{"id":5771,"date":"2023-11-29T14:11:03","date_gmt":"2023-11-29T14:11:03","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5771"},"modified":"2023-11-29T14:11:03","modified_gmt":"2023-11-29T14:11:03","slug":"adgerdaaaetlun-logd-fram","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/11\/29\/adgerdaaaetlun-logd-fram\/","title":{"rendered":"A\u00f0ger\u00f0a\u00e1\u00e6tlun l\u00f6g\u00f0 fram"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g var \u00e1\u00f0an \u00e1 kynningarfundi r\u00e1\u00f0herranefndar um \u00edslenska tungu \u00e1 <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/pdf\/154\/s\/0582.pdf\">\u00feings\u00e1lyktunartill\u00f6gu<\/a> sem menningar- og vi\u00f0skiptar\u00e1\u00f0herra lag\u00f0i fram \u00e1 Al\u00feingi \u00ed morgun um \u201ea\u00f0ger\u00f0a\u00e1\u00e6tlun \u00ed m\u00e1lefnum \u00edslenskrar tungu 2023\u20132026\u201c. Fimm r\u00e1\u00f0herrar sitja \u00ed r\u00e1\u00f0herranefndinni og \u00ed <a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/efst-a-baugi\/frettir\/stok-frett\/2023\/11\/29\/Radherranefnd-um-malefni-islenskrar-tungu-kynnir-adgerdir\/\">fr\u00e9ttatilkynningu<\/a> \u00e1 vef Stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0sins segir: \u201eUnni\u00f0 hefur veri\u00f0 a\u00f0 m\u00f3tun a\u00f0ger\u00f0anna \u00ed samstarfi r\u00e1\u00f0uneytanna fimm en \u00fe\u00e6r snerta flest svi\u00f0 samf\u00e9lagsins.\u201c \u00deessi tillaga hefur veri\u00f0 lengi \u00e1 d\u00f6finni og fyrirs\u00f6gnin eiginlega \u00feegar or\u00f0in \u00farelt \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00edti\u00f0 er eftir af \u00e1rinu 2023, en upphaflega \u00e1tti a\u00f0 leggja till\u00f6guna fram \u00ed mars sl. \u00cd till\u00f6gunni er a\u00f0 finna l\u00fdsingu \u00e1 \u201ealls 19 a\u00f0ger\u00f0um sem mi\u00f0a a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 styrkja st\u00f6\u00f0u tungum\u00e1lsins til framt\u00ed\u00f0ar\u201c segir \u00ed \u00e1\u00f0urnefndri fr\u00e9ttatilkynningu.<\/p>\n<p>\u00cd till\u00f6gunni \u201eer me\u00f0al annars l\u00f6g\u00f0 \u00e1hersla \u00e1 m\u00e1lefni \u00edslenskukennslu fyrir fullor\u00f0na innflytjendur og auki\u00f0 samstarf vi\u00f0 atvinnul\u00edfi\u00f0 og \u00feri\u00f0ja geirann. Lei\u00f0arstef \u00ed a\u00f0ger\u00f0unum er a\u00f0 b\u00e6ta a\u00f0gengi og g\u00e6\u00f0i \u00edslenskukennslu, stu\u00f0la a\u00f0 auknum s\u00fdni- og heyranleika tungum\u00e1lsins og aukinni samvinnu um \u00fea\u00f0 langt\u00edmaverkefni a\u00f0 tryggja verndun og \u00fer\u00f3un \u00edslenskrar tungu. Sumar a\u00f0ger\u00f0anna fela \u00ed s\u00e9r umfangsmiklar kerfisbreytingar en \u00e1\u00e6tlunin hefur tengsl vi\u00f0 m\u00f6rg \u00f6nnur \u00e1hersluverkefni stj\u00f3rnvalda sem unni\u00f0 er a\u00f0 \u00ed samstarfi r\u00e1\u00f0uneyta og stofnana, \u00fear \u00e1 me\u00f0al stefnum\u00f3tun \u00ed m\u00e1lefnum innflytjenda og fl\u00f3ttaf\u00f3lks, menntastefnu 2030, heildarendursko\u00f0un framhaldsfr\u00e6\u00f0slukerfisins og a\u00f0ger\u00f0a\u00e1\u00e6tlun fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu til 2030.\u201c<\/p>\n<p>Tillagan var upphaflega <a href=\"https:\/\/samradsgatt.island.is\/oll-mal\/$Cases\/Details\/?id=3479\">kynnt<\/a> \u00ed samr\u00e1\u00f0sg\u00e1tt stj\u00f3rnvalda \u00ed byrjun j\u00fan\u00ed sl. og \u201eb\u00e1rust 36 umsagnir um till\u00f6guna og \u00fdmsar gagnlegar athugasemdir og \u00e1bendingar sem horft var til vi\u00f0 n\u00e1nari m\u00f3tun a\u00f0ger\u00f0anna\u201c segir \u00ed \u00e1\u00f0urnefndri <a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/efst-a-baugi\/frettir\/stok-frett\/2023\/11\/29\/Radherranefnd-um-malefni-islenskrar-tungu-kynnir-adgerdir\/\">fr\u00e9ttatilkynningu<\/a>. \u00c9g hef bori\u00f0 upphafleg dr\u00f6g saman vi\u00f0 framlag\u00f0a till\u00f6gu og s\u00fdnist s\u00e1ral\u00edti\u00f0 hafa breyst. Einni a\u00f0ger\u00f0 hefur veri\u00f0 b\u00e6tt vi\u00f0, or\u00f0alagi hnika\u00f0 til \u00e1 st\u00f6ku sta\u00f0 og samstarfsa\u00f0ilum v\u00ed\u00f0a b\u00e6tt \u00ed upptalningu, en efnislega er \u00feetta nokkurn veginn sama tillagan. \u00deess vegna eru athugasemdir m\u00ednar um <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/06\/07\/aeskilegar-vidbaetur-vid-adgerdaaaetlun\/\">\u00fea\u00f0 sem vantar<\/a> \u00ed till\u00f6guna a\u00f0 mestu leyti enn \u00ed fullu gildi. Meginathugasemd m\u00edn laut a\u00f0 fj\u00e1rm\u00f6gnun a\u00f0ger\u00f0anna sem ekki var nefnd \u00ed dr\u00f6gunum. \u00c9g taldi mikilv\u00e6gt a\u00f0 einst\u00f6kum a\u00f0ger\u00f0um fylgdi kostna\u00f0armat.<\/p>\n<p>\u00cd athugasemdum m\u00ednum \u00ed sumar <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/06\/06\/adgerdaaaetlun-i-malefnum-islenskunnar\/\">sag\u00f0i<\/a> \u00e9g: \u201eA\u00f0ger\u00f0a\u00e1\u00e6tlunin er metna\u00f0arfull \u00e1 margan h\u00e1tt og \u00ed henni er a\u00f0 finna fj\u00f6lda g\u00f3\u00f0ra \u00e1forma um a\u00f0ger\u00f0ir sem \u00f6rugglega munu efla \u00edslenskuna verulega ef \u00feeim ver\u00f0ur hrint \u00ed framkv\u00e6md.\u201c \u00deetta er \u00ed fullu gildi, en vi\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e1 b\u00e6ta \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e9r finnst or\u00f0alag almennt of lo\u00f0i\u00f0 \u00ed till\u00f6gunni. H\u00fan er skrifu\u00f0 \u00ed vi\u00f0tengingarh\u00e6tti \u2013 or\u00f0i\u00f0 <em>ver\u00f0i <\/em>kemur t.d. 43 sinnum fyrir \u00ed henni (\u201eleita\u00f0 ver\u00f0i lei\u00f0a\u201c, \u201el\u00f6g\u00f0 ver\u00f0i \u00e1hersla\u201c, \u201ehvatt ver\u00f0i til\u201c, \u201esamr\u00e1\u00f0 ver\u00f0i\u201c o.s.frv.). H\u00e9r hef\u00f0i \u00e9g kosi\u00f0 \u00e1kve\u00f0nara og afdr\u00e1ttarlausara or\u00f0alag. \u00cd flestum li\u00f0um eru nefnd d\u00e6mi um hugsanlega samstarfsa\u00f0ila \u2013 sem er gott \u2013 en ekki kemur fram hvort r\u00e6tt hafi veri\u00f0 vi\u00f0 \u00feessa a\u00f0ila e\u00f0a hvort vita\u00f0 s\u00e9 um hug \u00feeirra til samstarfs.<\/p>\n<p>Kostna\u00f0armat einstakra a\u00f0ger\u00f0a er ekki a\u00f0 finna \u00ed endanlegri till\u00f6gu fremur en \u00ed dr\u00f6gunum, en \u00ed \u00e1\u00f0urnefndri <a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/efst-a-baugi\/frettir\/stok-frett\/2023\/11\/29\/Radherranefnd-um-malefni-islenskrar-tungu-kynnir-adgerdir\/\">fr\u00e9ttatilkynningu<\/a> segir \u00fe\u00f3: \u201eR\u00e1\u00f0gert er a\u00f0 framl\u00f6g vegna a\u00f0ger\u00f0anna muni nema um 1.365 millj\u00f3num kr. en \u00ed \u00e1\u00e6tluninni eru einnig a\u00f0ger\u00f0ir sem ekki hafa veri\u00f0 kostna\u00f0armetnar a\u00f0 fullu og \u00fev\u00ed m\u00e1 gera r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 heildarkostna\u00f0ur ver\u00f0i h\u00e6rri.\u201c \u00deetta gengur eiginlega ekki upp \u2013 inni \u00ed \u00e1\u00e6tluninni eru a\u00f0ger\u00f0ir \u00ed m\u00e1lt\u00e6kni og \u00feegar hefur \u00fev\u00ed veri\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/efst-a-baugi\/frettir\/stok-frett\/2023\/04\/04\/Um-tveggja-milljarda-fjarfesting-i-maltaekni-naestu-fjogur-ar-\/\">l\u00fdst yfir<\/a> a\u00f0 360 millj\u00f3num \u00e1 \u00e1ri ver\u00f0i vari\u00f0 \u00ed m\u00e1lt\u00e6kni \u00fat \u00e1ri\u00f0 2026. Eins og \u00e9g hef \u00e1\u00f0ur nefnt s\u00e9 \u00e9g engin merki um aukin framl\u00f6g til \u00edslenskunnar \u00ed <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/03\/31\/fjarmalaaaetlun-fra-sjonarholi-islenskunnar\/\">fj\u00e1rm\u00e1la\u00e1\u00e6tlun<\/a> n\u00e6stu fimm \u00e1ra e\u00f0a \u00ed <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/09\/17\/andvaraleysi-og-abyrgdarleysi-stjornvalda\/\">fj\u00e1rlagafrumvarpi<\/a> n\u00e6sta \u00e1rs. En \u00fear fyrir utan er \u00feetta allt, allt, alltof l\u00edti\u00f0 f\u00e9. \u00cdslenskan m\u00e1 alveg kosta meira.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g var \u00e1\u00f0an \u00e1 kynningarfundi r\u00e1\u00f0herranefndar um \u00edslenska tungu \u00e1 \u00feings\u00e1lyktunartill\u00f6gu sem menningar- og vi\u00f0skiptar\u00e1\u00f0herra lag\u00f0i fram \u00e1 Al\u00feingi \u00ed morgun um \u201ea\u00f0ger\u00f0a\u00e1\u00e6tlun \u00ed m\u00e1lefnum \u00edslenskrar tungu 2023\u20132026\u201c. Fimm r\u00e1\u00f0herrar sitja \u00ed r\u00e1\u00f0herranefndinni og \u00ed fr\u00e9ttatilkynningu \u00e1 vef Stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0sins segir: \u201eUnni\u00f0 hefur veri\u00f0 a\u00f0 m\u00f3tun a\u00f0ger\u00f0anna \u00ed samstarfi r\u00e1\u00f0uneytanna fimm en \u00fe\u00e6r snerta flest svi\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5771","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5771"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5772,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5771\/revisions\/5772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}