{"id":5513,"date":"2023-09-24T10:52:26","date_gmt":"2023-09-24T10:52:26","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5513"},"modified":"2023-09-24T10:52:26","modified_gmt":"2023-09-24T10:52:26","slug":"billinn-velti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/09\/24\/billinn-velti\/","title":{"rendered":"B\u00edllinn velti"},"content":{"rendered":"<p>Eins og \u00e9g nefndi \u00ed g\u00e6r eru til tv\u00e6r sagnir sem eru merkingarlega n\u00e1skyldar og hafa samhlj\u00f3ma nafnh\u00e1tt, <em>velta<\/em>. \u00d6nnur er sterk, hefur \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ina <em>valt <\/em>og <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F45077%3Ffbclid%3DIwAR0rn7V-o6dduQneBkl7PXljQl8iiw6uDfN7IvthRQVWv37T42EPQjUgyLM&amp;h=AT12bUDdBBLQ2I8HSuuT6QF9U4uvcV4USqPsFvmYeyZLjRKSE6B8CNW5YtJP_GkZVBff9kLF2U_uuvLf852JQ0By7P0h0Qk5dZYdiokmj0zA4lhx6VSyyjAlyhrGXSM5Ww&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2LqUuhrKmWdH2dx-JoK3cNNSo54kI68zD1LIZEF5b4ku2pO2hizRoIv8VxC3EO852QYQBFD2YO_Mj0965dXN1Vn77DFNtjLNLhdj6hC6bodl_LGEc39ZrlJqRiFqAIpaZYCbwVolGl8FJxCfeUQWg_7WkVKmuatMQvIsZTfAWnG3Dr1ly4iX3WK9hP79tmsGhyH7hKq0bzaqTa\">merkir<\/a> 'f\u00e6rast \u00far sta\u00f0 me\u00f0 sn\u00faningi, r\u00falla'. H\u00fan er \u00e1hrifslaus, \u00fe.e. \u00e1 eftir henni fer ekkert andlag \u2013 vi\u00f0 segjum <em>b\u00edllinn valt <\/em>en ekki *<em>\u00e9g valt b\u00edlnum<\/em>. Hin er veik, hefur \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ina <em>velti <\/em>og <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F45076%3Ffbclid%3DIwAR13Lk-pcSQ2CxbsAOEA2c8tq2sjqfl4Gj-6uGevA9X4AGwLLDexoa2OUHM&amp;h=AT3KARsOnzrpasob89yZce88pYXdDkFfTHOCGHVp6hBmQsY4sulFVZr7CCDeJKnb4rgzYhmtoCEDdy0i5ovNGB2Y31AR8X-fPvVCDFpxTpunc_IdA45YVV8nThhf3SMHUA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2LqUuhrKmWdH2dx-JoK3cNNSo54kI68zD1LIZEF5b4ku2pO2hizRoIv8VxC3EO852QYQBFD2YO_Mj0965dXN1Vn77DFNtjLNLhdj6hC6bodl_LGEc39ZrlJqRiFqAIpaZYCbwVolGl8FJxCfeUQWg_7WkVKmuatMQvIsZTfAWnG3Dr1ly4iX3WK9hP79tmsGhyH7hKq0bzaqTa\">merkir<\/a> 'koma sn\u00faningi \u00e1 (e-\u00f0), l\u00e1ta (e-\u00f0) r\u00falla'. H\u00fan er \u00e1hrifss\u00f6gn, tekur me\u00f0 s\u00e9r andlag \u2013 <em>\u00e9g velti b\u00edlnum<\/em>. En stundum ver\u00f0ur \u00e1hrifss\u00f6gnin \u00e1hrifslaus og andlag hennar a\u00f0 frumlagi. \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2007 segir: \u201eB\u00edll velti \u00e1 H\u00f3lsfjallavegi \u00e1 fimmta t\u00edmanum \u00ed g\u00e6r.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>2009 segir: \u201eB\u00edll \u00feeirra velti \u00e1 veginum en \u00fear var mikil h\u00e1lka.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2011 segir: \u201eBetur f\u00f3r en \u00e1 horf\u00f0ist \u00feegar b\u00edll velti vi\u00f0 K\u00faager\u00f0i \u00e1 Vatnsleysustr\u00f6nd.\u201c<\/p>\n<p>Ei\u00f0ur Gu\u00f0nason vakti athygli \u00e1 s\u00ed\u00f0astnefnda d\u00e6minu og <a href=\"https:\/\/eidur.is\/1711\">sag\u00f0i<\/a>: \u201e\u00deetta er undarlega \u00fer\u00e1l\u00e1t meinloka hj\u00e1 \u00fdmsum fr\u00e9ttaskrifurum. Hverju velti b\u00edllinn? B\u00edllinn valt\u00a0 vi\u00f0 K\u00faager\u00f0i. Hann velti hvorki einu n\u00e9 neinu.\u201c En \u00feetta \u00e1 s\u00e9r \u00fdmis <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2019\/08\/29\/verslunin-opnar\/\">ford\u00e6mi<\/a>. \u00dea\u00f0 \u00feykir t.d. ekkert athugavert vi\u00f0 a\u00f0 segja b\u00e6\u00f0i <em>hann minnka\u00f0i drykkjuna <\/em>og <em>drykkjan minnka\u00f0i<\/em>, <em>h\u00fan st\u00e6kka\u00f0i \u00edb\u00fa\u00f0ina<\/em> og <em>\u00edb\u00fa\u00f0in st\u00e6kka\u00f0i \u00ad<\/em>\u2013 en a\u00f0eins <em>hann opna\u00f0i skrifstofuna <\/em>og <em>h\u00fan loka\u00f0i b\u00fa\u00f0inni <\/em>er vi\u00f0urkennt, ekki <em>skrifstofan opna\u00f0i <\/em>og <em>b\u00fa\u00f0in loka\u00f0i<\/em>, sem er \u00fe\u00f3 alveg hli\u00f0st\u00e6tt. Reyndar er s\u00e1 munur \u00e1 <em>loka <\/em>og hinum s\u00f6gnunum a\u00f0 sem \u00e1hrifss\u00f6gn stj\u00f3rnar h\u00fan \u00fe\u00e1gufalli sem ver\u00f0ur a\u00f0 nefnifallsfrumlagi (\u00fe\u00f3tt <em>b\u00fa\u00f0inni loka\u00f0i<\/em> s\u00e9 reyndar l\u00edka til) \u2013 og sama m\u00e1li gegnir um <em>velta b\u00edlnum <\/em>\u2013 <em>b\u00edllinn velti<\/em>.<\/p>\n<p>\u00deessi breyting \u00e1 notkun <em>velta <\/em>er greinilega ekki alveg n\u00fd en vir\u00f0ist ekki vera algeng, a\u00f0eins milli 10 og 20 \u00f6rugg d\u00e6mi \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> en sl\u00e6\u00f0ingur a\u00f0 auki \u00e1 netinu. En vegna \u00feess a\u00f0 myndir \u00e1hrifssagnarinnar og \u00feeirrar \u00e1hrifslausu falla saman \u00ed vi\u00f0tengingarh\u00e6tti n\u00fat\u00ed\u00f0ar er oft \u00fatiloka\u00f0 a\u00f0 skera \u00far um \u00fea\u00f0 hvora s\u00f6gnina er veri\u00f0 a\u00f0 nota. \u00deetta \u00e1 t.d. vi\u00f0 um setningar eins og \u201eV\u00ed\u00f0a eru brattir vegfl\u00e1ar og \u00fev\u00ed h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 b\u00edlar velti\u201c \u00e1 <em>mbl.is<\/em> 2020. \u00dearna er vissulega lange\u00f0lilegast a\u00f0 l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 um s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a s\u00f6gnina <em>velta \u2013 valt<\/em>, en <em>velta \u2013 velti <\/em>kemur \u00fe\u00f3 l\u00edka til greina, \u00fe.e. merkingin 'a\u00f0 b\u00edlstj\u00f3rar velti b\u00edlum'. \u00cd talningum geri \u00e9g \u00fe\u00f3 alltaf r\u00e1\u00f0 fyrir fyrrnefndu s\u00f6gninni \u00ed sl\u00edkum tilvikum og \u00fev\u00ed g\u00e6tu d\u00e6min um breytinguna veri\u00f0 vantalin.<\/p>\n<p>\u00c9g get vel sagt b\u00e6\u00f0i <em>b\u00edllinn f\u00f3r svo hratt a\u00f0 hann valt \u00ed beygjunni<\/em> og <em>b\u00edllinn f\u00f3r svo hratt a\u00f0 hann velti \u00ed beygjunni<\/em> en \u00e9g b\u00fdst vi\u00f0 a\u00f0 seinni setningin hugnist ekki \u00f6llum. M\u00e9r finnst samt einhvern veginn a\u00f0 \u00feessar setningar merki ekki n\u00e1kv\u00e6mlega \u00fea\u00f0 sama \u2013 m\u00e9r finnst einhvern veginn meiri hreyfing \u00ed <em>velti<\/em>, meira eins og veltan s\u00e9 li\u00f0ur \u00ed ferli, en sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ur atbur\u00f0ur ef <em>valt <\/em>er nota\u00f0. \u00dea\u00f0 passar vi\u00f0 \u00feessa tilfinningu a\u00f0 \u00feessi notkun <em>velti<\/em> vir\u00f0ist vera bundin vi\u00f0 b\u00edla \u2013 m\u00e9r finnst d\u00e6mi \u00e1 vi\u00f0 *<em>steinninn velti<\/em> e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt alveg \u00f3t\u00e6kt og hef aldrei s\u00e9\u00f0 \u00fea\u00f0. En vi\u00f0 \u00feetta b\u00e6tist a\u00f0 andlaginu <em>b\u00edl <\/em>er oft sleppt me\u00f0 <em>velta<\/em> \u00feegar \u00fea\u00f0 er auglj\u00f3st \u2013 \u201et\u00e1ningur fr\u00e1 Harrisburg, h\u00f6fu\u00f0borg Pennsylvan\u00edu var langt kominn me\u00f0 a\u00f0 l\u00e6ra \u00e1 b\u00edl \u00feegar hann velti \u00e1 lei\u00f0 sinni \u00ed verklega pr\u00f3fi\u00f0\u201c segir \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2008. \u00dearna merkir s\u00f6gnin eiginlega 'velta b\u00edl'.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eins og \u00e9g nefndi \u00ed g\u00e6r eru til tv\u00e6r sagnir sem eru merkingarlega n\u00e1skyldar og hafa samhlj\u00f3ma nafnh\u00e1tt, velta. \u00d6nnur er sterk, hefur \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ina valt og merkir 'f\u00e6rast \u00far sta\u00f0 me\u00f0 sn\u00faningi, r\u00falla'. H\u00fan er \u00e1hrifslaus, \u00fe.e. \u00e1 eftir henni fer ekkert andlag \u2013 vi\u00f0 segjum b\u00edllinn valt en ekki *\u00e9g valt b\u00edlnum. Hin er [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5513","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5513"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5514,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5513\/revisions\/5514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}