3p e\u00f0a tegund (<em>Valerie er Bandar\u00edkjama\u00f0ur<\/em>) en til a\u00f0 l\u00fdsa \u00feeim e\u00f0a einkenna (<em>Bandar\u00edkjama\u00f0urinn Valerie<\/em>). En \u00feegar a\u00f0 er g\u00e1\u00f0 er samt l\u00edka kynjamunur \u00e1 sagnfyllingum.<\/p>\n<p>\u00c9g sko\u00f0a\u00f0i \u00e1tta \u00edb\u00faaheiti \u2013 <em>Dani<\/em>, <em>Nor\u00f0ma\u00f0ur<\/em>, <em>Sv\u00edi<\/em>, <em>Finni<\/em>, <em>Englendingur<\/em>,<em> \u00dej\u00f3\u00f0verji<\/em>, <em>Frakki<\/em> og <em>P\u00f3lverji<\/em>. \u00c9g leita\u00f0i a\u00f0 d\u00e6mum um &lt;s\u00e9rnafn&gt; <em>er<\/em>\/<em>var<\/em>&lt;\u00edb\u00faaheiti&gt; og f\u00e9kk d\u00e6mi eins og <em>Olsen er Dani<\/em>. Einnig sko\u00f0a\u00f0i \u00e9g samsvarandi l\u00fdsingaror\u00f0 \u2013 leita\u00f0i a\u00f0 d\u00e6mum eins og &lt;s\u00e9rnafn&gt; <em>er<\/em>\/<em>var X-skur<\/em>\/<em>X-sk<\/em>, \u00fe.e. leita\u00f0i b\u00e6\u00f0i a\u00f0 l\u00fdsingaror\u00f0um \u00ed karlkyni og kvenkyni, og f\u00e9kk d\u00e6mi eins og <em>Jeppe er danskur<\/em> og <em>Janne er d\u00f6nsk<\/em>. \u00c9g t\u00f3k bara me\u00f0 \u00feau d\u00e6mi \u00fear sem h\u00e6gt hef\u00f0i veri\u00f0 a\u00f0 nota \u00fej\u00f3\u00f0aheiti\u00f0 \u00ed sta\u00f0inn fyrir l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0, segja <em>Jeppe er Dani<\/em> og <em>Janne er Dani<\/em>, en sleppti d\u00e6mum \u00fear sem l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 st\u00f3\u00f0 me\u00f0 nafnor\u00f0i sem \u00e1kvar\u00f0a\u00f0i kyn \u00feess, eins og <em>Rask var danskur m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ingur <\/em>og <em>Harder er d\u00f6nsk landsli\u00f0skona<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dearna eru sem s\u00e9 tv\u00e6r mismunandi a\u00f0fer\u00f0ir til a\u00f0 tengja f\u00f3lk vi\u00f0 \u00e1kve\u00f0na \u00fej\u00f3\u00f0 \u2013 \u00edb\u00faaheiti sem eru notu\u00f0 \u00ed 30% tilvika og l\u00fdsingaror\u00f0 sem eru notu\u00f0 \u00ed 70% tilvika. Fyrir fram m\u00e6tti b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 a\u00f0fer\u00f0irnar v\u00e6ru nota\u00f0ar \u00e1l\u00edka miki\u00f0 hvort sem um karl e\u00f0a konu v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 a\u00f0 b\u00e6\u00f0i \u00edb\u00faaheitin og l\u00fdsingaror\u00f0in v\u00edsu\u00f0u til kvenna \u00ed u.\u00fe.b. 30% tilvika, \u00fev\u00ed a\u00f0 um \u00fea\u00f0 bil 30% \u00feeirra sem fyrir koma \u00ed \u00feeim d\u00e6mum sem \u00e9g sko\u00f0a\u00f0i eru konur en 70% karlar. En \u00fev\u00ed fer fjarri \u2013 \u00edb\u00faaheitin v\u00edsa til kvenna \u00ed innan vi\u00f0 5% tilvika, en aftur \u00e1 m\u00f3ti v\u00edsa l\u00fdsingaror\u00f0in til kvenna \u00ed um 40% tilvika. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed greinilegt a\u00f0 \u00feegar val er um a\u00f0 nota \u00edb\u00faaheiti e\u00f0a samsvarandi l\u00fdsingaror\u00f0 kj\u00f3sa margir m\u00e1lnotendur fremur l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 \u00feegar v\u00edsa\u00f0 er til kvenna.<\/p>\n<p>\u00c1 \u00edb\u00faaheitunum og l\u00fdsingaror\u00f0unum er au\u00f0vita\u00f0 s\u00e1 grundvallarmunur a\u00f0 \u00edb\u00faaheitin eru \u00f6ll \u00ed karlkyni, en l\u00fdsingaror\u00f0in \u00fdmist \u00ed karlkyni e\u00f0a kvenkyni. \u00dea\u00f0 er erfitt a\u00f0 sj\u00e1 a\u00f0ra \u00e1st\u00e6\u00f0u fyrir \u00feessum kynjamun en a\u00f0 \u00f3samr\u00e6mi milli karlkyns \u00edb\u00faaheitanna og kvenkyns \u00feeirra sem \u00feau v\u00edsa til trufli marga m\u00e1lnotendur sem velji fremur a\u00f0 nota l\u00fdsingaror\u00f0 \u00fear sem h\u00e6gt er a\u00f0 hafa samr\u00e6mi. \u00deetta lei\u00f0ir til \u00feeirrar \u00f3v\u00e6ntu en skemmtilegu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u a\u00f0 kyn \u00feeirra sem um er r\u00e6tt hefur \u00e1hrif \u00e1 setningager\u00f0. Nafnor\u00f0in v\u00edsar langoftast til karlmanna (<em>Daninn X<\/em>, <em>X er Dani<\/em>) en \u00feegar r\u00e6tt er um konur eru nafnor\u00f0in frekar sjaldg\u00e6f en l\u00fdsingaror\u00f0in oftast notu\u00f0 \u00ed sta\u00f0inn (<em>danska konan X<\/em>, <em>hin danska X<\/em>, <em>X er d\u00f6nsk<\/em>). \u00cdslensk \u00edb\u00faaheiti eru sannarlega ekki kynhlutlaus.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd pistli sem \u00e9g skrifa\u00f0i fyrir tveimur \u00e1rum sag\u00f0ist \u00e9g \u00f3m\u00f6gulega geta sagt Bandar\u00edkjama\u00f0urinn Valerie Allman, \u00fe.e. \u00e9g g\u00e6ti ekki haft kvennafn me\u00f0 Bandar\u00edkjama\u00f0urinn, en aftur \u00e1 m\u00f3ti g\u00e6ti \u00e9g alveg sagt Valerie Allman er Bandar\u00edkjama\u00f0ur og b\u00e6tti vi\u00f0: \u201e\u00dea\u00f0 skiptir sem s\u00e9 m\u00e1li fyrir mig hvort Bandar\u00edkjama\u00f0ur stendur hli\u00f0st\u00e6tt nafninu \u2013 \u00e1 undan \u00fev\u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5253","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5253"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5254,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5253\/revisions\/5254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}