{"id":5538,"date":"2023-10-01T16:29:26","date_gmt":"2023-10-01T16:29:26","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5538"},"modified":"2023-10-01T16:29:26","modified_gmt":"2023-10-01T16:29:26","slug":"er-islenska-onakvaemari-en-enska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/10\/01\/er-islenska-onakvaemari-en-enska\/","title":{"rendered":"Er \u00edslenska \u201e\u00f3n\u00e1kv\u00e6mari\u201c en enska?"},"content":{"rendered":"<p>H\u00e9r spannst \u00ed morgun fr\u00f3\u00f0leg umr\u00e6\u00f0a \u00fat fr\u00e1 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.visir.is%2Fg%2F20232469241d%3Ffbclid%3DIwAR3uHWLv6bb2UMjrIhdnlI3gQrghpjBc2tvQkwlslVRtisuY4SiukFYUTYM&amp;h=AT3IP49KCuMnNt5dqZsbnCioSDk4JuU2CR_GzNZw10KdIsPSHzjUT4fair4V5pZrN601BkoTFCV1e8MvwZ1ielDRMsQMsHuZl5fu1b2HSkAkS5J_jW4mHw-Zsjpdl9sozg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3BE7-uSDAro8eMRsUjOFWwWV2waa3YqWL0waR8utw6kHnOfTQia6etfe0tlr66ZGvNpYeQRQDOuVOlRBeQ_y683gutG_1sEL8AnHZ4E_Uqy7Wkk45N0r-Tp5qHtvbELaM71yImjjHR0flswOoAHwCRNGn3cd4EidV0jJvEEEvCSNS2atseNEJdVXWRfCzNA3b3eUI6HAVS8OVu\">fr\u00e9tt<\/a> \u00ed <em>V\u00edsi<\/em> \u00fear sem enskt or\u00f0 var haft \u00ed sviga \u00e1 eftir \u00edslensku or\u00f0i eins og til sk\u00fdringar. \u00c9g held a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi f\u00e6rst \u00ed v\u00f6xt a\u00f0 undanf\u00f6rnu a\u00f0 setja ensk or\u00f0 inn \u00ed \u00edslenskan texta \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt. N\u00fdleg d\u00e6mi af vefmi\u00f0lum: <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.mbl.is%2Ffjolskyldan%2Ffrettir%2F2023%2F09%2F10%2Ffann_strax_ad_kulan_var_eitthvad_sem_eg_vildi_ekki_%2F%3Ffbclid%3DIwAR0U825f7Le1svgE2gGDwPExYsuH0IMI_JbKaqoSSIh2i0EwQikaaBT2BAw&amp;h=AT0iBx2xpOI3YHBJ0HwwJsmXxW8FaluKx6gGDtPyubrQHBhzUhLNIH60T69qtW9MicXDLOqH2Eo5UZFC92ZSFEcwqFaPnzho7zRbyXClXaqnzZx1XmB386jSmzNGrCHUNw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3BE7-uSDAro8eMRsUjOFWwWV2waa3YqWL0waR8utw6kHnOfTQia6etfe0tlr66ZGvNpYeQRQDOuVOlRBeQ_y683gutG_1sEL8AnHZ4E_Uqy7Wkk45N0r-Tp5qHtvbELaM71yImjjHR0flswOoAHwCRNGn3cd4EidV0jJvEEEvCSNS2atseNEJdVXWRfCzNA3b3eUI6HAVS8OVu\">(1)<\/a> \u201eSvo myndi \u00e9g kannski segja a\u00f0 m\u00edn \u201esignature\u201c fl\u00edk \u00e1 me\u00f0g\u00f6ng\u00adunni s\u00e9u magabolir e\u00f0a stuttar (e. cropped) fl\u00edkur \u00fear sem k\u00fal\u00adan f\u00e6r a\u00f0 vera ber og nj\u00f3ta s\u00edn.\u201c <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/smartland\/tiska\/2023\/07\/29\/fannst_erfitt_ad_trua_thvi_ad_eg_gaeti_gerst_fataho\/?fbclid=IwAR0NAoEC9hyFNQKFqZWUzBtFTYEEnoCidXjtuVaRPCznfqcTVMIkhnTGdcQ\">(2)<\/a> \u201eFl\u00edkurnar eru sj\u00f3nr\u00e6n tj\u00e1ning af ath\u00f6fnum (e. rituals) sem eiga \u00fea\u00f0 sameiginlegt a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 jar\u00f0bindingu og d\u00fdpka teningu vi\u00f0 sj\u00e1lfi\u00f0.\u201c <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.dv.is%2Ffokus%2F2023%2F04%2F27%2Fahaettusamar-fegrunaradgerdir-eg-vona-audvitad-ad-eg-mun-ekki-reka-nagla-eigin-likkistu%2F%3Ffbclid%3DIwAR10NgUmlB3vyEmphE7KWY0SkUStBDzYsTGa6ZmrvWlRS06UtVdyoOwTews&amp;h=AT30BRfHVLkuRRmcdXN_nNRI4J7xXiHOywlfakBVA36VhAlkDhwCeDTDdp8Bxtyphaau71CQK9IRRVcBrvnF9vjojNUZ1EbWBoavM1s8O7H7UbAvCvGoSWprrfFYQUDrZQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3BE7-uSDAro8eMRsUjOFWwWV2waa3YqWL0waR8utw6kHnOfTQia6etfe0tlr66ZGvNpYeQRQDOuVOlRBeQ_y683gutG_1sEL8AnHZ4E_Uqy7Wkk45N0r-Tp5qHtvbELaM71yImjjHR0flswOoAHwCRNGn3cd4EidV0jJvEEEvCSNS2atseNEJdVXWRfCzNA3b3eUI6HAVS8OVu\">(3)<\/a> \u201eReyndar er \u00feetta endurbyggjandi a\u00f0ger\u00f0 (e. reconstructive surgery), ekki fegrunara\u00f0ger\u00f0 a\u00f0 \u00feessu sinni.\u201c <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.mbl.is%2Fferdalog%2Ffrettir%2F2023%2F06%2F25%2Feg_er_buin_ad_vera_ad_skoda_hvali_sidan_eg_var_sjo_%2F%3Ffbclid%3DIwAR1JUEIykC8qVvvq9SuqdqEsMARkrUQKuZaT6Y3uVo9eJ1I9XNFUfZakH7k&amp;h=AT3n1M5brX8g-F2F-KiUwWofK_bEJ_isz9gJmn6raCCcgrPjpdRduYsj1b9FVJluqypzairkW5kJ7L6HIspRw_F2xvirskLKlqxxA23p90dxG4rnSwWNAFOJXsx9RX7SDQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3BE7-uSDAro8eMRsUjOFWwWV2waa3YqWL0waR8utw6kHnOfTQia6etfe0tlr66ZGvNpYeQRQDOuVOlRBeQ_y683gutG_1sEL8AnHZ4E_Uqy7Wkk45N0r-Tp5qHtvbELaM71yImjjHR0flswOoAHwCRNGn3cd4EidV0jJvEEEvCSNS2atseNEJdVXWRfCzNA3b3eUI6HAVS8OVu\">(4)<\/a> \u201e\u00c9g er miki\u00f0 \u00e1 splittbretti, brimbretti og r\u00f3\u00f0rarbretti (e. paddleboard).\u201c<\/p>\n<p>\u00deessi d\u00e6mi eru af \u00fdmsum toga. \u00cd d\u00e6mi (4) er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a heiti \u00e1 fyrirb\u00e6ri sem ekki er or\u00f0i\u00f0 vel \u00feekkt \u00e1 \u00cdslandi, og \u00edslenska or\u00f0i\u00f0 um \u00fea\u00f0 (sem er reyndar \u00fdmist <em>r\u00f3\u00f0rabretti<\/em> e\u00f0a <em>r\u00f3\u00f0ra<strong>r<\/strong>bretti<\/em>) \u00fe\u00e1 ekki heldur, og ekki komi\u00f0 \u00ed or\u00f0ab\u00e6kur. \u00deess vegna er \u00fea\u00f0 ekki \u00f3e\u00f0lileg \u00fej\u00f3nusta vi\u00f0 lesendur a\u00f0 l\u00e1ta enska or\u00f0i\u00f0 fylgja \u2013 \u00fea\u00f0 er \u00fe\u00e1 h\u00e6gt a\u00f0 g\u00fagla \u00fea\u00f0. Annar m\u00f6guleiki v\u00e6ri vitanlega a\u00f0 \u00fatsk\u00fdra \u00e1 \u00edslensku um hva\u00f0 er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00d6\u00f0ru m\u00e1li gegnir um hin d\u00e6min. M\u00e9r finnst engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 hafa <em>cropped<\/em> \u00ed sviga \u00ed d\u00e6mi (1), og <em>rituals<\/em> \u00ed d\u00e6mi (2) er venja a\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0a sem (<em>helgi<\/em>)<em>si\u00f0i <\/em>\u00e1 \u00edslensku frekar en <em>athafnir<\/em>. \u00cd d\u00e6mi (3) \u00e6tti <em>endurbyggjandi a\u00f0ger\u00f0 <\/em>a\u00f0 vera n\u00f3gu sk\u00fdrt til a\u00f0 \u00f3\u00fearft v\u00e6ri a\u00f0 l\u00e1ta <em>reconstructive surgery <\/em>fylgja, enda sty\u00f0ur samhengi\u00f0 vi\u00f0 skilning.<\/p>\n<p>M\u00e9r finnst \u00feetta sem s\u00e9 e\u00f0lilegt me\u00f0an lesendur eru a\u00f0 venjast n\u00fdju or\u00f0i eins og \u00ed d\u00e6mi (4) \u00fe\u00f3tt vitanlega s\u00e9 \u00e1litam\u00e1l hversu langan t\u00edma eigi a\u00f0 gefa \u00feeim til \u00feess. \u00cd \u00f6\u00f0rum tilvikum getur \u00feetta gefi\u00f0 til kynna a\u00f0 fr\u00e9ttaskrifarinn \u00feekki ekki venjulega \u00edslenska samsv\u00f6run or\u00f0sins sem veri\u00f0 er a\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0a, eins og \u00ed d\u00e6mi (3), og \u00fea\u00f0 er vitanlega \u00f3heppilegt ef um vel \u00feekkt or\u00f0 er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. En svo getur l\u00edka veri\u00f0 a\u00f0 fr\u00e9ttaskrifari \u00feekki r\u00e9ttu or\u00f0in og noti \u00feau, en hafi enskuna \u00ed sviga til a\u00f0 au\u00f0velda lesendum a\u00f0 tengja \u00fea\u00f0 sem r\u00e6tt er um vi\u00f0 fyrirb\u00e6ri sem l\u00edklegt er a\u00f0 \u00feeir \u00feekki \u2013 \u00far ensku. \u00deannig g\u00e6ti \u00feetta veri\u00f0 \u00ed (1) og (3) \u2013 <em>cropped <\/em>um fl\u00edkur g\u00e6ti vaki\u00f0 hugrenningatengsl sem <em>stuttar <\/em>gerir ekki, og svipu\u00f0u m\u00e1li g\u00e6ti gegnt um <em>reconstructive <\/em>og <em>endurbyggjandi<\/em>.<\/p>\n<p>\u00cd fr\u00e9ttinni \u00ed <em>V\u00edsi <\/em>sem umr\u00e6\u00f0an spannst af er tala\u00f0 um \u201efyrstu \u00cdslensku myndas\u00f6guna (e. picture story)\u201c. Or\u00f0i\u00f0 <em>myndasaga<\/em> er au\u00f0vita\u00f0 vel \u00feekkt \u00edslenskt or\u00f0 og samsvarar <em>picture story <\/em>merkingarlega li\u00f0 fyrir li\u00f0, en \u00ed umr\u00e6\u00f0unni kom fram a\u00f0 enskan v\u00e6ri h\u00f6f\u00f0 me\u00f0 \u00ed sviga vegna \u00feess a\u00f0 <em>myndasaga <\/em>v\u00e6ri ekki n\u00f3gu n\u00e1kv\u00e6mt or\u00f0 \u2013 \u201eVerki\u00f0 samanstandi b\u00e6\u00f0i af s\u00f6gunni og myndunum, myndirnar s\u00e9u a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 og ekki s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 sundurgreina textann og myndirnar\u201c eins og segir \u00ed fr\u00e9tt <em>V\u00edsis<\/em>. Vissulega er r\u00e9tt a\u00f0 <em>myndasaga <\/em>er nota\u00f0 sem \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 fleiri enskum or\u00f0um, ekki s\u00edst <em>cartoon <\/em>og <em>comic strip<\/em>. En er \u00fea\u00f0 ekki \u00ed g\u00f3\u00f0u lagi? \u00cd \u00feessu tilviki var l\u00edtil h\u00e6tta \u00e1 misskilningi, auk \u00feess sem e\u00f0li s\u00f6gunnar er sk\u00fdrt \u00ed fr\u00e9ttinni til a\u00f0 taka af allan vafa.<\/p>\n<p>N\u00fa vil \u00e9g leggja \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 \u00feessi umr\u00e6\u00f0a sn\u00fdst, af minni h\u00e1lfu a.m.k., ekki um \u00feessa tilteknu fr\u00e9tt <em>V\u00edsis <\/em>enda \u00fe\u00f3tt h\u00fan hafi or\u00f0i\u00f0 kveikjan a\u00f0 umr\u00e6\u00f0unni. En \u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g skrifa \u00feetta er s\u00fa a\u00f0 \u00e9g hef \u00fea\u00f0 \u00e1 tilfinningunni (\u00fe\u00f3tt \u00e9g geti ekkert fullyrt um \u00fea\u00f0) a\u00f0 enskunotkun \u00ed d\u00e6mum af \u00feessu tagi stafi stundum af \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00f6rgum finnist (\u00f6rugglega oftast \u00f3me\u00f0vita\u00f0) a\u00f0 \u00edslenska s\u00e9 \u00e1 einhvern h\u00e1tt \u201e\u00f3fullkomnari\u201c e\u00f0a \u201e\u00f3n\u00e1kv\u00e6mari\u201c en enska \u2013 a\u00f0 \u00feegar \u00edslenska skiptir merkingu \u00e1 or\u00f0 \u00e1 svol\u00edti\u00f0 annan h\u00e1tt en enska \u00fe\u00e1 s\u00e9 \u00fea\u00f0 \u201egalli\u201c \u00e1 \u00edslenskunni \u00fev\u00ed a\u00f0 enska s\u00e9 einhvers konar \u201efrumm\u00e1l\u201c eins og m\u00e1lshefjandi \u00ed umr\u00e6\u00f0unni \u00ed morgun sag\u00f0i. S\u00e9 eitthva\u00f0 til \u00ed \u00feessu er \u00fea\u00f0 umhugsunarefni og s\u00fdnir \u00fe\u00f6rf fyrir meiri umr\u00e6\u00f0u um tungum\u00e1li\u00f0 og e\u00f0li \u00feess.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e9r spannst \u00ed morgun fr\u00f3\u00f0leg umr\u00e6\u00f0a \u00fat fr\u00e1 fr\u00e9tt \u00ed V\u00edsi \u00fear sem enskt or\u00f0 var haft \u00ed sviga \u00e1 eftir \u00edslensku or\u00f0i eins og til sk\u00fdringar. \u00c9g held a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi f\u00e6rst \u00ed v\u00f6xt a\u00f0 undanf\u00f6rnu a\u00f0 setja ensk or\u00f0 inn \u00ed \u00edslenskan texta \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt. N\u00fdleg d\u00e6mi af vefmi\u00f0lum: (1) \u201eSvo myndi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5538","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5538"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5539,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5538\/revisions\/5539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}