{"id":5746,"date":"2023-11-22T13:32:42","date_gmt":"2023-11-22T13:32:42","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5746"},"modified":"2023-11-22T13:53:22","modified_gmt":"2023-11-22T13:53:22","slug":"seiglift-ord","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/11\/22\/seiglift-ord\/","title":{"rendered":"Seigl\u00edft or\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r spurt hvort f\u00f3lk kanna\u00f0ist vi\u00f0 l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>seigl\u00edfur <\/em>sem kom fyrir \u00ed <a href=\"https:\/\/www.dv.is\/pressan\/2023\/11\/21\/ikea-tifaldar-verdid-fostudaginn\/\">fr\u00e9tt<\/a> \u00ed <em>DV<\/em> \u2013 \u201e\u00cd fr\u00e9ttatilkynningu fr\u00e1 fyrirt\u00e6kinu kemur fram a\u00f0 s\u00fa m\u00fdta s\u00e9 seigl\u00edf a\u00f0 klass\u00edsk h\u00f6nnun kosti miki\u00f0\u201c. Fyrirspyrjandi taldi a\u00f0 \u00fearna \u00e6tti fremur a\u00f0 standa <em>l\u00edfseig<\/em>, og \u00fea\u00f0 er vitaskuld venjulega or\u00f0i\u00f0 \u00ed \u00feessari merkingu. \u00cd umr\u00e6\u00f0um um or\u00f0i\u00f0 var \u00feess geti\u00f0 til a\u00f0 um v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a (l\u00e9lega) \u00fe\u00fd\u00f0ingu \u00far d\u00f6nsku, og vissulega er samsvarandi or\u00f0 \u00fear <em>sejlivet<\/em>. \u00deetta g\u00e6ti virst l\u00edkleg tilg\u00e1ta \u00ed lj\u00f3si \u00feess a\u00f0 fr\u00e9ttatilkynningin sem <em>DV <\/em>vitna\u00f0i \u00ed var fr\u00e1 IKEA \u00ed Danm\u00f6rku og \u00fev\u00ed upphaflega \u00e1 d\u00f6nsku. En or\u00f0i\u00f0 <em>sejlivet <\/em>er ekki nota\u00f0 \u00fear \u00ed setningu sem samsvarar d\u00e6minu \u00far <em>DV <\/em>heldur <a href=\"https:\/\/markedsforing.dk\/artikler\/note\/ikea-tidobler-priserne-paa-black-friday\/\">segir<\/a>: \u201eDer hersker en myte om, at langtidsholdbart design koster rigtig mange penge.\u201c<\/p>\n<p>\u00deetta \u00fatilokar au\u00f0vita\u00f0 ekki a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 geti hafa komi\u00f0 \u00ed \u00edslensku \u00far d\u00f6nsku, en \u00fea\u00f0 er \u00fe\u00e1 langt s\u00ed\u00f0an. \u00cd umr\u00e6\u00f0um kom nefnilega fram a\u00f0 <em>seigl\u00edfur <\/em>er gamalt or\u00f0 \u00ed m\u00e1linu \u2013 elsta d\u00e6mi\u00f0 er \u00ed <em>\u00cdsafold <\/em>1883: \u201eR\u00f6ng hugmynd um eigin dugna\u00f0 er svo seigl\u00edft dj\u00f6flakyn, a\u00f0 \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur ekki einu sinni \u00fat reki\u00f0 me\u00f0 f\u00f6stum og b\u00e6nahaldi.\u201c \u00de\u00f3tt hi\u00f0 venjulega or\u00f0 <em>l\u00edfseigur <\/em>s\u00e9 vitanlega gott og gilt, er <em>seigl\u00edfur <\/em>einnig r\u00e9tt mynda\u00f0 og \u00e1 s\u00e9r \u00fdmsar hli\u00f0st\u00e6\u00f0ur \u00fear sem l\u00fdsingaror\u00f0 er fyrri hluti me\u00f0 <em>-l\u00edfur<\/em> \u2013 algeng or\u00f0 eins og <em>langl\u00edfur<\/em>, <em>skamml\u00edfur<\/em>, <em>sk\u00edrl\u00edfur<\/em>,<em> hreinl\u00edfur <\/em>og <em>s\u00e6ll\u00edfur<\/em>, en einnig sjaldg\u00e6fari or\u00f0 eins og <em>l\u00e9ttl\u00edfur <\/em>og <em>\u00feungl\u00edfur<\/em>. Auk \u00feess eru til \u00fdmsar samsetningar me\u00f0 -<em>l\u00edfur <\/em>sem hafa fyrri li\u00f0 \u00far \u00f6\u00f0rum or\u00f0flokkum \u2013 <em>eil\u00edfur<\/em>, <em>gj\u00e1l\u00edfur<\/em>, <em>h\u00f3gl\u00edfur<\/em>, <em>saurl\u00edfur<\/em> o.fl.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed \u00e1st\u00e6\u00f0ulaust a\u00f0 leita erlendra fyrirmynda a\u00f0 or\u00f0inu <em>seigl\u00edfur<\/em>, en vissulega er \u00fea\u00f0 sjaldg\u00e6ft \u2013 \u00fea\u00f0 er hvorki \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>n\u00e9 <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>og a\u00f0eins 36 d\u00e6mi eru um \u00fea\u00f0 \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> og t\u00edu \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. \u00dea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 d\u00e6min um or\u00f0i\u00f0 \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> dreifast \u00e1 alla \u00e1ratugi fr\u00e1 1883 nema tvo, oftast tv\u00f6 e\u00f0a \u00ferj\u00fa d\u00e6mi \u00e1 hverjum \u00e1ratug. \u00de\u00f3tt ekki s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 \u00fatiloka a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 hafi upphaflega komi\u00f0 \u00far d\u00f6nsku eru litlar l\u00edkur \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 gildi um notkun \u00feess s\u00ed\u00f0ustu hundra\u00f0 \u00e1rin. Hugsanlegt er a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 hafi veri\u00f0 sm\u00ed\u00f0a\u00f0 aftur og aftur, me\u00f0 or\u00f0 eins og <em>langl\u00edfur <\/em>a\u00f0 fyrirmynd, en sennilega er \u00feetta fremur d\u00e6mi um a\u00f0 sjaldg\u00e6f or\u00f0 geta lifa\u00f0 \u00e1ratugum og \u00f6ldum saman \u00ed m\u00e1linu \u00e1n \u00feess a\u00f0 miklar heimildir geymist um \u00feau.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r spurt hvort f\u00f3lk kanna\u00f0ist vi\u00f0 l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 seigl\u00edfur sem kom fyrir \u00ed fr\u00e9tt \u00ed DV \u2013 \u201e\u00cd fr\u00e9ttatilkynningu fr\u00e1 fyrirt\u00e6kinu kemur fram a\u00f0 s\u00fa m\u00fdta s\u00e9 seigl\u00edf a\u00f0 klass\u00edsk h\u00f6nnun kosti miki\u00f0\u201c. Fyrirspyrjandi taldi a\u00f0 \u00fearna \u00e6tti fremur a\u00f0 standa l\u00edfseig, og \u00fea\u00f0 er vitaskuld venjulega or\u00f0i\u00f0 \u00ed \u00feessari merkingu. \u00cd umr\u00e6\u00f0um [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5746","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5746"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5749,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5746\/revisions\/5749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}