{"id":5598,"date":"2023-10-19T22:12:55","date_gmt":"2023-10-19T22:12:55","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5598"},"modified":"2023-10-19T22:12:55","modified_gmt":"2023-10-19T22:12:55","slug":"ad-koma-ur-gagnstaedri-att","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/10\/19\/ad-koma-ur-gagnstaedri-att\/","title":{"rendered":"A\u00f0 koma \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum s\u00e1 \u00e9g v\u00edsa\u00f0 \u00ed fr\u00e9tt um b\u00edla sem lentu \u00ed \u00e1rekstri og \u201ekomu \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt\u201c. M\u00e1lshefjandi <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/1395992847329077\/posts\/3446961572232184\">sag\u00f0ist<\/a> \u201efreistast til a\u00f0 halda a\u00f0 \u00feeir hafi komi\u00f0 sinn \u00far hvorri \u00e1ttinni\u201c. Um \u00feetta hefur <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/1395992847329077\/search?q=gagnst%C3%A6%C3%B0ri\">nokkrum sinnum<\/a> \u00e1\u00f0ur veri\u00f0 fjalla\u00f0 \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum, m.a. \u00ed innleggi sem \u00e9g skrifa\u00f0 \u00fear sj\u00e1lfur fyrir fj\u00f3rum \u00e1rum og <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/1395992847329077\/posts\/2300060626922290\">sag\u00f0i<\/a> \u00fe\u00e1: \u201e\u00cd fr\u00e9ttum af umfer\u00f0arslysum er mj\u00f6g oft tala\u00f0 um \u201egagnst\u00e6\u00f0a \u00e1tt\u201c, t.d. \u201eb\u00edlarnir komu \u00far gagnst\u00e6\u00f0um \u00e1ttum\u201c, \u201erakst \u00e1 b\u00edl sem kom \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt\u201c o.s.frv. M\u00e9r s\u00fdnist \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> a\u00f0 t\u00ed\u00f0ni \u00feessa sambands hafi aukist verulega \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugum. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 ekkert a\u00f0 \u00feessu en vel m\u00e6tti \u00fe\u00f3 hafa meiri fj\u00f6lbreytni \u00ed or\u00f0alagi, segja t.d. \u201eb\u00edlarnir komu hvor \u00e1 m\u00f3ti \u00f6\u00f0rum\u201c, \u201erakst \u00e1 b\u00edl sem kom \u00e1 m\u00f3ti\u201c o.s.frv.\u201c<\/p>\n<p>Or\u00f0alagi\u00f0 <em>\u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt <\/em>er gamalt \u00ed \u00e1rekstral\u00fdsingum. \u00cd <em>Heimskringlu <\/em>1893 segir: \u201eEn \u00fe\u00e1 vildi svo til a\u00f0 inn rau\u00f0h\u00e6r\u00f0i Merk\u00far\u00edus Mr. Pleggits kom me\u00f0 jafn-hra\u00f0ri fer\u00f0 og \u00ed \u00e1l\u00edka v\u00edgam\u00f3\u00f0i fyrir sama h\u00fashorn \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt, og s\u00e1 hvorugr annan fyrri en \u00feeir runnu hvor \u00ed fang \u00f6\u00f0rum \u00e1 str\u00e6tishorninu.\u201c \u00cd <em>\u00cdsafold <\/em>1893 segir: \u201eEitt sinn kom Smith \u00e1 flugfer\u00f0 fyrir g\u00f6tuhorn, en \u00ed s\u00f6mu svipan bar hinn unga mann \u00fear a\u00f0 vi\u00f0l\u00edka hratt \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt. Skullu \u00feeir hvor \u00e1 annan og fjellu af baki.\u201c \u00cd <em>Reykjav\u00edk <\/em>1910 segir: \u201eHra\u00f0lest, sem var \u00e1 lei\u00f0 fr\u00e1 Berl\u00edn til V\u00ednarborgar rakst me\u00f0 fullri fer\u00f0 \u00e1 flutningslest, sem kom \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1912 segir: \u201eBifrei\u00f0 hans rakst \u00e1 tv\u00e6r a\u00f0rar bifrei\u00f0ar er komu \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt.\u201c<\/p>\n<p>\u00dearna er alltaf byrja\u00f0 a\u00f0 nefna annan a\u00f0ilann en hinn kemur svo <em>\u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt <\/em>vi\u00f0 hann. \u00dea\u00f0 er ekki fyrr en mun s\u00ed\u00f0ar a\u00f0 fari\u00f0 er a\u00f0 nefna b\u00e1\u00f0a a\u00f0ila \u00ed s\u00f6mu andr\u00e1 og \u00feeir sag\u00f0ir koma <em>\u00far gagnst\u00e6\u00f0um \u00e1ttum<\/em> \u2013 \u00ed fleirt\u00f6lu. \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1960 segir: \u201e\u00d6kumenn og hestamenn \u00feurfa \u00e1 mun meiri vi\u00f0brag\u00f0sfl\u00fdti a\u00f0 halda, ef hestar og bifrei\u00f0ar koma \u00far gagnst\u00e6\u00f0um \u00e1ttum \u00e1 sama vegarhelmingi.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1965 segir: \u201eAnnar b\u00edllinn var v\u00f6rubifrei\u00f0 en hinn sendifer\u00f0abifrei\u00f0 og komu \u00feeir \u00far gagnst\u00e6\u00f0um \u00e1ttum.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1970 segir: \u201eTveir b\u00edlar, sem komu \u00far gagnst\u00e6\u00f0um \u00e1ttum, r\u00e1kust \u00fear \u00e1 \u00e1 t\u00f6luver\u00f0um hra\u00f0a.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1971 segir: \u201eB\u00edlarnir komu \u00far gagnst\u00e6\u00f0um \u00e1ttum, en s\u00e1 er var \u00e1 nor\u00f0urlei\u00f0 \u00e6tla\u00f0i hins vegar a\u00f0 beygja vestur \u00c1lfheima.\u201c<\/p>\n<p>En flj\u00f3tlega var einnig fari\u00f0 a\u00f0 nota eint\u00f6luna, <em>\u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt<\/em>, \u00ed d\u00e6mum af \u00feessu tagi. \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1971 segir: \u201eTildr\u00f6g voru \u00feau, a\u00f0 um klukkan h\u00e1lf eitt \u00ed n\u00f3tt komu tveir b\u00edlar \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt eftir Hringbraut og m\u00e6ttust \u00feeir \u00e1 m\u00f3ts vi\u00f0 h\u00fas nr. 81.\u201c \u00cd sama bla\u00f0i sama \u00e1r segir: \u201e\u00dear komu tveir jeppar \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt, en \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 m\u00e6tast e\u00f0lilega, \u00f3ku \u00feeir beint saman og var h\u00f6ggi\u00f0 miki\u00f0.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1973 segir: \u201e\u00deeir komu \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt og m\u00e6ttust \u00e1 mi\u00f0ri lei\u00f0.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1976 segir: \u201eKomu b\u00edlarnir \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt og lentu saman \u00e1 blindh\u00e6\u00f0.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1977 segir: \u201eEngin bo\u00f0- e\u00f0a bannmerki eru \u00fearna, sem gefa \u00f6kum\u00f6nnum er koma \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt til kynna hvor skuli v\u00edkja fyrir hinum.\u201c<\/p>\n<p>B\u00e6\u00f0i eintala og fleirtala hafa \u00fev\u00ed t\u00ed\u00f0kast \u00ed setningum af \u00feessu tagi \u00ed meira en h\u00e1lfa \u00f6ld, en eintalan vir\u00f0ist \u00fe\u00f3 talsvert algengari. Sumum finnst \u00fe\u00f3 \u00f3r\u00f6kr\u00e9tt a\u00f0 nota eint\u00f6lu \u00fear sem \u00e1ttirnar eru \u00f3m\u00f3tm\u00e6lanlega tv\u00e6r og \u00fev\u00ed hlj\u00f3ti a\u00f0 vera e\u00f0lilegra a\u00f0 segja <em>komu \u00far gagnst\u00e6\u00f0um \u00e1ttum<\/em>. En hvor b\u00edll (e\u00f0a hva\u00f0 svo sem \u00fea\u00f0 er sem lendir \u00ed \u00e1rekstri) kemur \u00fe\u00f3 a\u00f0eins \u00far einni \u00e1tt \u2013 hinn kemur \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt. \u00deegar sagt er <em>b\u00edlarnir komu \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt <\/em>merkir \u00fea\u00f0 'gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt hvor vi\u00f0 annan' en \u00f3\u00fearft er a\u00f0 segja <em>hvor vi\u00f0 annan<\/em> \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 segir sig sj\u00e1lft. \u00dea\u00f0 er komin l\u00f6ng hef\u00f0 \u00e1 b\u00e6\u00f0i eint\u00f6lu og fleirt\u00f6lu \u00ed sl\u00edkum setningum og engin h\u00e6tta \u00e1 misskilningi. \u00dea\u00f0 breytir \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 ekkert v\u00e6ri \u00e1 m\u00f3ti \u00fev\u00ed a\u00f0 nota stundum anna\u00f0 or\u00f0alag til tilbreytingar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum s\u00e1 \u00e9g v\u00edsa\u00f0 \u00ed fr\u00e9tt um b\u00edla sem lentu \u00ed \u00e1rekstri og \u201ekomu \u00far gagnst\u00e6\u00f0ri \u00e1tt\u201c. M\u00e1lshefjandi sag\u00f0ist \u201efreistast til a\u00f0 halda a\u00f0 \u00feeir hafi komi\u00f0 sinn \u00far hvorri \u00e1ttinni\u201c. Um \u00feetta hefur nokkrum sinnum \u00e1\u00f0ur veri\u00f0 fjalla\u00f0 \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum, m.a. \u00ed innleggi sem \u00e9g skrifa\u00f0 \u00fear sj\u00e1lfur fyrir fj\u00f3rum \u00e1rum og sag\u00f0i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5598","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5598"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5599,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5598\/revisions\/5599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}