{"id":5255,"date":"2023-07-13T09:33:43","date_gmt":"2023-07-13T09:33:43","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5255"},"modified":"2024-05-07T16:21:55","modified_gmt":"2024-05-07T16:21:55","slug":"eru-konur-kannski-menn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/07\/13\/eru-konur-kannski-menn\/","title":{"rendered":"Eru konur kannski menn?"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1 tuttugustu \u00f6ld t\u00f3ku konur upp \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 krefjast \u00feess a\u00f0 vera <em>menn<\/em>. S\u00fa krafa var\u00f0 fyrst h\u00e1v\u00e6r me\u00f0 Rau\u00f0sokkunum upp \u00far 1970, \u00fe\u00f3tt elsta d\u00e6mi sem \u00e9g hafi fundi\u00f0 \u00e1 prenti um \u00fea\u00f0 a\u00f0 kona segist vera <em>ma\u00f0ur<\/em> s\u00e9 \u00far <em>At\u00f3mst\u00f6\u00f0inni<\/em> sem kom \u00fat 1948. \u00dear segir Ugla: \u201e\u00c9g vil kaupa m\u00e9r k\u00e1pu fyrir \u00fe\u00e1 pen\u00ednga sem \u00e9g hef unni\u00f0 m\u00e9r inn af \u00fev\u00ed \u00e9g er ma\u00f0ur.\u201c En lang\u00feekktasta d\u00e6mi\u00f0 um \u00feetta er \u00far sj\u00f3nvarpsumr\u00e6\u00f0um forsetaframbj\u00f3\u00f0enda vori\u00f0 1980. \u00dear var Vigd\u00eds Finnbogad\u00f3ttir <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/siminn.is\/videos\/807683173093675\/?__cft__%5b0%5d=AZX22_vBINmUMvqR78V_Vxa691iBCb5_z-hOYX5rd3GxjRBjDdcvjMXwb72cGfIxU1SKJMAfvzeCu33PWM0YzhiS70e7H4z9XAkN0iJ-QdARC6nnMaWcXzHLghNICpzIcGy8UtP3ZYXYLhYhnPIPVo5Taq7EIq9xFp55KIGSGdEjyeG6YFzJQjf2_h_LwF1DkWQ&amp;__tn__=-UK-R\"><strong>spur\u00f0<\/strong><\/a>: \u201eM\u00e1 \u00fe\u00e1 ekki or\u00f0a \u00fea\u00f0 sem svo a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi a\u00f0 kj\u00f3sa \u00feig af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00fa ert kona?\u201c En Vigd\u00eds svara\u00f0i a\u00f0 brag\u00f0i: \u201eNei. \u00dea\u00f0 \u00e1 ekki a\u00f0 kj\u00f3sa mig af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g er <strong>kona<\/strong>. \u00dea\u00f0 \u00e1 a\u00f0 kj\u00f3sa mig af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g er <strong>ma\u00f0ur<\/strong>. Og innan or\u00f0sins ma\u00f0ur er b\u00e6\u00f0i karl og kona.\u201c Enn er oft til \u00feessa vitna\u00f0.<\/p>\n<p>L\u00f6ngu s\u00ed\u00f0ar, 2015, sag\u00f0i Vigd\u00eds svo \u00ed <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F6234266%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR3FQ1xlPh2fHu1kXcWontBP6_T4IE6E2R_DwVQYnfJ6E2r5VzmcIqLScJ8%23page%2Fn37%2Fmode%2F1up%2F&amp;h=AT2HOcvSjzIUVpUqCkxOYn4IJ4dpT6ti7G2Mv9dQyiZRll8VHhOp4-vDXZi0KhGaAX46Naqn3j3-J1IKtpWgymiL45EWvWM1BLQQkbVlhtLMm1DIUu8am-cj5r1YU0qOGQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1x49SX8rUEU-XSJRReNuLM0e9PP7-WyH9P_Zjf5gaO4n-i38J-J2aSf0TF2QJmI7h32necBYrii65HXsqXS-x8J86L91tLe242TusxisXs61C1ba_2moojV7kdBGNNeMv_0bjUvw2sHAJMNc090E0ciMEIJ0QbTIJVpIiJ27IhrUz1p3bJYwxBU2Z1c9DQ9EVpCY6nQ-UQ_Awe\">vi\u00f0tali<\/a>: \u201eKonur eru menn, vi\u00f0 erum kvenmenn. \u00c9g var spur\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed \u00ed kosningabar\u00e1ttunni hvort \u00fea\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 kj\u00f3sa mig af \u00fev\u00ed \u00e9g er kona og \u00e9g sag\u00f0i nei, \u00fea\u00f0 \u00e1 a\u00f0 kj\u00f3sa mig af \u00fev\u00ed \u00e9g er ma\u00f0ur! Sem \u00fe\u00f3tti ansi gott svar. Og n\u00fa er b\u00fai\u00f0 a\u00f0 ey\u00f0ileggja \u00fea\u00f0 svar!\u201c En var eitthva\u00f0 a\u00f0 ey\u00f0ileggja? Notkun or\u00f0sins \u00e1 prenti bendir ekki til a\u00f0 konur hafi veri\u00f0 <em>menn<\/em> \u00ed m\u00e1lvitund \u00feeirra sj\u00e1lfra. \u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru alls 750 d\u00e6mi um sambandi\u00f0 <em>\u00e9g er ma\u00f0ur <\/em>og n\u00e6r \u00f6ll um karla \u2013 \u00ed einst\u00f6ku tilvikum dugir samhengi\u00f0 ekki til a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 kyni m\u00e6landans. \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> (2019) sem hefur a\u00f0 geyma 1,64 milljar\u00f0a or\u00f0a, a\u00f0al\u00adlega fr\u00e1 s\u00ed\u00f0ustu 20 \u00e1rum, eru 89 d\u00e6mi um <em>\u00e9g er ma\u00f0ur<\/em> \u2013 engin um konur nema nokkrar v\u00edsanir \u00ed \u00e1\u00f0urnefnd or\u00f0 Vigd\u00edsar.<\/p>\n<p>\u00c1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> m\u00e1 finna 176 d\u00e6mi um samb\u00f6ndin <em>konur eru menn<\/em> og <em>konur eru l\u00edka menn<\/em>, flest fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00e1 Rau\u00f0sokkat\u00edmanum upp \u00far 1975. Eldri d\u00e6mi m\u00e1 \u00fe\u00f3 finna \u2013 \u201eOg konur eru l\u00edka menn\u201c er <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F2741574%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR0h5vyyaTkSeKI0bjvQAhFgpcH3M0o2BypFiEJmlbevfnjg7lCswiRr4KQ%23page%2Fn2%2Fmode%2F1up&amp;h=AT39rwWRFQMXxlZMVqqCjvLPlQn3pSsRSpQcHPYKQSqZof4q-yvtKsBlDb2nc1k42o0U8cl5QNwT3eEl2RVAA2Yu7XvsqoAcaTZwiK9dsy7pqB6W0s7u-_OpJjqIf3-4bA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1x49SX8rUEU-XSJRReNuLM0e9PP7-WyH9P_Zjf5gaO4n-i38J-J2aSf0TF2QJmI7h32necBYrii65HXsqXS-x8J86L91tLe242TusxisXs61C1ba_2moojV7kdBGNNeMv_0bjUvw2sHAJMNc090E0ciMEIJ0QbTIJVpIiJ27IhrUz1p3bJYwxBU2Z1c9DQ9EVpCY6nQ-UQ_Awe\">haft eftir<\/a> Laufeyju Valdimarsd\u00f3ttur, kvenr\u00e9ttindakonu og d\u00f3ttur Br\u00edetar Bjarnh\u00e9\u00f0insd\u00f3ttur. \u00dea\u00f0 er \u00fe\u00f3 athyglisvert a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>konur eru l\u00edka menn<\/em> er stundum sett sem vi\u00f0b\u00f3t, innan sviga e\u00f0a afmarka\u00f0 me\u00f0 \u00feankastrikum, \u00e1 eftir or\u00f0inu <em>menn<\/em>, t.d. \u201eJafnvel h\u00e9r, nor\u00f0ur undir heimskautsbaug, hitnar m\u00f6nnum \u2013 konur eru l\u00edka menn \u2013 \u00ed hamsi.\u201c \u00deetta s\u00fdnir vitaskuld a\u00f0 textah\u00f6fundum hefur ekki \u00fe\u00f3tt sj\u00e1lfgefi\u00f0 a\u00f0 <em>menn <\/em>yr\u00f0i skili\u00f0 sem almenn v\u00edsun til karla og kvenna og bendir til \u00feess a\u00f0 s\u00fa notkun hafi veri\u00f0 \u00ed \u00f3samr\u00e6mi vi\u00f0 almenna m\u00e1ltilfinningu.<\/p>\n<p>Kj\u00f6ror\u00f0i\u00f0 \u201ekonur eru l\u00edka menn\u201c var mj\u00f6g e\u00f0lilegt \u00e1 s\u00ednum t\u00edma \u2013 konur vildu minna \u00e1 a\u00f0 \u00feessir <em>menn<\/em> sem s\u00edfellt v\u00e6ri veri\u00f0 a\u00f0 tala um v\u00e6ru ekki bara karlar, og konur \u00e6ttu a\u00f0 nj\u00f3ta jafnr\u00e9ttis vi\u00f0 karla \u00e1 \u00f6llum svi\u00f0um. Eftir \u00e1 a\u00f0 hyggja er spurningin hins vegar hvort \u00fea\u00f0 hafi veri\u00f0 nau\u00f0synlegt e\u00f0a skynsamlegt a\u00f0 l\u00e1ta \u00feessa kr\u00f6fu n\u00e1 til tungum\u00e1lsins \u00e1 \u00feann h\u00e1tt sem gert var \u2013 hvort \u00fea\u00f0 hafi e.t.v. leitt til \u00feess a\u00f0 konur gengju inn \u00ed karlaheim tungum\u00e1lsins \u00e1 forsendum karlanna. Hefur einhvern t\u00edma \u00e1 seinni \u00f6ldum veri\u00f0 e\u00f0lilegt a\u00f0 nota <em>ma\u00f0ur<\/em>\/<em>menn <\/em>um <strong>tiltekna<\/strong> konu e\u00f0a konur? Eins og h\u00e9r hefur veri\u00f0 raki\u00f0 benda rita\u00f0ar heimildir a.m.k. til \u00feess a\u00f0 konur noti sjaldan nota or\u00f0i\u00f0 <em>ma\u00f0ur<\/em> um sj\u00e1lfar sig og <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2022%2F01%2F24%2Fhvernig-tala-konur-um-sig-sjalfar%2F%3Ffbclid%3DIwAR1pICGHhDz6-TxULsMEFHP2XMUAWxqV19S15cY83DV9gvZ2VGL6FQONPqE&amp;h=AT3jdr78Yw7jZkg2bWwyhPx60yPF8prIyUANMcU9vYXQOytFtQwtpsNjC-0rk8gnENvFGRFyG9wHkTOYYNaQurHsq0IIjA9SfBtzgN98WXFiSUtyi4Lo70ICMJJ-gItBnA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1x49SX8rUEU-XSJRReNuLM0e9PP7-WyH9P_Zjf5gaO4n-i38J-J2aSf0TF2QJmI7h32necBYrii65HXsqXS-x8J86L91tLe242TusxisXs61C1ba_2moojV7kdBGNNeMv_0bjUvw2sHAJMNc090E0ciMEIJ0QbTIJVpIiJ27IhrUz1p3bJYwxBU2Z1c9DQ9EVpCY6nQ-UQ_Awe\">l\u00fdsi s\u00e9r<\/a> sjaldan me\u00f0 or\u00f0um sem enda \u00e1 <em>-ma\u00f0ur<\/em>.<\/p>\n<p>Vissulega erum vi\u00f0 \u00f6ll af tegundinni <em>ma\u00f0ur<\/em>. En \u00fea\u00f0 t\u00e1knar ekki sj\u00e1lfkrafa a\u00f0 \u00f6llum konum e\u00f0a kynsegin f\u00f3lki finnist e\u00f0lilegt a\u00f0 segja <em>\u00e9g er ma\u00f0ur<\/em>, e\u00f0a <em>konur eru menn<\/em>. \u00c1st\u00e6\u00f0an er s\u00fa a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>ma\u00f0ur<\/em> tengist karlm\u00f6nnum miklu n\u00e1nari b\u00f6ndum en konum og hefur gert \u00fea\u00f0 alveg s\u00ed\u00f0an \u00ed fornu m\u00e1li eins og \u00e9g rakti \u00ed <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3Da9mpRvKRHbc%26t%3D570s%26fbclid%3DIwAR2KqPy2FoiEBAswob3vz7cCNX_Dpr2KZSyIFHETDDI08qF5tdegHAqWgN0&amp;h=AT1g1dGR1ZzV_dRASQyf-CCYo3wHtV_rlyc79O_U_mw6hpW-QTmvP3b7capH-ZvlyWVu3oiko1Wz39kCgQq58J7bb8Jj6PJBKHZDxiYG7Q33g_9Nm_Pe7fnG4s2tznVNDA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1x49SX8rUEU-XSJRReNuLM0e9PP7-WyH9P_Zjf5gaO4n-i38J-J2aSf0TF2QJmI7h32necBYrii65HXsqXS-x8J86L91tLe242TusxisXs61C1ba_2moojV7kdBGNNeMv_0bjUvw2sHAJMNc090E0ciMEIJ0QbTIJVpIiJ27IhrUz1p3bJYwxBU2Z1c9DQ9EVpCY6nQ-UQ_Awe\">fyrirlestri<\/a> sem \u00e9g flutti \u00ed fyrrahaust, og \u00fev\u00ed er oft erfitt fyrir konur og kynsegin f\u00f3lk a\u00f0 samsama sig \u00feessu or\u00f0i. Vitanlega er sj\u00e1lfsagt a\u00f0 konur sem vilja segja <em>\u00e9g er ma\u00f0ur<\/em> geri \u00fea\u00f0 \u2013 \u00fe\u00e6r hafa g\u00f3\u00f0 r\u00f6k fyrir \u00fev\u00ed. En a\u00f0 \u00e6tlast til \u00feess a\u00f0 anna\u00f0 f\u00f3lk geri eins \u2013 \u00e6tlast til \u00feess a\u00f0 \u00f6llum \u00feyki \u00feetta e\u00f0lilegt or\u00f0alag \u2013 er tilhneiging til m\u00e1lst\u00fdringar, ekki s\u00ed\u00f0ur en a\u00f0 setja <em>fiskari <\/em>\u00ed sta\u00f0 <em>fiskima\u00f0ur<\/em> e\u00f0a <em>\u00f6ll velkomin<\/em> \u00ed sta\u00f0 <em>allir velkomnir<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 tuttugustu \u00f6ld t\u00f3ku konur upp \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 krefjast \u00feess a\u00f0 vera menn. S\u00fa krafa var\u00f0 fyrst h\u00e1v\u00e6r me\u00f0 Rau\u00f0sokkunum upp \u00far 1970, \u00fe\u00f3tt elsta d\u00e6mi sem \u00e9g hafi fundi\u00f0 \u00e1 prenti um \u00fea\u00f0 a\u00f0 kona segist vera ma\u00f0ur s\u00e9 \u00far At\u00f3mst\u00f6\u00f0inni sem kom \u00fat 1948. \u00dear segir Ugla: \u201e\u00c9g vil kaupa m\u00e9r k\u00e1pu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5255","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5255"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6325,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5255\/revisions\/6325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}