{"id":5300,"date":"2023-07-27T16:49:13","date_gmt":"2023-07-27T16:49:13","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5300"},"modified":"2023-07-27T17:34:28","modified_gmt":"2023-07-27T17:34:28","slug":"ad-selflytja-vatn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/07\/27\/ad-selflytja-vatn\/","title":{"rendered":"A\u00f0 selflytja vatn"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd fr\u00e9ttum <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>\u00ed g\u00e6r <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.ruv.is%2Ffrettir%2Finnlent%2F2023-07-26-hver-tankur-eins-og-tiu-ferdir-thyrlunnar-388689%3Ffbclid%3DIwAR3WyV9GnzbO1jCX5pifQ9-KTfUpV6jzKVRr9FaioA3KXozhlPPhywib5ls&amp;h=AT30dTmNDkK9lCJVzxfEnoVt9-wp_6s4FnWn6yaC3jxMvAAZQ8HXjJZukYCCtHSqlh9x_ivx1XZxgOPD7bpvAwvRmEhuEkG_NJr4QjXvLW48iAg3-j-IFtwEUOx8cw3keA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT397iaP-S-SZoYXkOGFNTwYGn1ClKQdSgee-9_hqe0yka0FoeRHIC5D8u5MnnqGEAsn0g7eYwSKfcbMvisAA5WnxqC6CQaMOEj00AYqoQaJEf7Qz5ZPBOIBXxrYfcXYYbrmmdjvnOAS909snjObrVlF-UUu8ylC\">sag\u00f0i<\/a> sl\u00f6kkvili\u00f0sstj\u00f3rinn \u00ed Grindav\u00edk um vatnsflutninga a\u00f0 gosst\u00f6\u00f0vunum: \u201e\u00c6tli vi\u00f0 ver\u00f0um ekki me\u00f0 einhverja sex, \u00e1tta b\u00edla sem selflytja vatn upp.\u201c \u00dea\u00f0 hafa komi\u00f0 fram efasemdir um hvort s\u00f6gnin <em>selflytja<\/em> eigi \u00fearna vi\u00f0. \u00dea\u00f0 er enginn vafi \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed s\u00f6gninni felst a\u00f0 \u00fea\u00f0 sem flytja skal tiltekna lei\u00f0 er ekki flutt allt \u00ed einu alla lei\u00f0ina, heldur er flutningnum skipt ni\u00f0ur. \u00dea\u00f0 er hins vegar ekki alveg lj\u00f3st hva\u00f0 \u00fea\u00f0 er sem er skipt ni\u00f0ur. Er \u00fea\u00f0 farangurinn, \u00feannig a\u00f0 fyrst s\u00e9 hluti hans fluttur alla lei\u00f0 og svo annar hluti og svo koll af kolli e\u00f0a er \u00fea\u00f0 lei\u00f0in, \u00feannig a\u00f0 fyrst s\u00e9 allur farangurinn fluttur hluta lei\u00f0arinnar og \u00e1\u00f0 \u00fear um t\u00edma, og s\u00ed\u00f0an s\u00e9 farangurinn fluttur \u00e1fram \u00ed n\u00e6sta \u00e1fanga uns komi\u00f0 er \u00e1 lei\u00f0arenda?<\/p>\n<p>\u00cd <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 er s\u00f6gnin <em>selflytja<\/em> <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fblondal.arnastofnun.is%2Ffaersla%2F246833%3Ffbclid%3DIwAR06Qd90xIb_ODDz8tU4aPIAWnoA22tB1H4IeqXamrJY2EDiyYH6NZyNUyk&amp;h=AT1FA7uTmYGhRA62aJlzW-ekR1JaXF0ZYUTB7AjL81hbBXNv1vveg9IujikvA2AZVqn-KlU9g4i97o_2eCbMXi7pbA1MOiUzzCZgUvLxaS66paM2xak2aYOkMH-oZzks2w&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT397iaP-S-SZoYXkOGFNTwYGn1ClKQdSgee-9_hqe0yka0FoeRHIC5D8u5MnnqGEAsn0g7eYwSKfcbMvisAA5WnxqC6CQaMOEj00AYqoQaJEf7Qz5ZPBOIBXxrYfcXYYbrmmdjvnOAS909snjObrVlF-UUu8ylC\">sk\u00fdr\u00f0<\/a> 'overf\u00f8re fra det ene Sted til det andet, flytte enkeltvis el. Stykkevis' \u2013 \u00fear vir\u00f0ist eing\u00f6ngu \u00e1tt vi\u00f0 a\u00f0 farangrinum s\u00e9 skipt ni\u00f0ur. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er s\u00f6gnin sk\u00fdr\u00f0 'flytja e-\u00f0 \u00ed \u00e1f\u00f6ngum (\u00ed m\u00f6rgum fer\u00f0um og a\u00f0eins nokkurn sp\u00f6l \u00ed einu)'. T\u00falkun \u00feessarar sk\u00fdringar er ekki alveg lj\u00f3s en e\u00f0lilegast er a\u00f0 sk\u00fdra \u00feetta svo a\u00f0 b\u00e6\u00f0i farangri og lei\u00f0 s\u00e9 skipt ni\u00f0ur. \u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er s\u00f6gnin <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F34950%3Ffbclid%3DIwAR21TRl78WphjnTBg86MPcsCHSt-JStoZrpqgFKMxkM99dV5GExkitc7d6Y&amp;h=AT1HqyEw6ixkF3qAAn-MPfXQnjyqKQ1o3OiEu8mqDDUVZA8L8x-o202qgFvU6wgmcqviucw6XaxED4n3pMlw5xq4RYjFg49MIn3nzFTP2QbSwxC7-Ldhnm3F9b5bHmxIdg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT397iaP-S-SZoYXkOGFNTwYGn1ClKQdSgee-9_hqe0yka0FoeRHIC5D8u5MnnqGEAsn0g7eYwSKfcbMvisAA5WnxqC6CQaMOEj00AYqoQaJEf7Qz5ZPBOIBXxrYfcXYYbrmmdjvnOAS909snjObrVlF-UUu8ylC\">sk\u00fdr\u00f0<\/a> 'flytja (e-n\/e-\u00f0) \u00ed \u00e1f\u00f6ngum e\u00f0a hollum'. \u00de\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 e.t.v. h\u00e6gt a\u00f0 t\u00falka \u00feessa sk\u00fdringu \u00e1 fleiri en einn veg m\u00e1 skilja hana svo a\u00f0 h\u00fan feli \u00ed s\u00e9r b\u00e1\u00f0ar merkingarnar \u2013 me\u00f0 <em>\u00e1f\u00f6ngum<\/em> s\u00e9 v\u00edsa\u00f0 til skiptingar lei\u00f0arinnar en me\u00f0 <em>hollum <\/em>s\u00e9 v\u00edsa\u00f0 til skiptingar farangursins.<\/p>\n<p>S\u00f6gnin <em>selflytja <\/em>v\u00edsar v\u00e6ntanlega \u00ed upphafi til flutnings f\u00f3lks, \u00e1halda og afur\u00f0a milli sels og b\u00e6jar. L\u00edklegra er a\u00f0 \u00ed \u00feeim flutningum hafi \u00fev\u00ed sem flytja \u00feurfti veri\u00f0 skipt ni\u00f0ur en a\u00f0 allt hafi veri\u00f0 flutt \u00ed einu \u00ed nokkrum \u00e1f\u00f6ngum. En \u00fea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 s\u00f6gnin hefur veri\u00f0 notu\u00f0 \u00ed b\u00e1\u00f0um ofangreindum merkingum \u00ed meira en hundra\u00f0 \u00e1r a.m.k. \u00cd <em>I\u00f0unni <\/em>1889 segir: \u201e\u00fea\u00f0 voru engin tilt\u00f6k \u00e1 \u00fev\u00ed, a\u00f0 flytja allan farangurinn \u00ed einni fer\u00f0; var\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 marg-selflytja.\u201c \u00cd <em>Andvara <\/em>1895 segir: \u201eer \u00fear v\u00ed\u00f0ast kviksyndi og mj\u00f6g \u00f6r\u00f0ugt a\u00f0 komast yfir, var\u00f0 a\u00f0 selflytja hvern kl\u00e1r fyrir sig yfir k\u00edlana og l\u00e1gu sumir \u00ed.\u201c \u00cd <em>L\u00f6gr\u00e9ttu <\/em>1934 segir: \u201eVar\u00f0 jeg \u00fev\u00ed a\u00f0 selflytja str\u00e1kana \u00ferj\u00e1 yfir \u00e1linn.\u201c \u00cd \u00feessum d\u00e6mum er lj\u00f3st a\u00f0 \u00fea\u00f0 er farangurinn sem er skipt ni\u00f0ur.<\/p>\n<p>En d\u00e6mi um skiptingu lei\u00f0arinnar eru l\u00edka \u00fdmis. \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi <\/em>1905 segir: \u201eS\u00e1 er lengra hef\u00f0i \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 n\u00e1, hef\u00f0i or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 l\u00e1ta flytja skeyti s\u00edn fr\u00e1 st\u00f6\u00f0 til st\u00f6\u00f0var e\u00f0a selflytja \u00feau, eins og kalla\u00f0 er.\u201c \u00deegar m\u00e1li\u00f0 sn\u00fdst um skiptingu lei\u00f0arinnar er <em>selflytja <\/em>\u00fe\u00f3 oft a\u00f0eins notu\u00f0 um einn (fyrsta e\u00f0a s\u00ed\u00f0asta) \u00e1fangann. \u00cd <em>Nor\u00f0urlandi <\/em>1910 er sagt a\u00f0 \u201eme\u00f0 samningi vi\u00f0 Sam. f\u00e9l. megi f\u00e1 v\u00f6rur fluttar fr\u00e1 Hamborg um Kh\u00f6fn til \u00cdslands\u201c en svo segir: \u201eFyrst og fremst b\u00e6tir \u00fea\u00f0 ekki varninginn a\u00f0 selflytja hann til Khafnar.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>1980 segir: \u201e\u00dear \u00e1 von br\u00e1\u00f0ar a\u00f0 byggja \u00feyrlupall til a\u00f0 ekki \u00feurfi a\u00f0 selflytja sj\u00faklinga, sem koma me\u00f0 flugi, fr\u00e1 Reykjav\u00edkurflugvelli \u00e1 sp\u00edtala, heldur ver\u00f0i \u00feeir fluttir millili\u00f0alaust beint \u00e1 slysam\u00f3tt\u00f6ku sp\u00edtalans.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd seinni t\u00ed\u00f0 vir\u00f0ist b\u00e1\u00f0ar merkingar sagnarinnar <em>selflytja <\/em>oft blandast saman, \u00feannig a\u00f0 flutningslei\u00f0in sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a skiptist \u00ed \u00e1fanga og \u00ed einum \u00e1fanganna e\u00f0a fleiri er farangrinum skipt ni\u00f0ur. \u00deannig segir \u00ed <em>Vikunni <\/em>1984: \u201eFagranesi\u00f0 kemst ekki n\u00e1l\u00e6gt landi og \u00fev\u00ed ver\u00f0ur a\u00f0 selflytja f\u00f3lk og farangur \u00ed land me\u00f0 minni b\u00e1tum.\u201c \u00cd <em>Degi<\/em> 2000 segir: \u201eHann var fluttur til \u00cdslands sj\u00f3lei\u00f0ina, me\u00f0 flugv\u00e9l a\u00f0 Fagurh\u00f3lsm\u00fdri, \u00fea\u00f0an \u00e1 trukk a\u00f0 Skaftafells\u00e1 og selfluttur \u00e1 dr\u00e1ttarv\u00e9l \u00ed Skaftafell.\u201c \u00cd <em>Feyki <\/em>2001 segir: \u201e\u00de\u00e1 hafi \u00feurft a\u00f0 selflytja \u00e1bur\u00f0inn heim \u00e1 b\u00e6ina \u00fear sem flutningsb\u00edlamir komust ekki yfir br\u00fana.\u201c En \u00e1herslan vir\u00f0ist \u00fe\u00f3 oftast fremur vera \u00e1 skiptingu farangursins en skiptingu flutningslei\u00f0arinnar \u00ed \u00e1fanga.<\/p>\n<p>A\u00f0 lokum m\u00e1 spyrja hvort e\u00f0lilegt s\u00e9 a\u00f0 nota <em>selflytja <\/em>um vatn, \u00e1 \u00feann h\u00e1tt sem gert er \u00ed fr\u00e9ttinni sem v\u00edsa\u00f0 var til \u00ed upphafi. \u00dear eru au\u00f0vita\u00f0 ekki um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a einhvern fyrirframskilgreindan \u201efarangur\u201c sem skipt er ni\u00f0ur, heldur er \u00e1tt vi\u00f0 a\u00f0 farnar eru margar fer\u00f0ir me\u00f0 vatn. \u00de\u00f3tt sumum kunni e.t.v. a\u00f0 finnast orka tv\u00edm\u00e6lis a\u00f0 nota <em>selflytja <\/em>\u00fearna eru \u00fdmis ford\u00e6mi fyrir \u00fev\u00ed. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1983 segir: \u201e\u00deurfti a\u00f0 selflytja vatn \u00e1 sta\u00f0inn og f\u00f3ru b\u00edlarnir tveir alls fimm fer\u00f0ir \u00e1 milli.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1988 segir: \u201eVatnsskortur taf\u00f0i sl\u00f6kkvist\u00f6rf og \u00feurfti a\u00f0 selflytja r\u00fam 80 tonn vatns \u00e1 sta\u00f0inn me\u00f0 tankb\u00edl.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>2003 segir: \u201eUngir Reykv\u00edkingar t\u00f3ku sig til \u00ed g\u00e6rdag og selfluttu vatn \u00far Tj\u00f6rninni yfir \u00ed bakgar\u00f0 Al\u00feingish\u00fassins vi\u00f0 Austurv\u00f6ll.\u201c<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd fr\u00e9ttum R\u00edkis\u00fatvarpsins \u00ed g\u00e6r sag\u00f0i sl\u00f6kkvili\u00f0sstj\u00f3rinn \u00ed Grindav\u00edk um vatnsflutninga a\u00f0 gosst\u00f6\u00f0vunum: \u201e\u00c6tli vi\u00f0 ver\u00f0um ekki me\u00f0 einhverja sex, \u00e1tta b\u00edla sem selflytja vatn upp.\u201c \u00dea\u00f0 hafa komi\u00f0 fram efasemdir um hvort s\u00f6gnin selflytja eigi \u00fearna vi\u00f0. \u00dea\u00f0 er enginn vafi \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed s\u00f6gninni felst a\u00f0 \u00fea\u00f0 sem flytja skal tiltekna lei\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5300","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5300"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5302,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5300\/revisions\/5302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}