{"id":5259,"date":"2023-07-13T14:53:56","date_gmt":"2023-07-13T14:53:56","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5259"},"modified":"2023-07-13T14:53:56","modified_gmt":"2023-07-13T14:53:56","slug":"utlendingaandud-undir-formerkjum-malverndar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/07\/13\/utlendingaandud-undir-formerkjum-malverndar\/","title":{"rendered":"\u00datlendingaand\u00fa\u00f0 undir formerkjum m\u00e1lverndar"},"content":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 er dapurlegt \u00feegar <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/folk\/frettir\/2023\/07\/13\/varar_vid_oafturkraefum_ahrifum_a_islenskt_samfelag\/\">ali\u00f0 er \u00e1 \u00fatlendingaand\u00fa\u00f0<\/a> undir formerkjum umhyggju fyrir \u00edslenskunni og \u00edslenskri menningu. \u201e\u00deannig a\u00f0 ef vi\u00f0 \u00e6tlum a\u00f0 leyfa \u00feessari f\u00f3lksfj\u00f6lgun a\u00f0 eiga s\u00e9r sta\u00f0 \u00e1 \u00feessum forsendum, a\u00f0 \u00edslenska og \u00edslensk menning s\u00e9 ekki samnefnari heldur bara a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 einhvern veginn alls konar, \u00fe\u00e1 er \u00fats\u00e9\u00f0 me\u00f0 \u00edslenska \u00fej\u00f3\u00f0. \u00c9g er ekki a\u00f0 tala um \u00cdsland fyrir \u00cdslendinga, en bara \u00feennan menningarheim sem vi\u00f0 h\u00f6fum b\u00fai\u00f0 \u00ed h\u00e9rna \u00ed 1200 \u00e1r.\u201c En \u00feessi menningarheimur hefur sannarlega ekki veri\u00f0 s\u00e1 sami \u00ed \u00feessi 1200 \u00e1r. Hann hefur teki\u00f0 st\u00f3rkostlegum breytingum, fyrst og fremst vegna erlendra \u00e1hrifa \u2013 kristninnar um \u00e1ri\u00f0 1000, si\u00f0askiptanna \u00e1 16. \u00f6ld, danskrar stj\u00f3rnar, bandar\u00edskrar hersetu, sj\u00f3nvarps, nets o.s.frv.<\/p>\n<p>Sama er um \u00edslenskuna \u2013 h\u00fan hefur l\u00edka or\u00f0i\u00f0 fyrir erlendum \u00e1hrifum \u00e1 \u00f6llum t\u00edmum og ekki s\u00edst \u00e1 21. \u00f6ldinni. En \u00fea\u00f0 er ekki bara, og ekki a\u00f0allega, vegna innflytjenda. \u00dea\u00f0 er einnig og ekki s\u00ed\u00f0ur vegna margv\u00edslegra t\u00e6kni- og samf\u00e9lagsbreytinga s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rin. Hitt er vissulega r\u00e9tt a\u00f0 miklir f\u00f3lksflutningar til \u00cdslands, sem og g\u00edfurleg fj\u00f6lgun fer\u00f0af\u00f3lks, g\u00e6tu a\u00f0 \u00f3breyttu sett st\u00f6\u00f0u \u00edslenskunnar sem a\u00f0alsamskiptam\u00e1ls \u00ed landinu \u00ed uppn\u00e1m \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum og \u00feau m\u00e1l er mikilv\u00e6gt a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u201e\u00deannig a\u00f0 st\u00f3r m\u00e1l sem skipta okkur m\u00e1li, eins og \u00edslensk tunga og menning og hvernig \u00feetta fj\u00f6lmenningarsamf\u00e9lag mun hafa \u00e1hrif \u00e1 okkar samf\u00e9lag og breyta \u00fev\u00ed varanlega og hugsanlega \u00f3afturkr\u00e6ft. Hva\u00f0a sko\u00f0un h\u00f6fum vi\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed?\u201c segir \u00ed vi\u00f0talinu.<\/p>\n<p>En \u00feetta \u00fe\u00fd\u00f0ir ekki a\u00f0 vi\u00f0 eigum a\u00f0 loka landinu e\u00f0a amast vi\u00f0 fj\u00f6lgun innflytjenda. Vi\u00f0 \u00feurfum \u00e1 \u00feessu f\u00f3lki a\u00f0 halda vegna \u00feess a\u00f0 f\u00e6\u00f0ingart\u00ed\u00f0ni hefur l\u00e6kka\u00f0 og vi\u00f0 getum ekki manna\u00f0 \u00f6ll st\u00f6rf sem \u00fearf a\u00f0 vinna. \u00dea\u00f0 sem vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 gera er a\u00f0 efla \u00edslenskuna me\u00f0 st\u00f3raukinni kennslu \u00ed \u00edslensku sem \u00f6\u00f0ru m\u00e1li og auka umbur\u00f0arlyndi, b\u00e6\u00f0i gagnvart \u201e\u00f3fullkominni\u201c \u00edslensku og gagnvart \u00f6\u00f0rum tungum\u00e1lum. Enskan er komin til a\u00f0 vera, hvort sem okkur l\u00edkar betur e\u00f0a verr. Vi\u00f0 \u00feurfum hins vegar a\u00f0 sj\u00e1 til \u00feess a\u00f0 h\u00fan \u00fdti ekki \u00edslenskunni burt af \u00fdmsum svi\u00f0um eins og h\u00fan er \u00e1 g\u00f3\u00f0ri lei\u00f0 me\u00f0. En \u00fear er ekki vi\u00f0 innflytjendur a\u00f0 sakast heldur \u00edslenska atvinnurekendur sem hafa ekki metna\u00f0 til a\u00f0 augl\u00fdsa \u00e1 \u00edslensku e\u00f0a kenna starfsf\u00f3lki s\u00ednu m\u00e1li\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 er dapurlegt \u00feegar ali\u00f0 er \u00e1 \u00fatlendingaand\u00fa\u00f0 undir formerkjum umhyggju fyrir \u00edslenskunni og \u00edslenskri menningu. \u201e\u00deannig a\u00f0 ef vi\u00f0 \u00e6tlum a\u00f0 leyfa \u00feessari f\u00f3lksfj\u00f6lgun a\u00f0 eiga s\u00e9r sta\u00f0 \u00e1 \u00feessum forsendum, a\u00f0 \u00edslenska og \u00edslensk menning s\u00e9 ekki samnefnari heldur bara a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 einhvern veginn alls konar, \u00fe\u00e1 er \u00fats\u00e9\u00f0 me\u00f0 \u00edslenska \u00fej\u00f3\u00f0. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5259","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5259"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5260,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5259\/revisions\/5260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}