{"id":5773,"date":"2023-11-30T08:00:56","date_gmt":"2023-11-30T08:00:56","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5773"},"modified":"2023-11-29T21:03:26","modified_gmt":"2023-11-29T21:03:26","slug":"hristu-thau-hofudid-eda-hofudin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/11\/30\/hristu-thau-hofudid-eda-hofudin\/","title":{"rendered":"Hristu \u00feau h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u2013 e\u00f0a h\u00f6fu\u00f0in?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em><a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/71221\">segir<\/a>: \u201e\u00dea\u00f0 fer betur \u00e1 a\u00f0 segja <strong>\u00feeir hristu h\u00f6fu\u00f0i\u00f0<\/strong> en \u201e\u00feeir hristu h\u00f6fu\u00f0in\u201c. S\u00f6mu athugasemd m\u00e1 finna v\u00ed\u00f0ar. \u00cd d\u00e1lknum \u201eM\u00e1li\u00f0\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2012 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6018954?iabr=on#page\/n24\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eSumir \u00fatlendingar <strong>hrista h\u00f6fu\u00f0in<\/strong> \u00feegar vi\u00f0 <strong>hristum h\u00f6fu\u00f0i\u00f0<\/strong>. H\u00f6ldum endilega \u00e1fram a\u00f0 hrista \u00fea\u00f0\u201c, og \u00ed sama d\u00e1lki \u00e1ri\u00f0 2014 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6072933?iabr=on#page\/n36\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eGaman v\u00e6ri ef s\u00fa venja lif\u00f0i a\u00f0 segja frekar: [\u2026] \u00deau hristu <strong>h\u00f6fu\u00f0i\u00f0<\/strong> en \u201ehristu h\u00f6fu\u00f0in\u201c.\u201c Tr\u00falegt er a\u00f0 \u00feetta bo\u00f0or\u00f0 eigi r\u00e6tur a\u00f0 rekja til kversins <em>G\u00e6tum tungunnar<\/em> fr\u00e1 1984 \u00fear sem <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1574322?iabr=on#page\/n44\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201e<em>Sagt var<\/em>: \u00deeir hristu h\u00f6fu\u00f0in. <em>\u00deetta er erlend setningarger\u00f0. <\/em>R\u00e9tt v\u00e6ri: \u00deeir hristu <em>h\u00f6fu\u00f0i\u00f0<\/em>. (Hi\u00f0 fyrra g\u00e6ti \u00e1tt vi\u00f0 \u00fer\u00edh\u00f6f\u00f0a \u00feursa.)\u201c R\u00f6kin fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 nota eint\u00f6lu eru sem s\u00e9 \u00feau a\u00f0 vi\u00f0 erum \u00f3umdeilanlega bara me\u00f0 eitt h\u00f6fu\u00f0 hvert og eitt.<\/p>\n<p>En ef J\u00f3n hristir h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 og Gunna hristir l\u00edka h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 \u00fea\u00f0 er ekki sama h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 sem \u00feau eru a\u00f0 hrista, heldur hrista \u00feau hvort sitt h\u00f6fu\u00f0. \u00dea\u00f0 eru \u00fev\u00ed \u00f3umdeilanlega tv\u00f6 h\u00f6fu\u00f0 sem eru hrist og \u00fev\u00ed hl\u00fdtur fleirtalan a\u00f0 teljast \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c \u00fearna. En m\u00e1li\u00f0 er ekki endilega alltaf r\u00f6kr\u00e9tt svo a\u00f0 \u00fea\u00f0 dugir ekki til a\u00f0 r\u00e9ttl\u00e6ta fleirt\u00f6luna ef anna\u00f0 m\u00e6lir gegn henni. \u00dea\u00f0 g\u00e6ti t.d. veri\u00f0 a\u00f0 um v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a erlenda setningager\u00f0, eins og haldi\u00f0 er fram \u00ed <em>G\u00e6tum tungunnar<\/em>, sem str\u00edddi gegn \u00edslenskri m\u00e1lhef\u00f0. En \u00fe\u00f3tt notu\u00f0 s\u00e9 fleirtala \u00ed ensku og sagt <em>they shook their heads<\/em> eru \u00fea\u00f0 engin r\u00f6k gegn \u00fev\u00ed a\u00f0 nota fleirt\u00f6lu \u00ed \u00edslensku, nema h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 s\u00fdna fram \u00e1 a\u00f0 engin hef\u00f0 s\u00e9 fyrir fleirt\u00f6lunni \u00ed \u00feessu sambandi \u00ed m\u00e1linu heldur s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 apa hana upp eftir ensku.<\/p>\n<p>En \u00fev\u00ed fer fjarri a\u00f0 svo s\u00e9. Fleirtalan hefur veri\u00f0 notu\u00f0 \u00ed \u00feessu samhengi \u00ed margar aldir og m.a. eru d\u00e6mi um hana \u00ed elstu prentu\u00f0u b\u00f3k \u00e1 \u00edslensku, <em>N\u00fdja testamentinu <\/em>\u00ed \u00fe\u00fd\u00f0ingu Odds Gottsk\u00e1lkssonar fr\u00e1 1540. \u00cd Mattheusargu\u00f0spjalli segir \u201eOg \u00feeir sem \u00fear gengu hj\u00e1 h\u00e6ddu hann, skakandi h\u00f6fu\u00f0 s\u00edn\u201c og \u00ed samsvarandi setningu \u00ed Mark\u00fasargu\u00f0spjalli segir \u201esk\u00f3ku h\u00f6fu\u00f0 s\u00edn\u201c. \u00cd <em>Gu\u00f0brandsbibl\u00edu <\/em>fr\u00e1 1584 eru svo nokkur d\u00e6mi \u00ed vi\u00f0b\u00f3t. Einnig m\u00e1 nefna a\u00f0 \u00ed greininni \u201eFr\u00e1 Thadd\u00e6us Kosciuszko\u201c sem birtist \u00ed <em>Fj\u00f6lni <\/em>1838 og <a href=\"https:\/\/jonashallgrimsson.is\/index.php?page=fjolnismadurinn-jonas\">s\u00f6g\u00f0 er<\/a> eftir ekki minni m\u00e1lsmekksmenn en J\u00f3nas Hallgr\u00edmsson og Konr\u00e1\u00f0 G\u00edslason segir: \u201eEnn \u00feeir, sem n\u00e6stir honum voru, snurtu knje hans hinni h\u00e6gri hendi, t\u00f3ku ofan, og dreif\u00f0u dupti \u00e1 h\u00f6fu\u00f0 s\u00edn til i\u00f0runarmerkjis.\u201c<\/p>\n<p>Mikinn fj\u00f6lda d\u00e6ma um fleirt\u00f6luna <em>hrista h\u00f6fu\u00f0in <\/em>og \u00f6nnur samb\u00e6rileg samb\u00f6nd m\u00e1 finna allt fr\u00e1 19. \u00f6ld til samt\u00edmans. \u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 notkun b\u00e6\u00f0i eint\u00f6lu og fleirt\u00f6lu \u00ed \u00feessu sambandi er \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00edslenska m\u00e1lhef\u00f0 og \u00fe\u00f3tt elstu fleirt\u00f6lud\u00e6min s\u00e9u \u00far \u00fe\u00fd\u00f0ingu <em>N\u00fdja testamentisins<\/em> dugir \u00fea\u00f0 varla sem r\u00f6k fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 kalla \u00feetta erlenda setningager\u00f0 sem beri a\u00f0 for\u00f0ast. En \u00fea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir ekki a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 nota fleirt\u00f6lu <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6072933?iabr=on#page\/n36\/mode\/1up\">\u00ed<\/a> *<em>\u00feau voru me\u00f0 hj\u00f6rtun \u00ed buxunum<\/em> e\u00f0a *<em>\u00feau voru a\u00f0 bora \u00ed nefin \u00e1 s\u00e9r<\/em> \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 geti virst r\u00f6kr\u00e9tt og hli\u00f0st\u00e6tt vi\u00f0 <em>\u00feau hristu h\u00f6fu\u00f0in<\/em>. Fyrir \u00fev\u00ed er engin hef\u00f0 og m\u00e1li\u00f0 er fullt af alls konar \u00f3\u00fatsk\u00fdr\u00f0u og tilviljanakenndu \u00f3samr\u00e6mi \u2013 sem er einn af t\u00f6frum \u00feess. H\u00e9r hl\u00fdtur m\u00e1lhef\u00f0 a\u00f0 r\u00e1\u00f0a en ekki tilb\u00fain regla sem hver \u00e9tur upp eftir \u00f6\u00f0rum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd M\u00e1lfarsbankanum segir: \u201e\u00dea\u00f0 fer betur \u00e1 a\u00f0 segja \u00feeir hristu h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 en \u201e\u00feeir hristu h\u00f6fu\u00f0in\u201c. S\u00f6mu athugasemd m\u00e1 finna v\u00ed\u00f0ar. \u00cd d\u00e1lknum \u201eM\u00e1li\u00f0\u201c \u00ed Morgunbla\u00f0inu 2012 segir: \u201eSumir \u00fatlendingar hrista h\u00f6fu\u00f0in \u00feegar vi\u00f0 hristum h\u00f6fu\u00f0i\u00f0. H\u00f6ldum endilega \u00e1fram a\u00f0 hrista \u00fea\u00f0\u201c, og \u00ed sama d\u00e1lki \u00e1ri\u00f0 2014 segir: \u201eGaman v\u00e6ri ef s\u00fa venja lif\u00f0i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5773","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5773"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5778,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5773\/revisions\/5778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}