{"id":5263,"date":"2023-07-16T08:00:26","date_gmt":"2023-07-16T08:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5263"},"modified":"2023-07-15T18:22:14","modified_gmt":"2023-07-15T18:22:14","slug":"kynjadir-textar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/07\/16\/kynjadir-textar\/","title":{"rendered":"Kynja\u00f0ir textar"},"content":{"rendered":"<p>Undanfari\u00f0 hef \u00e9g skrifa\u00f0 h\u00e9r allnokkra pistla um kynjam\u00e1l, ekki s\u00edst merkingu og notkun or\u00f0sins <em>-ma\u00f0ur<\/em> og samsetninga af \u00fev\u00ed. \u00c9g veit a\u00f0 sumum \u00feykir n\u00f3g um og \u00ed vikunni var sett h\u00e9r inn nafnlaus f\u00e6rsla \u00fear sem spurt var hvort \u00feetta v\u00e6ri or\u00f0inn einhver fem\u00ednistah\u00f3pur \u2013 eins og \u00fea\u00f0 v\u00e6ri eitthva\u00f0 hr\u00e6\u00f0ilegt. Tilgangurinn me\u00f0 \u00feessum pistlum er samt ekki s\u00e1 a\u00f0 reka \u00e1r\u00f3\u00f0ur fyrir m\u00e1lbreytingum \u00ed \u00e1tt til kynhlutleysis \u00fe\u00f3tt \u00e9g geri m\u00e9r grein fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 svo kunni a\u00f0 l\u00edta \u00fat. En m\u00e9r finnst kynjam\u00e1l og karll\u00e6gni tungum\u00e1lsins vera efni sem mikilv\u00e6gt er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a og tilgangurinn er a\u00f0 skj\u00f3ta fr\u00e6\u00f0ilegum sto\u00f0um undir \u00fe\u00e1 umr\u00e6\u00f0u me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sko\u00f0a raunverulega m\u00e1lnotkun. Ef ykkur finnst n\u00f3g komi\u00f0 af svo g\u00f3\u00f0u sleppi\u00f0 \u00fei\u00f0 \u00fev\u00ed au\u00f0vita\u00f0 bara a\u00f0 lesa \u00feetta.<\/p>\n<p>Umr\u00e6\u00f0an um merkingu einstakra or\u00f0a hefur a\u00f0 mestu leyti byggst \u00e1 or\u00f0ab\u00f3karskilgreiningum annars vegar og hins vegar \u00e1 m\u00e1ltilfinningu \u00feeirra sem tala e\u00f0a skrifa hverju sinni. En or\u00f0ab\u00f3karskilgreiningar eru \u00ed e\u00f0li s\u00ednu frekar \u00edhaldssamar og normat\u00edfar og l\u00fdsa auk \u00feess fyrst og fremst grunnmerkingu or\u00f0a en ekki \u00fdmsum aukamerkingum sem r\u00e1\u00f0a m\u00e1 af notkun or\u00f0anna (og koma stundum fram \u00ed notkunard\u00e6mum). M\u00e1ltilfinning okkar er einmitt \u00fea\u00f0 \u2013 m\u00e1ltilfinning <strong>okkar<\/strong>, og anna\u00f0 f\u00f3lk hefur oft a\u00f0ra m\u00e1ltilfinningu. \u00dear a\u00f0 auki endurspeglast s\u00fa m\u00e1ltilfinning sem vi\u00f0 h\u00f6ldum a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6fum \u2013 e\u00f0a h\u00f6ldum fram a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6fum \u2013 ekki alltaf \u00ed m\u00e1lnotkun okkar. Sta\u00f0reyndin er s\u00fa a\u00f0 vi\u00f0 gerum okkur oft litla grein fyrir \u00fev\u00ed hvernig vi\u00f0 t\u00f6lum sj\u00e1lf.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 getum lagt \u00e1herslu \u00e1 \u00fea\u00f0 ef vi\u00f0 viljum a\u00f0 <em>konur s\u00e9u menn<\/em>, a\u00f0 f\u00f3lk af \u00f6llum kynjum geti sagt <em>\u00e9g er ma\u00f0ur <\/em>um sig sj\u00e1lft, a\u00f0 <em>Bandar\u00edkjama\u00f0ur<\/em> merki 'mannvera fr\u00e1 Bandar\u00edkjunum, \u00f3h\u00e1\u00f0 kyni', a\u00f0 <em>karlma\u00f0ur<\/em> og <em>kvenma\u00f0ur<\/em> s\u00e9u tv\u00f6 hli\u00f0st\u00e6\u00f0 og jafngild or\u00f0, og a\u00f0 <em>Olsen er Dani<\/em> geti v\u00edsa\u00f0 til f\u00f3lks af hva\u00f0a kyni sem er. \u00deetta er allt h\u00e1rr\u00e9tt, \u00fat af fyrir sig \u2013 \u00fat fr\u00e1 or\u00f0ab\u00f3karskilgreiningum og \u00feeirri m\u00e1ltilfinningu sem margt f\u00f3lk telur sig hafa. En \u00fea\u00f0 segir ekki alla s\u00f6guna, og a\u00f0 endurtaka \u00feetta aftur og aftur skilar okkur ekki langt \u00ed umr\u00e6\u00f0unni. \u00deess vegna er mikilv\u00e6gt a\u00f0 leita annarra sj\u00f3narhorna \u2013 sko\u00f0a hva\u00f0 m\u00e1l<strong>notkun<\/strong> f\u00f3lks segir um \u00feessi atri\u00f0i, og hvort \u00fea\u00f0 r\u00edmar vi\u00f0 or\u00f0ab\u00f3karskilgreiningarnar og m\u00e1ltilfinningu f\u00f3lks.<\/p>\n<p>\u00de\u00e1 kemur \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 engin framangreindra fullyr\u00f0inga l\u00fdsir \u00fev\u00ed hvernig \u00feessi or\u00f0 og or\u00f0asamb\u00f6nd eru <strong>notu\u00f0<\/strong> \u00ed raunverulegum textum af \u00fdmsu tagi \u2013 \u00fear kemur verulegur kynjamunur fram \u00ed \u00f6llum \u00feessum atri\u00f0um eins og \u00e9g hef gert grein fyrir \u00ed \u00feeim pistlum sem \u00e9g hef skrifa\u00f0 undanfari\u00f0. \u00de\u00f3tt vissulega s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 deila um t\u00falkun fj\u00f6lmargra d\u00e6ma er \u00feessi munur miklu meiri en svo a\u00f0 hann geti veri\u00f0 tilviljun. Svo m\u00e1 vitanlega velta \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r \u2013 og deila um \u2013 hvort eigi a\u00f0 t\u00falka \u00feennan mun \u00feannig a\u00f0 konur (og kynsegin f\u00f3lk) standi h\u00f6llum f\u00e6ti gagnvart k\u00f6rlum \u00ed tungum\u00e1linu, og hvort \u00fea\u00f0 endurspegli \u00fe\u00e1 \u2013 e\u00f0a jafnvel stu\u00f0li a\u00f0 \u2013 veikari st\u00f6\u00f0u \u00feeirra \u00ed samf\u00e9laginu. En \u00fea\u00f0 er annarra a\u00f0 svara \u00fev\u00ed \u2013 \u00e9g er bara a\u00f0 s\u00fdna hvernig \u00feetta er \u00ed textum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Undanfari\u00f0 hef \u00e9g skrifa\u00f0 h\u00e9r allnokkra pistla um kynjam\u00e1l, ekki s\u00edst merkingu og notkun or\u00f0sins -ma\u00f0ur og samsetninga af \u00fev\u00ed. \u00c9g veit a\u00f0 sumum \u00feykir n\u00f3g um og \u00ed vikunni var sett h\u00e9r inn nafnlaus f\u00e6rsla \u00fear sem spurt var hvort \u00feetta v\u00e6ri or\u00f0inn einhver fem\u00ednistah\u00f3pur \u2013 eins og \u00fea\u00f0 v\u00e6ri eitthva\u00f0 hr\u00e6\u00f0ilegt. Tilgangurinn me\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5263","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5263"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5264,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5263\/revisions\/5264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}