{"id":5633,"date":"2023-10-25T13:58:51","date_gmt":"2023-10-25T13:58:51","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5633"},"modified":"2023-10-25T14:00:09","modified_gmt":"2023-10-25T14:00:09","slug":"fokk-fedraveldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/10\/25\/fokk-fedraveldi\/","title":{"rendered":"Fokk fe\u00f0raveldi!"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd dag hefur veri\u00f0 nokkur umr\u00e6\u00f0a \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum og samf\u00e9lagsmi\u00f0lum um kj\u00f6ror\u00f0i\u00f0 \u201eFokk fe\u00f0raveldi\u201c sem var \u00e1berandi \u00ed kvenna- og kv\u00e1raverkfallinu \u00ed g\u00e6r. \u00cd \u201eB\u00edtinu\u201c \u00e1 <em>Bylgjunni <\/em>\u00ed morgun l\u00fdsti \u00fe\u00e1ttastj\u00f3rnandi \u00f3\u00e1n\u00e6gju me\u00f0 notkun \u00feess og <a href=\"https:\/\/www.mannlif.is\/ordromur\/heimir-vill-ekki-fokk-fedraveldi\/\">taldi<\/a> \u201esl\u00edkt or\u00f0brag\u00f0 ekki vera s\u00e6mandi\u201c. \u00dea\u00f0 er l\u00edklega einkum notkun or\u00f0sins <em>fokk <\/em>sem sumum finnst \u00f3smekkleg \u00fe\u00f3tt \u00e9g hafi l\u00edka s\u00e9\u00f0 athugasemdir vi\u00f0 notkun or\u00f0sins <em>fe\u00f0raveldi<\/em>, t.d. \u00ed eftirfarandi Facebookf\u00e6rslu: \u201e\u00deegar \u00e9g s\u00e1 skilti\u00f0 \"Fokk fe\u00f0raveldi\u00f0\" \u00fe\u00e1 \u00e1kva\u00f0 \u00e9g a\u00f0 sitja heima. \u00c9g get ekki teki\u00f0 undir \u00feessi skilabo\u00f0, \u00fev\u00ed \u00e9g skil \u00feetta ekki. \u00c9g vil a\u00f0 vi\u00f0 breytum samf\u00e9laginu saman. Fe\u00f0ur eru nau\u00f0synlegir.\u201c En eins og m\u00f6rg hafa bent \u00e1 er \u00feetta misskilningur \u00e1 or\u00f0inu <em>fe\u00f0raveldi<\/em>.<\/p>\n<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>fe\u00f0raveldi <\/em>er meira en hundra\u00f0 \u00e1ra gamalt \u00ed m\u00e1linu. \u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru 1400 d\u00e6mi um \u00fea\u00f0, hi\u00f0 elsta fr\u00e1 1911, og \u00fea\u00f0 er <a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/faersla\/226879\">flettior\u00f0<\/a> \u00ed <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em> fr\u00e1 1920-1924 \u2013 \u00fe\u00fdtt \u201ePatriarkat\u201c. \u00cd grein eftir Gu\u00f0mund Sveinsson \u00ed <em>Samvinnunni <\/em>1962 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/4293219?iabr=on#page\/n36\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eV\u00ed\u00f0ast hvar n\u00e1\u00f0u karlmenn \u00fe\u00f3 snemma forystunni og upph\u00f3fst \u201efe\u00f0raveldi\u201c svokalla\u00f0 \u201epatr\u00edark\u00ed\u201c, og hefur haldizt allt fram til \u00feessa dags.\u201c \u00cd grein eftir Helgu Sigurj\u00f3nsd\u00f3ttur \u00ed <em>DV <\/em>1982 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/2468245?iabr=on#page\/n13\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eOr\u00f0i\u00f0 pater, sem partriarkat er mynda\u00f0 af, er latneskt og merkir fa\u00f0ir og \u00fev\u00ed er r\u00e9ttasta \u00fe\u00fd\u00f0ingin \u00e1 or\u00f0inu <strong>fe\u00f0raveldi<\/strong>. \u00dea\u00f0 er einnig s\u00e1 skilningur sem lengst af var lag\u00f0ur \u00ed hugtaki\u00f0 og ekki a\u00f0 \u00f3fyrirsynju \u00fear sem hin forna skipan var veldi \u201efe\u00f0ra\u201c n\u00e1nast \u00ed or\u00f0sins fyllstu merkingu.\u201c<\/p>\n<p>Sumum finnst \u00f3t\u00e6kt a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 <em>fokk<\/em> vegna tengsla vi\u00f0 enska or\u00f0i\u00f0 <em>fuck<\/em> sem vissulega \u00feykir mj\u00f6g <a href=\"https:\/\/dictionary.cambridge.org\/dictionary\/english\/fuck\">d\u00f3nalegt<\/a> \u00ed upprunam\u00e1linu, og \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er or\u00f0i\u00f0 <em>fokk<\/em> <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/66159\">gefi\u00f0 sem<\/a> 'upphr\u00f3pun sem t\u00e1knar van\u00fe\u00f3knun e\u00f0a rei\u00f0i' og sagt \u201e\u00f3formlegt, ekki fullvi\u00f0urkennt m\u00e1l, gr\u00f3ft\u201c. \u00deess er \u00fe\u00f3 a\u00f0 g\u00e6ta a\u00f0 nafnor\u00f0i\u00f0 <em>fokk<\/em> ('l\u00edtilfj\u00f6rlegt d\u00fatl') og s\u00f6gnin <em>fokka<\/em> ('gaufa, dunda') eru g\u00f6mul \u00edslensk or\u00f0 og \u00fe\u00f3tt upphr\u00f3punin <em>fokk<\/em> eigi \u00e1n efa r\u00e6tur \u00ed <em>fuck <\/em>g\u00e6tu eldri or\u00f0in hafa haft \u00e1hrif \u00e1 hana og e.t.v. milda\u00f0 merkinguna. Hva\u00f0 sem \u00fev\u00ed l\u00ed\u00f0ur er lj\u00f3st a\u00f0 <em>fokk <\/em>hefur veri\u00f0 nota\u00f0 sem upphr\u00f3pun e\u00f0a bl\u00f3tsyr\u00f0i \u00ed \u00edslensku fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00e1 \u00e1ttunda \u00e1ratug s\u00ed\u00f0ustu aldar eins og kemur fram \u00ed <a href=\"https:\/\/skemman.is\/bitstream\/1946\/23597\/3\/BA_ritgerd_fokk_lokautgafa_v2.pdf\">BA-ritger\u00f0<\/a> Einars L\u00f6vdahl Gunnlaugssonar og <a href=\"https:\/\/ordogtunga.arnastofnun.is\/index.php\/ord-og-tunga\/article\/view\/283\/157\">grein<\/a> Veturli\u00f0a \u00d3skarssonar.<\/p>\n<p>\u00cd slanguror\u00f0ak\u00f6nnun <a href=\"https:\/\/www.islensktunglingamal.com\/\">verkefnisins<\/a> \u201e\u00cdslenskt unglingam\u00e1l\u201c <a href=\"https:\/\/www.islensktunglingamal.com\/post\/fokk-er-nota%C3%B0-alla-daga-alltaf-%C3%BEa%C3%B0-er-h%C3%A6gt-a%C3%B0-nota-%C3%BEa%C3%B0-fyrir-allt-og-ekkert\">kom \u00ed lj\u00f3s<\/a> a\u00f0 <em>fokk<\/em> (og or\u00f0 leidd af \u00fev\u00ed) var mj\u00f6g algengt or\u00f0 me\u00f0al unglinga og notkun \u00feess var mj\u00f6g fj\u00f6lbreytt \u2013 stundum gegndi \u00fea\u00f0 \u201ehlutverki upphr\u00f3punar, r\u00e9tt eins og t.d. <em>v\u00e1<\/em> e\u00f0a <em>\u00faff<\/em>\u201c, og stundum var \u00fea\u00f0 \u201ee.k. \u00e1hersluli\u00f0ur l\u00edkt og <em>mega<\/em> e\u00f0a <em>\u00fdkt<\/em>.\u201c \u00dev\u00ed fer sem s\u00e9 fjarri a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 s\u00e9 alltaf nota\u00f0 sem gr\u00f3ft bl\u00f3tsyr\u00f0i \u00ed \u00edslensku \u2013 \u201eLj\u00f3st er a\u00f0 merkingarsvi\u00f0 \u00feess er afar v\u00edtt og sk\u00fdringin sem einn \u00fe\u00e1tttakandi slanguror\u00f0ak\u00f6nnunarinnar skrifa\u00f0i, vir\u00f0ist raunar b\u00fdsna l\u00fdsandi: <em>FOKK er nota\u00f0 alla daga alltaf \u00fea\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 nota \u00fea\u00f0 fyrir allt og ekkert.<\/em>\u201c UN Women hefur nota\u00f0 <a href=\"https:\/\/unwomen.is\/herferdir-verkefni\/fokk-ofbeldi\/\">kj\u00f6ror\u00f0i\u00f0<\/a> \u201eFokk ofbeldi\u201c s\u00ed\u00f0an 2015. \u201eFokk fe\u00f0raveldi\u201c er hli\u00f0st\u00e6tt \u2013 en au\u00f0vita\u00f0 er \u00feetta spurning um smekk.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd dag hefur veri\u00f0 nokkur umr\u00e6\u00f0a \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum og samf\u00e9lagsmi\u00f0lum um kj\u00f6ror\u00f0i\u00f0 \u201eFokk fe\u00f0raveldi\u201c sem var \u00e1berandi \u00ed kvenna- og kv\u00e1raverkfallinu \u00ed g\u00e6r. \u00cd \u201eB\u00edtinu\u201c \u00e1 Bylgjunni \u00ed morgun l\u00fdsti \u00fe\u00e1ttastj\u00f3rnandi \u00f3\u00e1n\u00e6gju me\u00f0 notkun \u00feess og taldi \u201esl\u00edkt or\u00f0brag\u00f0 ekki vera s\u00e6mandi\u201c. \u00dea\u00f0 er l\u00edklega einkum notkun or\u00f0sins fokk sem sumum finnst \u00f3smekkleg \u00fe\u00f3tt \u00e9g [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5633","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5633"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5635,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5633\/revisions\/5635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}