{"id":5396,"date":"2023-08-28T19:44:35","date_gmt":"2023-08-28T19:44:35","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5396"},"modified":"2023-08-28T19:46:43","modified_gmt":"2023-08-28T19:46:43","slug":"er-islenskan-i-haettu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/08\/28\/er-islenskan-i-haettu\/","title":{"rendered":"Er \u00edslenskan \u00ed h\u00e6ttu?"},"content":{"rendered":"<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u00c1 <em>V\u00edsi <\/em>\u00ed dag skrifar Haukur Arn\u00fe\u00f3rsson athyglisver\u00f0a <\/span><a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20232455421d\/er-islenskan-i-haettu-\">grein<\/a> sem tekur \u00e1 m\u00f6rgu. \u00c9g get teki\u00f0 undir margt af \u00fev\u00ed sem h\u00e9r segir en \u00fe\u00f3 eru nokkur atri\u00f0i sem m\u00e9r finnst \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 gera athugasemdir vi\u00f0 e\u00f0a hnykkja \u00e1.<\/div>\n<ul class=\"x1e56ztr x1xmf6yo x1xfsgkm xtaz4m5\">\n<li>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u201eN\u00fdlega var tilkynnt a\u00f0 \u00edslenska yr\u00f0i fyrsta tungum\u00e1li\u00f0 sem AI-gervigreindarkerfi\u00f0 ChatGPT styddi.\u201c<\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u00dea\u00f0 er ekki r\u00e9tt. ChatGPT vinnur me\u00f0 fj\u00f6lm\u00f6rg tungum\u00e1l. Hi\u00f0 r\u00e9tta er a\u00f0 \u00edslenska var valin til a\u00f0 vera fyrst tungum\u00e1l, utan ensku, sem yr\u00f0i unni\u00f0 me\u00f0 \u00ed s\u00e9rst\u00f6ku <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/03\/17\/timamot-i-islenskri-maltaekni\/\">\u00fer\u00f3unarverkefni<\/a> hj\u00e1 OpenAI.<\/span><\/div>\n<ul class=\"x1e56ztr x1xmf6yo x1xfsgkm xtaz4m5\">\n<li>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u201eEf \u00cdslendingar \u00e6tla a\u00f0 hafa fer\u00f0amennsku sem megin tekjulind ver\u00f0a \u00feeir a\u00f0 vir\u00f0a \u00fea\u00f0. \u00deess vegna \u00fearf lei\u00f0beiningar \u00e1 ensku. Skilti \u00e1 flugv\u00f6llum og \u00f6\u00f0rum st\u00f6\u00f0um \u00ed beinni fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu eru \u00fev\u00ed \u00e1 ensku, auk \u00edslensku \u00fear sem \u00cdslendingar fara um.\u201c<\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u00dea\u00f0 er engin andsta\u00f0a vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00fdmiss konar lei\u00f0beiningar og skilti s\u00e9u \u00e1 ensku, ef \u00edslenska fylgir. Hins vegar eru oft ger\u00f0ar athugasemdir vi\u00f0 a\u00f0 eing\u00f6ngu enska s\u00e9 notu\u00f0 \u2013 sem er oft gert, jafnvel \u00fear sem \u00cdslendingar fara um.<\/span><\/div>\n<ul class=\"x1e56ztr x1xmf6yo x1xfsgkm xtaz4m5\">\n<li>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u201e\u00de\u00f3tt vi\u00f0 h\u00f6fum \u00e1 \u00feessari \u00f6ld fengi\u00f0 n\u00fdja erlenda kynsl\u00f3\u00f0 \u2013 sem ver\u00f0ur m\u00e1ll\u00edtil \u00e1 \u00edslensku \u2013 \u00fe\u00e1 \u00fe\u00fd\u00f0ir \u00fea\u00f0 varla a\u00f0 \u00edslenskan standi veikt. Ekki var \u00fea\u00f0 raunin \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00f6ld. B\u00f6rn n\u00fdb\u00faanna ganga \u00ed \u00edslenska sk\u00f3la og l\u00e6ra l\u00fdtalausa \u00edslensku.\u201c<\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u00dev\u00ed mi\u00f0ur er \u00e9g ekki viss um a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 r\u00e9tt. A\u00f0st\u00e6\u00f0ur n\u00fa eru allt a\u00f0rar en \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00f6ld eins og h\u00e9r hefur oft veri\u00f0 r\u00e6tt. \u00ddmislegt bendir til \u00feess a\u00f0 \u00f6nnur kynsl\u00f3\u00f0 innflytjenda s\u00e9 ekki n\u00e6gilega sterk \u00ed \u00edslensku \u2013 a.m.k. er \u00fea\u00f0 sta\u00f0reynd a\u00f0 brottfall \u00far n\u00e1mi er miklu meira me\u00f0al barna innflytjenda en annarra.<\/span><\/div>\n<ul class=\"x1e56ztr x1xmf6yo x1xfsgkm xtaz4m5\">\n<li>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u201e\u00de\u00e1 veltir ma\u00f0ur \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r hvort m\u00e1lv\u00edsindamennirnir veki upp \u00fej\u00f3\u00f0ernishyggju, sem blundar hj\u00e1 h\u00e6gra f\u00f3lki og enn frekar hj\u00e1 \u00fev\u00ed vinstra megin (t.d. vegna hersins og andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 vestr\u00e6na samvinnu \u00ed NAT\u00d3) \u2013 \u00fej\u00f3\u00f0ernishyggju sem g\u00e6ti \u00f3gna\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0asamvinnu \u00fej\u00f3\u00f0arinnar.\u201c<\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u00deetta er raunveruleg h\u00e6tta sem full \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 vekja athygli \u00e1 og \u00e9g hef oft vara\u00f0 vi\u00f0.<\/span><\/div>\n<ul class=\"x1e56ztr x1xmf6yo x1xfsgkm xtaz4m5\">\n<li>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u201eM\u00f6gulegt er a\u00f0 hr\u00e6\u00f0slan vi\u00f0 veikingu \u00edslenskunnar lei\u00f0i til and\u00fa\u00f0ar \u00e1 f\u00f3lki af erlendu bergi brotnu, til d\u00f3naskapar vi\u00f0 afgrei\u00f0sluf\u00f3lk sem ekki hefur fullt vald \u00e1 m\u00e1linu, til upphr\u00f3pana \u00e1 g\u00f6tu og jafnvel eineltis og \u00e1r\u00e1sa.\u201c<\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u00deetta er l\u00edka r\u00e9tt og \u00e9g hef oft r\u00e6tt um \u00feetta. \u00dea\u00f0 er \u00f3t\u00e6kt a\u00f0 mismuna f\u00f3lki eftir \u00edslenskukunn\u00e1ttu e\u00f0a l\u00e1ta \u00fea\u00f0 bitna \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00edslenskukunn\u00e1tta \u00feess er takm\u00f6rku\u00f0.<\/span><\/div>\n<ul class=\"x1e56ztr x1xmf6yo x1xfsgkm xtaz4m5\">\n<li>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u201e\u00fea\u00f0 a\u00f0 fyrsta kynsl\u00f3\u00f0 innflytjenda mun aldrei tala g\u00f3\u00f0a \u00edslensku hr\u00e6\u00f0ir marga, enda \u00fe\u00f3tt lj\u00f3st s\u00e9 a\u00f0 \u00f6nnur kynsl\u00f3\u00f0in muni gera \u00fea\u00f0.\u201c<\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u00dea\u00f0 er geysilega mikilv\u00e6gt fyrir okkur a\u00f0 venja okkur vi\u00f0 \u201e\u00f3fullkomna\u201c \u00edslensku. En eins og \u00e1\u00f0ur segir finnst m\u00e9r \u00fev\u00ed mi\u00f0ur ekki lj\u00f3st a\u00f0 \u00f6nnur kynsl\u00f3\u00f0 innflytjenda muni ver\u00f0a fullf\u00e6r \u00ed \u00edslensku.<\/span><\/div>\n<ul class=\"x1e56ztr x1xmf6yo x1xfsgkm xtaz4m5\">\n<li>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u201eVerst af \u00f6llu v\u00e6ri ef hr\u00e6\u00f0slan um \u00f6rl\u00f6g \u00edslenskunnar leiddi af s\u00e9r ras\u00edsk vi\u00f0horf og \u00e1r\u00e1sir \u00e1 erlent f\u00f3lk.\u201c<\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"x1e56ztr\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x6prxxf xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\">\u00deetta tek \u00e9g heils hugar undir og \u00fea\u00f0 er mj\u00f6g mikilv\u00e6gt a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir a\u00f0 \u00feetta gerist.<\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 V\u00edsi \u00ed dag skrifar Haukur Arn\u00fe\u00f3rsson athyglisver\u00f0a grein sem tekur \u00e1 m\u00f6rgu. \u00c9g get teki\u00f0 undir margt af \u00fev\u00ed sem h\u00e9r segir en \u00fe\u00f3 eru nokkur atri\u00f0i sem m\u00e9r finnst \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 gera athugasemdir vi\u00f0 e\u00f0a hnykkja \u00e1. \u201eN\u00fdlega var tilkynnt a\u00f0 \u00edslenska yr\u00f0i fyrsta tungum\u00e1li\u00f0 sem AI-gervigreindarkerfi\u00f0 ChatGPT styddi.\u201c \u00dea\u00f0 er ekki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5396","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5396","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5396"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5396\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5398,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5396\/revisions\/5398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}