{"id":5346,"date":"2023-08-10T20:27:29","date_gmt":"2023-08-10T20:27:29","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5346"},"modified":"2023-08-10T20:40:11","modified_gmt":"2023-08-10T20:40:11","slug":"erlendu-heitin-eru-ekki-vandamalid-heldur-hugarfarid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/08\/10\/erlendu-heitin-eru-ekki-vandamalid-heldur-hugarfarid\/","title":{"rendered":"\u00dea\u00f0 er hugarfari\u00f0 sem er vandam\u00e1l, ekki erlendu heitin"},"content":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 hefur veri\u00f0 talsver\u00f0 umr\u00e6\u00f0a b\u00e6\u00f0i \u00e1 netinu og \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum um nafnbreytingu <em>R\u00famfatalagersins<\/em> yfir \u00ed <em>Jysk<\/em>, og s\u00fdnist sitt hverjum. M\u00f6rgum \u00feykir l\u00edtil eftirsj\u00e1 \u00ed gamla nafninu og vissulega er r\u00e9tt a\u00f0 \u00fea\u00f0 er nokku\u00f0 \u00feunglamalegt \u00fe\u00f3tt \u00fear komi styttingin <em>R\u00famf\u00f3 <\/em>til bjargar \u2013 um hana eru r\u00fam sex \u00fe\u00fasund d\u00e6mi \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>en ekki nema r\u00fam fj\u00f6gur \u00fe\u00fasund um fullt nafn verslunarinnar. \u00dear a\u00f0 auki m\u00e1 au\u00f0vita\u00f0 deila um \u00fea\u00f0 hversu g\u00f3\u00f0 \u00edslenska <em>lager<\/em> s\u00e9 \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 hafi vitanlega unni\u00f0 s\u00e9r hef\u00f0 \u00ed m\u00e1linu. En \u00f3neitanlega er tilbreyting a\u00f0 n\u00fdja heiti\u00f0 er danskt en ekki enskt, \u00fe\u00f3tt \u00feau r\u00f6k eigenda fyrir nafnbreytingunni a\u00f0 gamla nafni\u00f0 l\u00fdsi ekki lengur v\u00f6ruvali verslunarinnar eigi au\u00f0vita\u00f0 ekki s\u00ed\u00f0ur vi\u00f0 <em>Jysk<\/em> en <em>R\u00famfatalagerinn<\/em>.<\/p>\n<p>Au\u00f0vita\u00f0 er \u00fea\u00f0 r\u00e9tt sem nefnt hefur veri\u00f0 \u00ed umr\u00e6\u00f0unni a\u00f0 \u00fearna er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a fj\u00f6l\u00fej\u00f3\u00f0lega ke\u00f0ju og \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 h\u00fan hafi sama nafn alls sta\u00f0ar \u00fear sem h\u00fan starfar, eins og t.d. <em>IKEA<\/em> og <em>Elko<\/em> og <em>Bauhaus<\/em> og <em>Costco<\/em> \u2013 og \u00fea\u00f0 er svo sem ekki eins og <em>B\u00f3nus<\/em> og <em>Nett\u00f3<\/em> s\u00e9u s\u00e9rlega \u00edslenskuleg n\u00f6fn. Og erlend n\u00f6fn verslana og veitingah\u00fasa eru engin n\u00fd b\u00f3la \u2013 \u00ed upphafi 20. aldar voru \u00ed Reykjav\u00edk verslanir eins og <em>Thomsens Magas\u00edn<\/em>, <em>H.P. Duus<\/em>, <em>Edinborg <\/em>og <em>J.J. Lambertsen<\/em>, veitingah\u00fas eins og <em>Caf\u00e9 Tivoli <\/em>og <em>Caf\u00e9 Uppsalir<\/em> o.s.frv. En \u00fea\u00f0 sem er s\u00e9rstakt \u00ed \u00feessu tilviki er a\u00f0 veri\u00f0 er a\u00f0 taka \u00far notkun \u00edslenskt heiti sem hefur unni\u00f0 s\u00e9r hef\u00f0 og setja erlent heiti \u00ed sta\u00f0inn \u2013 r\u00e9tt eins og \u00feegar drykkurinn \u201eToppur\u201c var\u00f0 \u201eBonaqua\u201c n\u00fdlega.<\/p>\n<p>Einst\u00f6k erlend heiti, hvort sem \u00fea\u00f0 er \u00e1 verslunum, veitingah\u00fasum e\u00f0a \u00f6\u00f0ru, skipta engu m\u00e1li og \u00fea\u00f0 er engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 \u00e6tla a\u00f0 \u00feau opni lei\u00f0 fyrir straum erlendra or\u00f0a inn \u00ed m\u00e1li\u00f0. \u00dea\u00f0 eru ekki heitin \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r sem \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 hafa \u00e1hyggjur af fyrir h\u00f6nd \u00edslenskunnar, heldur hugsunin \u2013 e\u00f0a kannski fremur hugsunarleysi\u00f0 \u2013 \u00e1 bak vi\u00f0 \u00feau. Af hverju finnst eigendum og stj\u00f3rnendum \u00feessara fyrirt\u00e6kja e\u00f0lilegt og nau\u00f0synlegt a\u00f0 kalla \u00feau erlendum n\u00f6fnum? Sk\u00fdringin er oft s\u00f6g\u00f0 s\u00fa a\u00f0 meginhluti vi\u00f0skiptavina s\u00e9u fer\u00f0af\u00f3lk, en eru einhverjar l\u00edkur \u00e1 a\u00f0 fer\u00f0af\u00f3lk bor\u00f0i frekar \u00e1 veitingasta\u00f0 sem heitir ensku nafni en \u00edslensku? \u00dea\u00f0 er ekki heldur eins og allt fer\u00f0af\u00f3lk sem hinga\u00f0 kemur eigi ensku a\u00f0 m\u00f3\u00f0urm\u00e1li, og sumt skilur alls ekki ensku.<\/p>\n<p>\u00deessi heiti bera \u00feess vegna fyrst og fremst vott um \u00fea\u00f0 (me\u00f0vita\u00f0a e\u00f0a \u00f3me\u00f0vita\u00f0a) vi\u00f0horf \u00feeirra sem reka verslanir og veitingasta\u00f0i a\u00f0 \u00edslenskan henti ekki \u00ed heiti \u00feessara fyrirt\u00e6kja \u2013 s\u00e9 ekki n\u00f3gu smart e\u00f0a k\u00fal. \u00deegar vi\u00f0 sj\u00e1um t\u00e6past verslanir og veitingasta\u00f0i me\u00f0 \u00edslenskum n\u00f6fnum m\u00e1 b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 \u00feetta vi\u00f0horf s\u00edist l\u00edka inn \u00ed almenning. \u00dea\u00f0 getur svo aftur haft \u00feau \u00e1hrif a\u00f0 vi\u00f0 ver\u00f0um \u00f3n\u00e6mari fyrir \u00f3\u00fearfri ensku \u00e1 \u00f6\u00f0rum svi\u00f0um \u2013 h\u00fan er or\u00f0in svo \u00e1berandi og svo v\u00ed\u00f0a \u00ed umhverfi okkar a\u00f0 vi\u00f0 t\u00f6kum ekki eftir \u00fev\u00ed \u00fe\u00f3tt h\u00fan teygi sig sm\u00e1tt og sm\u00e1tt inn \u00e1 fleiri og fleiri svi\u00f0, og \u00e1 endanum ver\u00f0ur ekki aftur sn\u00fai\u00f0. Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 vinna gegn \u00feessu \u2013 ekki erlendum n\u00f6fnum \u00fat af fyrir sig, heldur \u00fev\u00ed hugarfari sem veldur \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feau \u00feykja sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 hefur veri\u00f0 talsver\u00f0 umr\u00e6\u00f0a b\u00e6\u00f0i \u00e1 netinu og \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum um nafnbreytingu R\u00famfatalagersins yfir \u00ed Jysk, og s\u00fdnist sitt hverjum. M\u00f6rgum \u00feykir l\u00edtil eftirsj\u00e1 \u00ed gamla nafninu og vissulega er r\u00e9tt a\u00f0 \u00fea\u00f0 er nokku\u00f0 \u00feunglamalegt \u00fe\u00f3tt \u00fear komi styttingin R\u00famf\u00f3 til bjargar \u2013 um hana eru r\u00fam sex \u00fe\u00fasund d\u00e6mi \u00ed Risam\u00e1lheildinni en [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5346","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5346"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5349,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5346\/revisions\/5349"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}