{"id":5435,"date":"2023-09-09T08:00:25","date_gmt":"2023-09-09T08:00:25","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5435"},"modified":"2023-09-07T15:08:54","modified_gmt":"2023-09-07T15:08:54","slug":"fyrir-hlidina-a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/09\/09\/fyrir-hlidina-a\/","title":{"rendered":"Fyrir hli\u00f0ina \u00e1"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g var ekki fyrr b\u00fainn a\u00f0 <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/09\/04\/fyrir-bakvid-hus\/?fbclid=IwAR09taVFiXwdm4aKOFHstkeKbD5SPBwauf5eOnxaigMHZIY3f4qntGD4u2M\">skrifa<\/a> um sambandi\u00f0 <em>fyrir bakvi\u00f0<\/em> en anna\u00f0 hli\u00f0st\u00e6tt samband kom upp \u00ed hendurnar \u00e1 m\u00e9r \u2013 <em>fyrir hli\u00f0ina \u00e1<\/em>. R\u00famlega \u00fer\u00edtug kona skrifa\u00f0i h\u00e9r og sag\u00f0ist alltaf hafa sagt \u00feetta en ekki <em>vi\u00f0 hli\u00f0ina \u00e1<\/em>, og r\u00famlega fimmtugur karlma\u00f0ur sag\u00f0ist einnig alltaf hafa sagt \u00feetta. Vi\u00f0 sko\u00f0un \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>fann \u00e9g h\u00e1tt \u00ed 90 d\u00e6mi um <em>fyrir hli\u00f0ina \u00e1<\/em> og <em>fyrir hli\u00f0in\u00e1<\/em>, flest af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum en \u00fe\u00f3 f\u00e1ein af vefmi\u00f0lum. \u00deegar a\u00f0 er g\u00e1\u00f0 \u00e6ttu \u00feessi samb\u00f6nd ekki a\u00f0 koma \u00e1 \u00f3vart. Vi\u00f0 notum forsetninguna <em>fyrir <\/em>\u00ed flestum or\u00f0asamb\u00f6ndum sem t\u00e1kna sta\u00f0setningu \u2013 segjum <em>fyrir aftan<\/em>, <em>fyrir framan<\/em>, <em>fyrir ofan<\/em>, <em>fyrir ne\u00f0an<\/em>, <em>fyrir utan<\/em>, <em>fyrir innan<\/em>, <em>fyrir nor\u00f0an<\/em>, <em>fyrir sunnan<\/em>, <em>fyrir austan<\/em>, <em>fyrir vestan <\/em>\u2013 \u00fev\u00ed ekki <em>fyrir bakvi\u00f0 <\/em>og <em>fyrir hli\u00f0ina \u00e1<\/em>?<\/p>\n<p>\u00cd huga barna sem eru a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0 hl\u00fdtur \u00fea\u00f0 a\u00f0 vera mj\u00f6g r\u00f6kr\u00e9tt. Vissulega eru <em>bak <\/em>og <em>hli\u00f0<\/em> upphaflega nafnor\u00f0 en ekki atviksor\u00f0 eins og <em>-an<\/em>-or\u00f0in en hafa fyrir l\u00f6ngu misst nafnor\u00f0se\u00f0li sitt og runni\u00f0 saman vi\u00f0 me\u00f0fylgjandi forsetningu, or\u00f0i\u00f0 <em>bakvi\u00f0 <\/em>og <em>hli\u00f0in\u00e1 <\/em>\u00ed huga f\u00f3lks \u2013 og oft \u00ed riti. \u00cd athugasemd vi\u00f0 pistil minn um <em>fyrir bakvi\u00f0 <\/em>var skrifa\u00f0: \u201e\u00deetta sag\u00f0i \u00e9g alltaf \u00feegar \u00e9g var l\u00edtil [\u2026] fyrir m\u00e9r var \u00feetta r\u00f6kr\u00e9tt \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 var j\u00fa \u201eframan\u201c og \u201ebakvi\u00f0\u201c og svo var ma\u00f0ur a\u00f0 leika s\u00e9r anna\u00f0hvort \u201efyrir framan h\u00fasi\u00f0\u201c e\u00f0a \u201efyrir bakvi\u00f0 h\u00fasi\u00f0\u201c.\u201c Tr\u00falegt er a\u00f0 m\u00f6rg b\u00f6rn fari \u00ed gegnum \u00feetta skei\u00f0 \u2013 segi <em>fyrir bakvi\u00f0<\/em> og <em>fyrir hli\u00f0in\u00e1<\/em> um t\u00edma en \u00e1tti sig svo \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 er ekki \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 m\u00e1l fullor\u00f0inna og breyti \u00feessu. \u00deannig er e\u00f0lileg m\u00e1ltaka.<\/p>\n<p>En eins og me\u00f0 \u00f6nnur fr\u00e1vik barna fr\u00e1 m\u00e1li fullor\u00f0inna m\u00e1 alltaf b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 hj\u00e1 einhverjum haldist \u00feetta \u00ed m\u00e1linu fram \u00e1 fullor\u00f0ins\u00e1r \u2013 \u00feau haldi \u00e1fram a\u00f0 segja <em>fyrir bakvi\u00f0 <\/em>og <em>fyrir hli\u00f0in\u00e1<\/em>. \u00deannig ver\u00f0a m\u00e1lbreytingar. \u00dea\u00f0 er e\u00f0lileg \u00fer\u00f3un m\u00e1lsins. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir hins vegar ekki a\u00f0 e\u00f0lilegt s\u00e9 a\u00f0 vi\u00f0urkenna <em>fyrir bakvi\u00f0<\/em> og <em>fyrir hli\u00f0in\u00e1<\/em> sem \u201er\u00e9tt m\u00e1l\u201c. \u00deetta vir\u00f0ist ekki vera \u00fatbreitt \u00ed m\u00e1li fullor\u00f0inna \u2013 t\u00e6p 90 d\u00e6mi um <em>fyrir hli\u00f0in\u00e1<\/em> og \u00e1 anna\u00f0 hundra\u00f0 um <em>fyrir bakvi\u00f0 <\/em>er ekki miki\u00f0 \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>sem hefur a\u00f0 geyma h\u00e1tt \u00e1 \u00feri\u00f0ja milljar\u00f0 or\u00f0a. \u00deetta uppfyllir varla \u00feau <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2021%2F06%2F06%2Fhvad-er-malvenja%2F%3Ffbclid%3DIwAR2JU1i642bdQPANRQK3UWFwhS2moj19qqhV2g8DyMAEuQQArRox6tGbqJk&amp;h=AT2FWuOMqAILFhhKuD9CxJsQXy0uNM7HXBBwp7Gv_KDEavFKpBWQ4JKY_d2dke6yonpsZPJUqUHip1fhTfBrVErrS70cgYC3qrf3nc_kpDCkIFpid0LmJ4LObKXpR7Fkeg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3q35VZ0taqF96LsjIEfwQQm6cQiUTnEp7IZ6hBIfO-ZJrDy8PUL49432X_CCOP5ZGbTSyera3mX4TQ-FdtM4_j04hb0KTw81RVAaaNCVxmug_bD_JBwQ0c9SZQVfj7kzluD2F4lSoxWlx9BG7H8I_ffHljFenL\">skilyr\u00f0i<\/a> sem \u00fearf til a\u00f0 teljast m\u00e1lvenja og getur \u00fear af lei\u00f0andi ekki talist <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.visindavefur.is%2Fsvar.php%3Fid%3D2148%26fbclid%3DIwAR1PPJMnpB_DD_4jIqnd5ziTS4u0T6dZp24mW71O5meMy87VlgD5aDNAV-M&amp;h=AT18qOaCp1zjv3Fto8xysRtxNekF4k5mTGZL4RXm8md3tTZtDDTwHjHEboH4vsQgKmLvjbintVYEsnh9Es_LtDo7XcE3m3YwELRcr5wYic-eCCnZEq_rDAU8Z5naFquVMw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3q35VZ0taqF96LsjIEfwQQm6cQiUTnEp7IZ6hBIfO-ZJrDy8PUL49432X_CCOP5ZGbTSyera3mX4TQ-FdtM4_j04hb0KTw81RVAaaNCVxmug_bD_JBwQ0c9SZQVfj7kzluD2F4lSoxWlx9BG7H8I_ffHljFenL\">r\u00e9tt m\u00e1l<\/a> \u2013 enn. En fari \u00feeim fj\u00f6lgandi sem hafa \u00feetta \u00ed m\u00e1li s\u00ednu \u00e1 fullor\u00f0ins\u00e1rum kemur v\u00e6ntanlega a\u00f0 \u00fev\u00ed.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g var ekki fyrr b\u00fainn a\u00f0 skrifa um sambandi\u00f0 fyrir bakvi\u00f0 en anna\u00f0 hli\u00f0st\u00e6tt samband kom upp \u00ed hendurnar \u00e1 m\u00e9r \u2013 fyrir hli\u00f0ina \u00e1. R\u00famlega \u00fer\u00edtug kona skrifa\u00f0i h\u00e9r og sag\u00f0ist alltaf hafa sagt \u00feetta en ekki vi\u00f0 hli\u00f0ina \u00e1, og r\u00famlega fimmtugur karlma\u00f0ur sag\u00f0ist einnig alltaf hafa sagt \u00feetta. Vi\u00f0 sko\u00f0un \u00ed Risam\u00e1lheildinni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5435","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5435"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5437,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5435\/revisions\/5437"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}