{"id":5314,"date":"2023-07-30T11:25:54","date_gmt":"2023-07-30T11:25:54","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5314"},"modified":"2023-07-30T11:26:29","modified_gmt":"2023-07-30T11:26:29","slug":"abyrgd-a-enskunotkun-i-ferdathjonustu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/07\/30\/abyrgd-a-enskunotkun-i-ferdathjonustu\/","title":{"rendered":"\u00c1byrg\u00f0 \u00e1 enskunotkun \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu"},"content":{"rendered":"<p>H\u00e9r hafa undanfari\u00f0 veri\u00f0 miklar umr\u00e6\u00f0ur um enskunotkun \u00ed \u00edslenskri fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu. \u00cd \u00fev\u00ed sambandi er r\u00e9tt a\u00f0 rifja upp a\u00f0 \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum hafa komi\u00f0 \u00fat \u00ferj\u00e1r merkar sk\u00fdrslur um tungum\u00e1l \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunni, unnar \u00ed samvinnu H\u00e1sk\u00f3lans \u00e1 H\u00f3lum og \u00c1rnastofnunar \u2013 h\u00f6fundar eru Anna Vilborg Einarsd\u00f3ttir, \u00c1g\u00fasta \u00deorbergsd\u00f3ttir og Sigr\u00ed\u00f0ur Sigur\u00f0ard\u00f3ttir. Sk\u00fdrslurnar heita <em><a href=\"https:\/\/www.ferdamalastofa.is\/static\/research\/files\/radandi_tungumal_i_isl_ferdapdf\">R\u00e1\u00f0andi tungum\u00e1l \u00ed \u00edslenskri fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu<\/a><\/em>,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.holar.is\/static\/files\/Ferdamaladeild\/Utgefid\/skyrsla-1-stada-malstefnu.pdf\"><em>Sta\u00f0a m\u00e1lstefnu \u00ed sto\u00f0kerfi fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunnar. Skiptir h\u00fan m\u00e1li?<\/em><\/a> og\u00a0<a href=\"https:\/\/www.holar.is\/static\/files\/Ferdamaladeild\/Utgefid\/skyrsla-2-nofn-fyrirtaekja.pdf\"><em>N\u00f6fn fyrirt\u00e6kja \u00ed \u00edslenskri fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu<\/em><\/a>.<\/p>\n<p>\u00d3h\u00e6tt er a\u00f0 segja a\u00f0 sk\u00fdrslurnar dragi upp d\u00f6kka mynd af st\u00f6\u00f0u \u00edslensku innan fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunnar og vi\u00f0horfum til \u00edslensku innan greinarinnar. H\u00e9r fylgja nokkrar tilvitnanir \u00ed sk\u00fdrslurnar:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eNi\u00f0urst\u00f6\u00f0ur gefa v\u00edsbendingar um a\u00f0 fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustua\u00f0ilar telji a\u00f0 enska ver\u00f0i a\u00f0 vera r\u00e1\u00f0andi tungum\u00e1l \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu, s\u00e9rstaklega \u00ed marka\u00f0ssetningu og f\u00e6rri en fleiri sj\u00e1 \u00e1st\u00e6\u00f0u til \u00feess a\u00f0 nota \u00edslensku me\u00f0fram ensku. Fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustua\u00f0ilum vir\u00f0ist ekki au\u00f0velt a\u00f0 halda \u00edslenskri tungu \u00e1 lofti e\u00f0a nota hana \u00ed sinni \u00fej\u00f3nustu en br\u00fdnt er a\u00f0 \u00feeir \u00e1tti sig \u00e1 vandanum og velti fyrir s\u00e9r hvernig best er a\u00f0 taka \u00e1 m\u00e1linu.\u201c (<em>R\u00e1\u00f0andi tungum\u00e1l<\/em>, bls. 2)<\/li>\n<li>\u201eMargir (36%) s\u00f6g\u00f0u a\u00f0 starfsf\u00f3lk hef\u00f0i \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku og s\u00e6ktu sl\u00edk n\u00e1mskei\u00f0 ef \u00feau v\u00e6ru \u00ed bo\u00f0i\u00f0. Starfsf\u00f3lk sem veldi \u00fea\u00f0 ger\u00f0i \u00fea\u00f0 yfirleitt \u00e1 eigin kostna\u00f0. Sv\u00f6rin s\u00fdna a\u00f0 meirihluti starfsf\u00f3lks hefur \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku. \u00deeir sem s\u00f6g\u00f0u starfsf\u00f3lk ekki hafa \u00e1huga \u00e1 \u00fev\u00ed s\u00f6g\u00f0u sk\u00fdringuna oftast \u00fe\u00e1 a\u00f0 f\u00f3lk stoppa\u00f0i svo stutt vi\u00f0.\u201c (<em>R\u00e1\u00f0andi tungum\u00e1l<\/em>, bls. 19)<\/li>\n<li>\u201e\u00deannig sv\u00f6ru\u00f0u 42% \u00fe\u00e1tttakenda \u00fev\u00ed til a\u00f0 \u00edslenskun\u00e1m v\u00e6ri ekki \u00ed bo\u00f0i \u00ed n\u00e1grenninu e\u00f0a a\u00f0 ekkert frambo\u00f0 v\u00e6ri \u00e1 hagn\u00fdtu \u00edslenskun\u00e1mi sem k\u00e6mi a\u00f0 notum \u00ed vinnunni. E\u00f0a a\u00f0 spurningin \u00e6tti ekki vi\u00f0 \u00fear sem enginn erlendur starfsma\u00f0ur v\u00e6ri hj\u00e1 fyrirt\u00e6kinu. 49% svarenda s\u00f6g\u00f0u a\u00f0 starfsf\u00f3lki\u00f0 hef\u00f0i ekki \u00e1huga \u00e1 \u00edslenskun\u00e1mi, a\u00f0 n\u00e1mi\u00f0 v\u00e6ri \u00e1 \u00f3heppilegum t\u00edma, e\u00f0a a\u00f0 \u00feau tilgreindu eitthva\u00f0 anna\u00f0, s.s. a\u00f0 engir erlendir starfsmenn v\u00e6ru \u00ed fyrirt\u00e6kinu o.fl. F\u00e6stir e\u00f0a 9% svarenda s\u00f6g\u00f0u starfsf\u00f3lki\u00f0 stoppa of stutt vi\u00f0 \u00e1 vinnusta\u00f0num til a\u00f0 \u00fea\u00f0 t\u00e6ki \u00fev\u00ed fyrir \u00fea\u00f0 a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku, n\u00e1mi\u00f0 v\u00e6ri of d\u00fdrt fyrir starfsf\u00f3lki\u00f0 e\u00f0a a\u00f0 vinnusta\u00f0urinn hef\u00f0i ekki \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 styrkja \u00edslenskun\u00e1m starfsf\u00f3lksins. \u00de\u00e1 kom fram a\u00f0 vetrarn\u00e1mskei\u00f0 g\u00f6gnu\u00f0ust sumarstarfsf\u00f3lki l\u00edti\u00f0.\u201c (<em>R\u00e1\u00f0andi tungum\u00e1l<\/em>, bls. 28)<\/li>\n<li>\u201eVi\u00f0 h\u00f6fum ekki sta\u00f0i\u00f0 okkur vel \u00ed a\u00f0 au\u00f0velda f\u00f3lki a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0. \u00der\u00fdstingur \u00e1 a\u00f0 l\u00e6ra \u00fea\u00f0 er l\u00edtill og sj\u00e1lf gr\u00edpum vi\u00f0 allt of flj\u00f3tt til enskunnar. \u00deetta kemur vel fram \u00ed vi\u00f0t\u00f6lunum. Enginn sag\u00f0ist hafa hvatt erlent starfsf\u00f3lk til a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku. \u00deeir sem vilja l\u00e6ra \u00edslensku hafa sj\u00e1lfir haft frumkv\u00e6\u00f0i\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed og flestir greiddu fyrir \u00fea\u00f0 sj\u00e1lfir.\u201c (<em>R\u00e1\u00f0andi tungum\u00e1l<\/em>, bls. 47-48)<\/li>\n<li>\u201eNi\u00f0urst\u00f6\u00f0ur ranns\u00f3knarinnar gefa v\u00edsbendingu um a\u00f0 andvaraleysi gagnvart st\u00f6\u00f0u \u00edslensku s\u00e9 r\u00edkjandi hvort sem \u00fea\u00f0 er hj\u00e1 opinberum a\u00f0ilum e\u00f0a sto\u00f0kerfi fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunnar.\u201c (<em>Sta\u00f0a \u00edslensku<\/em>, bls. 23)<\/li>\n<li>\u201eVi\u00f0 m\u00e1 b\u00e6ta a\u00f0 kominn er t\u00edmi til spyrja erlenda fer\u00f0amenn um \u00e1huga \u00feeirra \u00e1 a\u00f0 sj\u00e1 og heyra \u00edslensku \u00e1 fer\u00f0 um landi\u00f0 til \u00feess a\u00f0 f\u00e1 \u00fe\u00e6r ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur \u00e1 hreint og vinna \u00fat fr\u00e1 \u00feeim. \u00cd vi\u00f0r\u00e6\u00f0um okkar vi\u00f0 a\u00f0ila, b\u00e6\u00f0i innan og utan fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunnar, hafa komi\u00f0 fram meiningar um a\u00f0 hagst\u00e6\u00f0ast v\u00e6ri a\u00f0 leyfa enskunni a\u00f0 taka vi\u00f0 af \u00edslenskunni.\u201c (<em>Sta\u00f0a \u00edslensku<\/em>, bls. 24)<\/li>\n<li>\u201eNi\u00f0ursta\u00f0an er s\u00fa a\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 stj\u00f3rnv\u00f6ld hafi lagt fram \u00fe\u00e1 kr\u00f6fu til sveitarf\u00e9laganna a\u00f0 \u00feau m\u00f3ti s\u00edna eigin m\u00e1lstefnu hafa \u00feau yfirleitt ekki gert \u00fea\u00f0 og skipuleggjendur fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu og umsj\u00f3nara\u00f0ilar hennar hafa ekki brug\u00f0ist vi\u00f0 ru\u00f0nings\u00e1hrifum ensku \u00e1 \u00edslensku \u00ed augl\u00fdsingum. D\u00e6mi um \u00feetta er stefnurammi Samtaka fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunnar til \u00e1rsins 2030 undir foror\u00f0unum: <em>Lei\u00f0andi \u00ed sj\u00e1lfb\u00e6rri \u00fer\u00f3un<\/em>, \u00fear sem ekkert er fjalla\u00f0 um tungum\u00e1l [\u2026] Er ekki kominn t\u00edmi til a\u00f0 spyrja um sj\u00e1lfb\u00e6rni\u00e1form fer\u00f0am\u00e1layfirvalda gagnvart \u00edslenskri tungu?\u201c (<em>Sta\u00f0a \u00edslensku<\/em>, bls. 24)<\/li>\n<li>\u201eVer\u00f0i \u00edslenska ekki gjaldgeng \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu \u00e1 \u00cdslandi og enska ver\u00f0ur tekin fram yfir hana mun hlj\u00f3mur og \u00e1s\u00fdnd landsins breytast. \u00dear me\u00f0 glatast mikilv\u00e6g s\u00e9rsta\u00f0a og um lei\u00f0 ver\u00f0m\u00e6ti.\u201c (<em>N\u00f6fn fyrirt\u00e6kja<\/em>, bls. 31)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Vitanlega berum vi\u00f0 \u00f6ll \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00edslenskunni og eins og h\u00e9r hefur oft veri\u00f0 l\u00f6g\u00f0 \u00e1hersla \u00e1 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00cdslendingar breyti framkomu sinni og vi\u00f0horfum gagnvart erlendu starfsf\u00f3lki \u2013 s\u00fdni \u00fev\u00ed \u00feolinm\u00e6\u00f0i og \u00fdti undir \u00edslenskunotkun \u00feess. En \u00e1byrg\u00f0 fer\u00f0am\u00e1layfirvalda og \u00feeirra sem reka fyrirt\u00e6ki \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu er s\u00e9rstaklega mikil og \u00fev\u00ed mi\u00f0ur ver\u00f0ur ekki s\u00e9\u00f0 a\u00f0 \u00feeim s\u00e9 \u00feessi \u00e1byrg\u00f0 n\u00f3gu lj\u00f3s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e9r hafa undanfari\u00f0 veri\u00f0 miklar umr\u00e6\u00f0ur um enskunotkun \u00ed \u00edslenskri fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu. \u00cd \u00fev\u00ed sambandi er r\u00e9tt a\u00f0 rifja upp a\u00f0 \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum hafa komi\u00f0 \u00fat \u00ferj\u00e1r merkar sk\u00fdrslur um tungum\u00e1l \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunni, unnar \u00ed samvinnu H\u00e1sk\u00f3lans \u00e1 H\u00f3lum og \u00c1rnastofnunar \u2013 h\u00f6fundar eru Anna Vilborg Einarsd\u00f3ttir, \u00c1g\u00fasta \u00deorbergsd\u00f3ttir og Sigr\u00ed\u00f0ur Sigur\u00f0ard\u00f3ttir. Sk\u00fdrslurnar heita R\u00e1\u00f0andi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5314","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5314"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5316,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5314\/revisions\/5316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}