{"id":5831,"date":"2023-12-09T13:59:22","date_gmt":"2023-12-09T13:59:22","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5831"},"modified":"2023-12-10T13:03:15","modified_gmt":"2023-12-10T13:03:15","slug":"rizz-og-rizza-eda-riss-og-rissa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/12\/09\/rizz-og-rizza-eda-riss-og-rissa\/","title":{"rendered":"Rizz og rizza e\u00f0a riss og rissa"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/sjonvarp\/spila\/vikan-med-gisla-marteini\/32200\/9vvi19\">\u00fe\u00e6ttinum<\/a> \u201eVikan me\u00f0 G\u00edsla Marteini\u201c \u00ed g\u00e6rkv\u00f6ldi spur\u00f0i Bergr\u00fan \u00cdris S\u00e6varsd\u00f3ttir a\u00f0ra \u00fe\u00e1tttakendur um merkingu or\u00f0a \u00far unglingam\u00e1li sem notu\u00f0 voru \u00ed <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20232500660d\/enginn-kennari-nadi-ollu-rettu-a-profi-i-tal-mali-ung-linga\">pr\u00f3fi<\/a> sem nemendur \u00ed Dalsk\u00f3la l\u00f6g\u00f0u fyrir kennara s\u00edna \u00ed framhaldi af umr\u00e6\u00f0um um PISA-pr\u00f3fi\u00f0. Anna\u00f0 or\u00f0anna var <em>rizz<\/em> \u2013 reyndar var myndin <em>rizza <\/em>nefnd l\u00edka og s\u00f6g\u00f0 merkja 'reyna vi\u00f0'. Or\u00f0i\u00f0 er <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/smartland\/samskipti\/2023\/08\/20\/hvad_er_thetta_rizz_sem_er_ut_um_allt_a_samfelagsmi\/\">komi\u00f0 af<\/a> enska or\u00f0inu <em>charisma<\/em> sem merkir 'pers\u00f3nut\u00f6frar' en \u00ed ensku getur myndin <em>rizz <\/em>veri\u00f0 b\u00e6\u00f0i nafnor\u00f0 og s\u00f6gn. \u00cd \u00edslensku ver\u00f0a sagnir hins vegar a\u00f0 f\u00e1 nafnh\u00e1ttarendingu og \u00fev\u00ed ver\u00f0ur myndin <em>rizza <\/em>til, eins og \u00ed <em>Valent\u00ednusarbla\u00f0inu <\/em>\u00ed Kvennask\u00f3lanum 2023: \u201e\u00de\u00fa hefur kennt m\u00e9r margt \u00ed dag Valent\u00ednus, \u00e9g \u00fearf kannski a\u00f0 vinna \u00ed sj\u00e1lfum m\u00e9r \u00e1\u00f0ur en \u00e9g get byrja\u00f0 a\u00f0 reyna a\u00f0 rizza a\u00f0ra.\u201c<\/p>\n<p>Ef nafnor\u00f0i\u00f0 <em>rizz <\/em>og s\u00f6gnin <em>rizza <\/em>eiga a\u00f0 falla fullkomlega a\u00f0 \u00edslensku \u00fearf a\u00f0 breyta b\u00e6\u00f0i stafsetningu og frambur\u00f0i \u00feeirra \u00f6rl\u00edti\u00f0. B\u00f3kstafurinn <em>z <\/em>er ekki hluti \u00edslenska stafr\u00f3fsins og svarar ekki til neins s\u00e9rstaks hlj\u00f3\u00f0s. \u00cd ensku og m\u00f6rgum erlendum m\u00e1lum stendur <em>z <\/em>fyrir radda\u00f0 <em>s<\/em>, en \u00fea\u00f0 hlj\u00f3\u00f0 er ekki til \u00ed venjulegum \u00edslenskum frambur\u00f0i. \u00deegar <em>z <\/em>var notu\u00f0 \u00edslensku var h\u00fan borin fram eins og <em>s<\/em>, og \u00feegar erlend or\u00f0 me\u00f0 <em>z <\/em>eru tekin inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 eru \u00feau yfirleitt skrifu\u00f0 me\u00f0 <em>s<\/em> og borin fram me\u00f0 <em>s<\/em>-hlj\u00f3\u00f0i \u2013 or\u00f0 eins og t.d. <em>bens\u00edn<\/em>. \u00dev\u00ed liggur beint vi\u00f0 a\u00f0 skrifa \u00feessi or\u00f0 <em>riss <\/em>og <em>rissa<\/em>, og bera fram eins og or\u00f0 me\u00f0 sama rith\u00e6tti sem fyrir eru \u00ed m\u00e1linu \u00ed annarri merkingu \u2013 <em><a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/leit\/riss\">riss<\/a><\/em> merkir 'lausleg teikning, skissa' og <em><a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/33373\">rissa<\/a> <\/em>merkir 'teikna (e-\u00f0) lauslega'.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er svo sem ekkert einsd\u00e6mi a\u00f0 samhlj\u00f3ma or\u00f0 hafi tv\u00e6r e\u00f0a fleiri \u00f3skyldar merkingar, og <em>riss <\/em>og <em>rissa <\/em>eru ekki \u00fea\u00f0 algeng or\u00f0 \u00ed hinni hef\u00f0bundnu merkingu a\u00f0 \u00feau \u00e6ttu a\u00f0 trufla n\u00fdju notkunina, auk \u00feess sem samhengi\u00f0 \u00e6tti alltaf a\u00f0 skera \u00far um merkinguna. En \u00f3v\u00edst er a\u00f0 notendur or\u00f0anna \u00ed n\u00fdju merkingunni k\u00e6ri sig um a\u00f0 laga \u00feau a\u00f0 \u00edslensku. M\u00e9r finnst reyndar ekki l\u00edklegt a\u00f0 or\u00f0in s\u00e9u almennt borin fram me\u00f0 r\u00f6ddu\u00f0u <em>z<\/em>-hlj\u00f3\u00f0i e\u00f0a ver\u00f0i \u00fea\u00f0 til framb\u00fa\u00f0ar \u2013 n\u00fd m\u00e1lhlj\u00f3\u00f0 b\u00e6tast ekki svo au\u00f0veldlega vi\u00f0 og \u00feegar or\u00f0 me\u00f0 framandi hlj\u00f3\u00f0um koma inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 eru l\u00edk \u00edslensk hlj\u00f3\u00f0 sett \u00ed sta\u00f0inn. Anna\u00f0 er me\u00f0 stafsetninguna \u2013 ekki er \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 notendur vilji halda rith\u00e6ttinum me\u00f0 <em>zz<\/em> enda <em>z <\/em>ekki framandi b\u00f3kstafur \u00e1 sama h\u00e1tt og hlj\u00f3\u00f0i\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dev\u00ed m\u00e1 b\u00e6ta vi\u00f0 a\u00f0 Oxford-or\u00f0ab\u00f3kin <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Flanguages.oup.com%2Fword-of-the-year%2F2023%2F%3Ffbclid%3DIwAR2I0BA2yjcJiPH7rkCp70hrZwNqu6FWXmC2uUU1u2xcGUyeT-KfbAiQsQg&amp;h=AT1uJt5InbFRz1GL3KLiLPHbWbFiWlKtENfZYvpJBWD0cby9BgH6WssD-_dxQvxxFfZcU2kVYsafLLVLZp83eKaFAjohmJTyugVFbvFNd4qRWvtQUIf2FPnvdzVUifJVJQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1X5vKebv6KrKXphKz2e8oL_4-4TWQhbILF5OIhEORBPytL_A4sdqkMp5rgvTgetuc1jC1XipS-_3yV-w_pn2dxJ_EukxJPiyyH-SrUGVbthmvfvbmTNLvlQswgAO5WqeBqcfj9Oq-hTOty6xOA4jAe9psukgKsvnwMcVjs-VALmMXzZxcM_gGMfEAQWwDjfBqa5hWYnLBmsEYp\">valdi<\/a> <em>rizz<\/em> n\u00fdlega or\u00f0 \u00e1rsins \u00ed ensku. Or\u00f0i\u00f0 er <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.dictionary.com%2Fe%2Fslang%2Frizz%2F%3Ffbclid%3DIwAR2zuoju61PgWr_GASiLWwUFTCxC7_DM8-_8hEZY4BjgsKQW8vqasojq598&amp;h=AT339sv0AzfEu9W0W2ZrRS7Qc6v2o5AVDGPVMSd-C3zMf09_P1hRcmEgS9_Tf4hhlqS6OTPxpAO5VXnUVAYLJ2RG3GOzBGaiF2rgtAc4FokAl1wuVG8ZzBiEL2Xlbe3zKQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1X5vKebv6KrKXphKz2e8oL_4-4TWQhbILF5OIhEORBPytL_A4sdqkMp5rgvTgetuc1jC1XipS-_3yV-w_pn2dxJ_EukxJPiyyH-SrUGVbthmvfvbmTNLvlQswgAO5WqeBqcfj9Oq-hTOty6xOA4jAe9psukgKsvnwMcVjs-VALmMXzZxcM_gGMfEAQWwDjfBqa5hWYnLBmsEYp\">sagt<\/a> hafa veri\u00f0 mynda\u00f0 fyrir tveimur \u00e1rum en notkun \u00feess \u00ed ensku t\u00f3k st\u00f3rt st\u00f6kk eftir <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.billboard.com%2Fmusic%2Fmusic-news%2Ftom-holland-zendaya-celebrity-crush-1235355687%2F%3Ffbclid%3DIwAR1RXA1n0ZEqWDXCwMXvOEYlUbfOtRCFmqP9El1nEpw4oMvemh8Dq7FW3JE&amp;h=AT2MSXwPDOxMsCTNF5lx5Pb2oeuJPBtRsbdoN88NVqLjcqmNqcWHWKvNIRq6bzW672MkGO20Y4gm_P5aJJf9248CiaEPJm_hq5qtDJKX44Mg57PBxsDTesjM3CuVakNlaw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1X5vKebv6KrKXphKz2e8oL_4-4TWQhbILF5OIhEORBPytL_A4sdqkMp5rgvTgetuc1jC1XipS-_3yV-w_pn2dxJ_EukxJPiyyH-SrUGVbthmvfvbmTNLvlQswgAO5WqeBqcfj9Oq-hTOty6xOA4jAe9psukgKsvnwMcVjs-VALmMXzZxcM_gGMfEAQWwDjfBqa5hWYnLBmsEYp\">vi\u00f0tal<\/a> vi\u00f0 leikarann Tom Holland \u00ed j\u00fan\u00ed \u00ed sumar \u00fear sem hann sag\u00f0ist hafa \u201eno rizz whatsoever\u201c. Or\u00f0i\u00f0 hefur \u00fev\u00ed greinilega veri\u00f0 flj\u00f3tt a\u00f0 n\u00e1 til \u00edslenskra unglinga. \u00c1 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Flanguages.oup.com%2Fword-of-the-year%2F2023%2F%3Ffbclid%3DIwAR00qYKV56O5zMhni6iecIsaFOOwy1psub7xkmPi-yNcD7VouzlqA_l0_0Q&amp;h=AT1uJt5InbFRz1GL3KLiLPHbWbFiWlKtENfZYvpJBWD0cby9BgH6WssD-_dxQvxxFfZcU2kVYsafLLVLZp83eKaFAjohmJTyugVFbvFNd4qRWvtQUIf2FPnvdzVUifJVJQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1X5vKebv6KrKXphKz2e8oL_4-4TWQhbILF5OIhEORBPytL_A4sdqkMp5rgvTgetuc1jC1XipS-_3yV-w_pn2dxJ_EukxJPiyyH-SrUGVbthmvfvbmTNLvlQswgAO5WqeBqcfj9Oq-hTOty6xOA4jAe9psukgKsvnwMcVjs-VALmMXzZxcM_gGMfEAQWwDjfBqa5hWYnLBmsEYp\">s\u00ed\u00f0u<\/a> or\u00f0b\u00f3karinnar er bent \u00e1 a\u00f0 myndun or\u00f0sins s\u00e9 \u00f3venjuleg \u2013 \u00fea\u00f0 er komi\u00f0 af mi\u00f0hluta or\u00f0sins <em>cha<strong>ris<\/strong>ma<\/em> en upphafi og enda or\u00f0sins er sleppt (\u00f6nnur ensk or\u00f0 myndu\u00f0 \u00e1 sama h\u00e1tt eru <em>fridge <\/em>af <em>re<strong>fridge<\/strong>rator <\/em>og <em>flu <\/em>af <em>in<strong>flu<\/strong>enza<\/em>). Sl\u00edk or\u00f0myndun er l\u00edka til \u00ed \u00edslensku en sjaldg\u00e6f en kemur \u00fe\u00f3 a.m.k. fyrir \u00ed <em>\u00der\u00f3tt\u00f3 <\/em>sem er stytting \u00e1 <em>\u00ed<strong>\u00fer\u00f3tt<\/strong>ah\u00fas <\/em>(\u00e1 Laugum \u00ed Reykjadal) og <em>\u00cd<strong>\u00fer\u00f3tt<\/strong>akennarask\u00f3li<\/em> og <em>flensa <\/em>af <em>in<strong>fl<\/strong>\u00fa<strong>ensa<\/strong><\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd \u00fe\u00e6ttinum \u201eVikan me\u00f0 G\u00edsla Marteini\u201c \u00ed g\u00e6rkv\u00f6ldi spur\u00f0i Bergr\u00fan \u00cdris S\u00e6varsd\u00f3ttir a\u00f0ra \u00fe\u00e1tttakendur um merkingu or\u00f0a \u00far unglingam\u00e1li sem notu\u00f0 voru \u00ed pr\u00f3fi sem nemendur \u00ed Dalsk\u00f3la l\u00f6g\u00f0u fyrir kennara s\u00edna \u00ed framhaldi af umr\u00e6\u00f0um um PISA-pr\u00f3fi\u00f0. Anna\u00f0 or\u00f0anna var rizz \u2013 reyndar var myndin rizza nefnd l\u00edka og s\u00f6g\u00f0 merkja 'reyna vi\u00f0'. Or\u00f0i\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5831","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5831"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5831\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5833,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5831\/revisions\/5833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5831"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}