{"id":5356,"date":"2023-08-11T22:59:26","date_gmt":"2023-08-11T22:59:26","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5356"},"modified":"2023-08-11T22:59:26","modified_gmt":"2023-08-11T22:59:26","slug":"ovirk-lagaakvaedi-um-islenskt-mal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/08\/11\/ovirk-lagaakvaedi-um-islenskt-mal\/","title":{"rendered":"\u00d3virk laga\u00e1kv\u00e6\u00f0i um \u00edslenskt m\u00e1l"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/k\/21fa5b2e-90a8-4269-96d2-059011165e53-1691690584880\">vi\u00f0tali<\/a> \u00e1 <em>Bylgjunni <\/em>\u00ed g\u00e6r minntist \u00d3l\u00edna Kjer\u00falf \u00deorvar\u00f0ard\u00f3ttir \u00e1 \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00e1\u00f0ur hef\u00f0i \u00fea\u00f0 veri\u00f0 lagaskylda a\u00f0 fyrirt\u00e6ki b\u00e6ru \u00edslensk n\u00f6fn en \u00fea\u00f0 v\u00e6ri n\u00fa falli\u00f0 \u00far l\u00f6gum, og sag\u00f0i \u201e\u00dea\u00f0 sem einu sinni var getur or\u00f0i\u00f0 aftur\u201c. \u00deau l\u00f6g sem \u00fearna er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a eru <em><a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/153b\/1903042.html\">L\u00f6g um verslanaskr\u00e1r, firmu og pr\u00f3k\u00faruumbo\u00f0<\/a> <\/em>fr\u00e1 1903 (!) og \u00fear er umr\u00e6tt \u00e1kv\u00e6\u00f0i reyndar enn a\u00f0 finna \u00ed 8. grein sem hlj\u00f3\u00f0ar svo: \u201eHver s\u00e1 er stundar atvinnurekstur skal hl\u00fd\u00f0a \u00e1kv\u00e6\u00f0um \u00feeim, er h\u00e9r fara \u00e1 eftir, um nafn \u00fea\u00f0, er hann notar vi\u00f0 atvinnuna, [\u2026] enda beri fyrirt\u00e6ki\u00f0 og atvinnustarfsemi \u00feess n\u00f6fn, sem samr\u00fdmist \u00edslensku m\u00e1lkerfi a\u00f0 d\u00f3mi skr\u00e1setjara.\u201c N\u00fa er \u00fea\u00f0 verkefni Fyrirt\u00e6kjaskr\u00e1r a\u00f0 meta hvort firman\u00f6fn samr\u00fdmist l\u00f6gum, m.a. hva\u00f0 var\u00f0ar umr\u00e6tt \u00e1kv\u00e6\u00f0i.<\/p>\n<p>\u00c1 vef Fyrirt\u00e6kjaskr\u00e1r <a href=\"https:\/\/www.skatturinn.is\/fyrirtaekjaskra\/stofnun-felaga\/vidmid-vid-skraningu-firmaheita\/\">segir<\/a> \u00fe\u00f3 a\u00f0 h\u00fan telji sig \u201ea\u00f0eins lei\u00f0beinandi a\u00f0ila \u00ed m\u00e1lum er var\u00f0ar firmaheiti\u201c og \u00e1kvar\u00f0anir hennar s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 k\u00e6ra til menningar- og vi\u00f0skiptar\u00e1\u00f0uneytisins og s\u00ed\u00f0an til d\u00f3mst\u00f3la ef \u00fev\u00ed er a\u00f0 skipta. \u00cd lei\u00f0beiningum segir: \u201eFyrirt\u00e6kjaskr\u00e1 leggur ekki lengur bann vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 menn noti erlend heiti \u00ed firmanafni s\u00ednu\u201c og enn fremur: \u201eFyrirt\u00e6kjaskr\u00e1 hefur \u00e1 sl. \u00e1rum og \u00e1ratugum hins vegar veri\u00f0 a\u00f0 draga \u00far kr\u00f6fum a\u00f0 \u00feessu leyti, s\u00e9rstaklega me\u00f0 hli\u00f0sj\u00f3n af \u00fev\u00ed a\u00f0 ekki eru lengur a\u00f0eins skr\u00e1\u00f0 \u00edslensk firmaheiti \u00ed skr\u00e1na. \u00dea\u00f0 kemur \u00fe\u00f3 alltaf upp \u00f6\u00f0ru hvoru a\u00f0 neita\u00f0 er um skr\u00e1ningu \u00e1 heiti \u00fear sem \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur tali\u00f0 brj\u00f3ta \u00fea\u00f0 sterklega gegn \u00edslensku m\u00e1lkerfi a\u00f0 ekki er tali\u00f0 unnt a\u00f0 heimila skr\u00e1ningu \u00feess \u00ed opinberar skr\u00e1r.\u201c<\/p>\n<p>L\u00f6gin eru sem s\u00e9 \u00f3breytt, en slaka\u00f0 hefur veri\u00f0 \u00e1 framkv\u00e6mdinni hva\u00f0 \u00feetta var\u00f0ar. En me\u00f0an l\u00f6gunum var fylgt fastar eftir \u2013 a\u00f0 nafninu til \u2013 var reyndar s\u00edfellt veri\u00f0 a\u00f0 fara \u00ed kringum \u00feau, me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 skr\u00e1 eitt nafn \u00ed firmaskr\u00e1 en nota anna\u00f0 \u00ed kynningum og augl\u00fdsingum. \u00deetta var alkunna og oft um \u00fea\u00f0 r\u00e6tt. \u00deekkt <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1678873?iabr=on#page\/n34\/mode\/1up\/\">d\u00e6mi<\/a> var <em>Veitingah\u00fasi\u00f0 \u00c1lfabakka 8 hf.<\/em> sem svo h\u00e9t \u00ed firmaskr\u00e1, en almenningur \u00feekkti undir heitinu <em>Broadway<\/em>. \u00deetta er \u00fev\u00ed d\u00e6mi um laga\u00e1kv\u00e6\u00f0i sem \u00ed reynd var ekki h\u00e6gt a\u00f0 fylgja eftir, og ekki vir\u00f0ist hafa veri\u00f0 vilji fyrir \u00fev\u00ed hj\u00e1 stj\u00f3rnv\u00f6ldum a\u00f0 breyta l\u00f6gunum \u00feannig a\u00f0 ekki v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 fara kringum \u00feau \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt. Ni\u00f0ursta\u00f0an hefur \u00ed sta\u00f0inn or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 l\u00e1ta eins og \u00feetta \u00e1kv\u00e6\u00f0i s\u00e9 ekki til. \u00dea\u00f0 er ekki heppilegt.<\/p>\n<p>Anna\u00f0 d\u00e6mi um v\u00edsun til \u00edslensks m\u00e1ls \u00ed l\u00f6gum er \u00ed <em><a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/153b\/2005057.html\">L\u00f6gum um eftirlit me\u00f0 vi\u00f0skiptah\u00e1ttum og marka\u00f0ssetningu<\/a> <\/em>fr\u00e1 2005 en \u00fear segir \u00ed 6. grein: \u201eAugl\u00fdsingar sem h\u00f6f\u00f0a eiga til \u00edslenskra neytenda skulu vera \u00e1 \u00edslensku.\u201c Vi\u00f0 \u00feekkjum samt fj\u00f6lda d\u00e6ma um augl\u00fdsingar sem eru a\u00f0 meira e\u00f0a minna leyti \u00e1 ensku. Stundum geta augl\u00fdsendur e.t.v. sk\u00e1ka\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed skj\u00f3li a\u00f0 \u00feeir s\u00e9u ekki a\u00f0 h\u00f6f\u00f0a til \u00cdslendinga, t.d. \u00e1 veitingast\u00f6\u00f0um \u00fear sem mikill meirihluti gesta er erlent fer\u00f0af\u00f3lk, en eftir sem \u00e1\u00f0ur gengur \u00fea\u00f0 gegn \u00edslenskri m\u00e1lstefnu a\u00f0 augl\u00fdsa eing\u00f6ngu \u00e1 ensku. En \u00fea\u00f0 er me\u00f0 \u00feessi l\u00f6g eins og firmal\u00f6gin, a\u00f0 miki\u00f0 skortir \u00e1 a\u00f0 \u00feeim s\u00e9 framfylgt. \u00dea\u00f0 er til l\u00edtils a\u00f0 hafa \u00e1kv\u00e6\u00f0i um \u00edslensku \u00ed l\u00f6gum ef okkur skortir vilja og getu til a\u00f0 framfylgja \u00feeim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd vi\u00f0tali \u00e1 Bylgjunni \u00ed g\u00e6r minntist \u00d3l\u00edna Kjer\u00falf \u00deorvar\u00f0ard\u00f3ttir \u00e1 \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00e1\u00f0ur hef\u00f0i \u00fea\u00f0 veri\u00f0 lagaskylda a\u00f0 fyrirt\u00e6ki b\u00e6ru \u00edslensk n\u00f6fn en \u00fea\u00f0 v\u00e6ri n\u00fa falli\u00f0 \u00far l\u00f6gum, og sag\u00f0i \u201e\u00dea\u00f0 sem einu sinni var getur or\u00f0i\u00f0 aftur\u201c. \u00deau l\u00f6g sem \u00fearna er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a eru L\u00f6g um verslanaskr\u00e1r, firmu og pr\u00f3k\u00faruumbo\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5356","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5356","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5356"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5356\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5357,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5356\/revisions\/5357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}