{"id":5375,"date":"2023-08-18T16:17:20","date_gmt":"2023-08-18T16:17:20","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5375"},"modified":"2023-08-18T16:18:26","modified_gmt":"2023-08-18T16:18:26","slug":"enska-i-thjodleikhusinu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/08\/18\/enska-i-thjodleikhusinu\/","title":{"rendered":"Enska \u00ed \u00dej\u00f3\u00f0leikh\u00fasinu"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd vi\u00f0tali vi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0leikh\u00fasstj\u00f3ra \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>\u00ed dag segir hann: \u201e\u00c1 sama t\u00edma erum vi\u00f0 l\u00edka a\u00f0 horfa \u00e1 a\u00f0ra h\u00f3pa sem ekki hafa haft gott a\u00f0gengi a\u00f0 h\u00fasinu, til d\u00e6mis \u00fe\u00e1 sem tala ekki \u00edslensku og erum vi\u00f0 a\u00f0 byrja a\u00f0 texta leiks\u00fdningar \u00e1 ensku \u00ed vetur l\u00edka. Vi\u00f0 erum a\u00f0 reyna allt sem vi\u00f0 getum til \u00feess a\u00f0 standa undir nafni sem alv\u00f6ru \u00fej\u00f3\u00f0leikh\u00fas og leikh\u00fas \u00ed eigu \u00fej\u00f3\u00f0arinnar.\u201c Sumum finnst \u00f6rugglega mega setja spurningarmerki vi\u00f0 \u00feetta. \u00dej\u00f3\u00f0leikh\u00fasinu er \u00e6tla\u00f0 samkv\u00e6mt <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/153b\/2019165.html\">l\u00f6gum<\/a> a\u00f0 \u201evera til fyrirmyndar um listr\u00e6nan flutning vi\u00f0fangsefna \u00e1 \u00edslensku\u201c \u2013 er \u00fe\u00e1 einhver skynsemi \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 setja enskan texta vi\u00f0 s\u00fdningar? Er \u00fearna ekki enn veri\u00f0 a\u00f0 auka hlut enskunnar \u00ed \u00edslensku m\u00e1lsamf\u00e9lagi sem m\u00f6rgum finnst \u00fe\u00f3 meira en n\u00f3gu st\u00f3r fyrir?<\/p>\n<p>M\u00e9r finnst \u00feetta mj\u00f6g j\u00e1kv\u00e6tt og til fyrirmyndar. Eins og \u00e9g hef margsagt er enskan enginn \u00f3vinur \u2013 vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 horfast \u00ed augu vi\u00f0 a\u00f0 h\u00fan er komin til a\u00f0 vera \u00ed \u00edslensku m\u00e1lsamf\u00e9lagi og h\u00e9r mun \u00e1fram vera st\u00f3r h\u00f3pur f\u00f3lks sem kann ekki \u00edslensku til fulls. Innflytjendur eru n\u00fa um 18% mannfj\u00f6ldans og \u00fe\u00f3tt f\u00e1ir \u00feeirra eigi ensku a\u00f0 m\u00f3\u00f0urm\u00e1li skilur meginhluti \u00feeirra v\u00e6ntanlega m\u00e1li\u00f0 a\u00f0 einhverju leyti, enda enska a\u00f0alsamskiptam\u00e1l milli innflytjenda og innf\u00e6ddra. \u00deess vegna \u00e6tti enskur texti a\u00f0 geta gagnast verulegum hluta innflytjenda. Auk \u00feess kunna au\u00f0vita\u00f0 margir \u00feeirra eitthva\u00f0 \u00ed \u00edslensku og me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00fdta s\u00e9r samspil tals, texta og leikr\u00e6nnar tj\u00e1ningar \u00e6ttu \u00feeir a\u00f0 geta noti\u00f0 leiks\u00fdninga me\u00f0 enskum texta mun betur en \u00e1\u00f0ur.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00edslenska ver\u00f0i \u00e1fram a\u00f0alsamskiptam\u00e1l \u00ed landinu og \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur h\u00fan ekki til framb\u00fa\u00f0ar nema h\u00fan n\u00e1i \u00ed miklu meira m\u00e6li en n\u00fa er til hins st\u00f3ra h\u00f3ps innflytjenda. En forsendan fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00fan geri \u00fea\u00f0 er a\u00f0 \u00fea\u00f0 f\u00f3lk einangrist ekki \u00ed s\u00ednum m\u00e1lsamf\u00e9l\u00f6gum, heldur finnist \u00fea\u00f0 velkomi\u00f0 \u00ed \u00edslensku m\u00e1lsamf\u00e9lagi og geti noti\u00f0 alls \u00feess sem \u00fea\u00f0 hefur upp \u00e1 a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a \u2013 \u00fear \u00e1 me\u00f0al menningar og lista. \u00deess vegna er mikilv\u00e6gt a\u00f0 au\u00f0velda f\u00f3lki me\u00f0 takmarka\u00f0a \u00edslenskukunn\u00e1ttu a\u00f0 s\u00e6kja leikh\u00fas. \u00de\u00f3tt a\u00f0fer\u00f0in til \u00feess s\u00e9 a\u00f0 nota enskan texta vinnur \u00fea\u00f0 ekki gegn \u00edslenskunni, enda v\u00edkur h\u00fan ekki fyrir enskunni. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti styrkir \u00feetta \u00edslenskuna til lengri t\u00edma liti\u00f0. \u00deess vegna er \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 fagna \u00feessum \u00e1formum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd vi\u00f0tali vi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0leikh\u00fasstj\u00f3ra \u00ed Morgunbla\u00f0inu \u00ed dag segir hann: \u201e\u00c1 sama t\u00edma erum vi\u00f0 l\u00edka a\u00f0 horfa \u00e1 a\u00f0ra h\u00f3pa sem ekki hafa haft gott a\u00f0gengi a\u00f0 h\u00fasinu, til d\u00e6mis \u00fe\u00e1 sem tala ekki \u00edslensku og erum vi\u00f0 a\u00f0 byrja a\u00f0 texta leiks\u00fdningar \u00e1 ensku \u00ed vetur l\u00edka. Vi\u00f0 erum a\u00f0 reyna allt sem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5375","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5375"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5377,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5375\/revisions\/5377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}