{"id":5471,"date":"2023-09-18T08:00:48","date_gmt":"2023-09-18T08:00:48","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5471"},"modified":"2023-09-17T15:43:27","modified_gmt":"2023-09-17T15:43:27","slug":"milliskyrtur-og-naerskyrtur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/09\/18\/milliskyrtur-og-naerskyrtur\/","title":{"rendered":"Milliskyrtur, n\u00e6rskyrtur \u2013 og fars\u00edmar"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fdjum or\u00f0um \u00ed m\u00e1linu, ekki s\u00edst t\u00f6kuor\u00f0um, er oft fundi\u00f0 \u00fea\u00f0 helst til for\u00e1ttu a\u00f0 \u00feau \u00fatr\u00fdmi eldri or\u00f0um s\u00f6mu merkingar og stu\u00f0li \u00feannig a\u00f0 m\u00e1lf\u00e1t\u00e6kt. Eins og \u00e9g hef \u00e1\u00f0ur skrifa\u00f0 um veit \u00e9g ekki hva\u00f0 oft \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 \u00fev\u00ed haldi\u00f0 fram a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>snj\u00f3stormur<\/em> s\u00e9 a\u00f0 \u00fatr\u00fdma gamalgr\u00f3num or\u00f0um eins og <em>bylur<\/em>, <em>st\u00f3rhr\u00ed\u00f0<\/em>, <em>kafald <\/em>o.fl. Einf\u00f6ld <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Funi.hi.is%2Feirikur%2F2021%2F03%2F23%2Fvedurfarsord%2F%3Ffbclid%3DIwAR3hKlKi8_Twruq7gJod4nMOnXgKaViQoFMvTJ02XkA7QfW2L8BOuYwvybc&amp;h=AT1MG0XkELs4yDzEgGMdkQwyKsZ55qwOIClfbQh4iO_BtD-LIjTCNDVL9i_R_-ppETFBy_OY5TZn4Q9JFBhYOx5JeTUGY-oCb5lGaHQC6MH6md2Qo3-e4ZxVM8dRvoMwxA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT38a1imrXMgEYx3FQtRJSVqJiTN_RiIl00gKHEraEEA9_NVFDG-gVjG8fwOpdlnSwbUR3NFzvCVwZVw55fDTbY2xDjNEx9SUFyk3c0qClhEy784rVB6XbavnweG0Zd4JsyueVDsLANNUzeddwa9FffjAqelfkIX\">athugun<\/a> lei\u00f0ir \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 \u00fev\u00ed fer fjarri a\u00f0 svo s\u00e9, og oftast eru sl\u00edkar \u00e1hyggjur reyndar bygg\u00f0ar \u00e1 misskilningi sem er svo sem e\u00f0lilegur \u2013 vi\u00f0 t\u00f6kum miklu frekar eftir \u00fev\u00ed sem er n\u00fdtt og framandi en \u00fev\u00ed sem vi\u00f0 erum v\u00f6n, og \u00fdkjum \u00fev\u00ed \u00f3me\u00f0vita\u00f0 t\u00ed\u00f0ni n\u00fdrra or\u00f0a. Samt sem \u00e1\u00f0ur gerist \u00fea\u00f0 au\u00f0vita\u00f0 oft a\u00f0 or\u00f0 hverfa \u00far m\u00e1linu og fyrir \u00fev\u00ed geta veri\u00f0 \u00fdmsar \u00e1st\u00e6\u00f0ur \u2013 ekki endilega \u00fe\u00e6r a\u00f0 \u00f6nnur or\u00f0 \u00fdti \u00feeim \u00ed burtu.<\/p>\n<p>Fyrir nokkrum \u00e1rum var \u00e9g a\u00f0 horfa \u00e1 sj\u00f3nvarpsvi\u00f0tal vi\u00f0 aldra\u00f0an kaupmann og kipptist vi\u00f0 \u00feegar hann nefndi or\u00f0i\u00f0 <em>milliskyrta<\/em>. \u00deetta var or\u00f0 sem \u00e9g mundi vel eftir \u00far m\u00ednu ungd\u00e6mi en haf\u00f0i ekki heyrt lengi. Athugun \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>sta\u00f0festi \u00fe\u00e1 tilfinningu m\u00edna a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 v\u00e6ri a\u00f0 hverfa \u00far m\u00e1linu \u2013 \u00fear eru 1215 d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 en \u00fear af a\u00f0eins ellefu fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld, sum \u00feeirra \u00far eldri textum. \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru a\u00f0eins fimm d\u00e6mi fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld um or\u00f0i\u00f0 og \u00fea\u00f0 er ekki a\u00f0 finna \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>. \u00dea\u00f0 er hins vegar \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em> og sk\u00fdrt 'skyrta til a\u00f0 hafa milli n\u00e6rskyrtu og ytri fl\u00edkur'. Or\u00f0i\u00f0 <em>n\u00e6rskyrta<\/em> er \u00fear sk\u00fdrt 'skyrta til a\u00f0 vera \u00ed n\u00e6st s\u00e9r' en \u00fea\u00f0 or\u00f0 er reyndar einnig \u00e1 mikilli ni\u00f0urlei\u00f0 \u2013 r\u00fam 30 d\u00e6mi fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>.<\/p>\n<p>\u00d6fugt vi\u00f0 <em>milliskyrta <\/em>er <em>n\u00e6rskyrta <\/em>\u00fe\u00f3 \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> og <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F30347%3Ffbclid%3DIwAR3J-5iForTsvdePfAIPcllCEocC9dhFkxaT_nWftIPzWY9UXXDqPNYCbLY&amp;h=AT3WXyN44ztJltg0LIJMVEmYZOZhYdrUHiQ6qMsyFk2PtRdgHYc4YFxXJRvbgrOpmOnQ_AkWRmo-pl6YQKbw_zeMA3moQCiCy1M6uxIEnK6062owUQI9E3hofAcq2zzadw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT38a1imrXMgEYx3FQtRJSVqJiTN_RiIl00gKHEraEEA9_NVFDG-gVjG8fwOpdlnSwbUR3NFzvCVwZVw55fDTbY2xDjNEx9SUFyk3c0qClhEy784rVB6XbavnweG0Zd4JsyueVDsLANNUzeddwa9FffjAqelfkIX\">sk\u00fdrt<\/a> 'n\u00e6rbolur' \u2013 sem er einmitt or\u00f0i\u00f0 sem hefur komi\u00f0 \u00ed sta\u00f0inn. En <em>milliskyrta <\/em>er \u00fea\u00f0 sem n\u00fa heitir bara <em>skyrta<\/em>. \u00deegar tala\u00f0 var um tvenns konar <em>skyrtur <\/em>\u00feurfti a\u00f0 greina \u00fear \u00e1 milli \u2013 \u00f6nnur tegundin var <em>n\u00e6rskyrtur<\/em>, hin <em>milliskyrtur<\/em>. En \u00feegar <em>n\u00e6r<strong>bolur <\/strong><\/em>kemur \u00ed sta\u00f0inn fyrir <em>n\u00e6r<strong>skyrtu <\/strong><\/em>er ekki lengur \u00fe\u00f6rf \u00e1 a\u00f0 greina milli tveggja tegunda af <em>skyrtum <\/em>og \u00fev\u00ed h\u00e6gt a\u00f0 stytta <em>milliskyrta <\/em>\u00ed <em>skyrta<\/em>. Vi\u00f0 \u00fea\u00f0 b\u00e6tist a\u00f0 sennilega ganga karlmenn frekar \u00ed <em>skyrtum<\/em> n\u00e6st s\u00e9r en \u00e1\u00f0ur, \u00e1n \u00feess a\u00f0 vera \u00ed n\u00e6rbol. Hvort tveggja dregur \u00far \u00fe\u00f6rf fyrir a\u00f0greiningu milli mismunandi tegunda af <em>skyrtum <\/em>og \u00e9g held a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 meginsk\u00fdringin \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 vi\u00f0 t\u00f6lum ekki lengur um <em>milliskyrtur<\/em>.<\/p>\n<p>\u00deetta er d\u00e6mi um or\u00f0 sem hefur horfi\u00f0 \u00far m\u00e1linu vegna \u00feess a\u00f0 ekki var \u00fe\u00f6rf fyrir \u00fea\u00f0 lengur \u2013 ekki vegna \u00feess a\u00f0 fyrirb\u00e6ri\u00f0 sem \u00fea\u00f0 v\u00edsar til s\u00e9 \u00farelt e\u00f0a horfi\u00f0, heldur vegna \u00feess a\u00f0 ekki er lengur \u00fe\u00f6rf \u00e1 tiltekinni a\u00f0greiningu. \u00deetta er alltaf a\u00f0 gerast. Anna\u00f0 og n\u00fdlegra d\u00e6mi er or\u00f0i\u00f0 <em>fars\u00edmi<\/em>. \u00dea\u00f0 or\u00f0 er tilt\u00f6lulega n\u00fdlegt, s\u00e1st fyrst \u00e1 prenti fyrir t\u00e6pum 40 \u00e1rum og var\u00f0 flj\u00f3tlega mj\u00f6g algengt, s\u00e9rstaklega eftir 1990. En \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rum hefur dregi\u00f0 verulega \u00far notkun or\u00f0sins \u2013 ekki vegna \u00feess a\u00f0 fars\u00edmum fari f\u00e6kkandi, heldur \u00fevert \u00e1 m\u00f3ti. N\u00fa er <em>fars\u00edmi<\/em> hinn sj\u00e1lfgefni <em>s\u00edmi<\/em> og grunnor\u00f0i\u00f0 f\u00e6r \u00fev\u00ed \u00fe\u00e1 merkingu. Svona er or\u00f0afor\u00f0inn \u00ed s\u00edfelldri endurn\u00fdjun \u2013 n\u00fd or\u00f0 koma inn og \u00f6nnur hverfa. \u00dea\u00f0 er e\u00f0lilegt, \u00fe\u00f3tt vissulega geti veri\u00f0 eftirsj\u00e1 a\u00f0 g\u00f3\u00f0um or\u00f0um.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fdjum or\u00f0um \u00ed m\u00e1linu, ekki s\u00edst t\u00f6kuor\u00f0um, er oft fundi\u00f0 \u00fea\u00f0 helst til for\u00e1ttu a\u00f0 \u00feau \u00fatr\u00fdmi eldri or\u00f0um s\u00f6mu merkingar og stu\u00f0li \u00feannig a\u00f0 m\u00e1lf\u00e1t\u00e6kt. Eins og \u00e9g hef \u00e1\u00f0ur skrifa\u00f0 um veit \u00e9g ekki hva\u00f0 oft \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 \u00fev\u00ed haldi\u00f0 fram a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 snj\u00f3stormur s\u00e9 a\u00f0 \u00fatr\u00fdma gamalgr\u00f3num or\u00f0um eins og bylur, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5471","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5471"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5481,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5471\/revisions\/5481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}