{"id":5902,"date":"2023-12-28T20:00:09","date_gmt":"2023-12-28T20:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5902"},"modified":"2023-12-29T14:04:14","modified_gmt":"2023-12-29T14:04:14","slug":"hvad-merkir-flugmidi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/12\/28\/hvad-merkir-flugmidi\/","title":{"rendered":"Hva\u00f0 merkir flugmi\u00f0i?"},"content":{"rendered":"<p>Um daginn s\u00e1 \u00e9g \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum a\u00f0 spurt var um or\u00f0i\u00f0 <em>flugmi\u00f0i <\/em>sem n\u00fdlega kom fyrir \u00ed erlendri <a href=\"https:\/\/www.dv.is\/pressan\/2023\/12\/22\/eru-ferdamenn-ekki-velkomnir-vid-hraekjum-bjorinn-thinn\/\">fr\u00e9tt<\/a> <em>DV<\/em>: \u201eh\u00f3purinn hefur dreift flugmi\u00f0um sem n\u00f6fn leigusala og lj\u00f3smyndir af \u00feeim eru \u00e1.\u201c Fyrirspyrjandi taldi l\u00edklegt a\u00f0 \u00ed frumtexta hef\u00f0i sta\u00f0i\u00f0 \u201ethe group distributed flyers\u201c og velti fyrir s\u00e9r hvort um l\u00e9lega \u00fe\u00fd\u00f0ingu v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 hann kanna\u00f0ist a\u00f0eins vi\u00f0 merkinguna \u201aflugfarse\u00f0ill\u2018 \u00ed or\u00f0inu <em>flugmi\u00f0i<\/em> og taldi a\u00f0 \u00fearna hef\u00f0i \u00e1tt a\u00f0 standa \u201adreifimi\u00f0i\u2018. Or\u00f0i\u00f0 <em>flyer <\/em>er \u00ed enskri or\u00f0ab\u00f3k <a href=\"https:\/\/dictionary.cambridge.org\/dictionary\/english\/flyer\">sk\u00fdrt<\/a> 'a small piece of paper with information on it about a product or event\u2018' og \u00ed <em>Ensk-\u00edslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er \u00fea\u00f0 sk\u00fdrt 'flugrit, dreifibr\u00e9f'. En \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <em>flugmi\u00f0i <\/em>sk\u00fdrt 'dreifibr\u00e9f, se\u00f0ill (t.d. me\u00f0 fr\u00e9tt e\u00f0a \u00e1skorun) sem dreift er \u00fat' og 'farse\u00f0ill fyrir flugfer\u00f0'.<\/p>\n<p>\u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er aftur \u00e1 m\u00f3ti a\u00f0eins gefin <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/61089\">merkingin<\/a> 'mi\u00f0i e\u00f0a bla\u00f0 sem veitir a\u00f0gang a\u00f0 flugfer\u00f0, farse\u00f0ill' og m\u00e1 \u00fev\u00ed \u00e6tla a\u00f0 hin merkingin sem <em>\u00cdslensk or\u00f0ab\u00f3k <\/em>nefnir s\u00e9 a\u00f0 mestu horfin \u00far m\u00e1linu. S\u00fa merking er \u00fe\u00f3 eldri en hin. Elsta d\u00e6mi um hana er \u00ed <em>Nor\u00f0urlandi <\/em>1905: \u201ebeint ofan \u00ed hana reynir M. K. a\u00f0 telja m\u00f6nnum tr\u00fa um, \u00ed flugmi\u00f0a er hann hefir sent kj\u00f3sendum, a\u00f0 hann eigi \u201ealls engan \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00fatg\u00e1fu neins bla\u00f0s.\u201c\u201c \u00deetta er a\u00f0eins tveimur \u00e1rum eftir flug Wright-br\u00e6\u00f0ra og l\u00f6ngu fyrir daga flugs \u00e1 \u00cdslandi, \u00feannig a\u00f0 lj\u00f3st er a\u00f0 \u00fearna er um merkinguna 'dreifirit' a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. Sama gildir um n\u00e6r \u00f6ll d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 \u00ed bl\u00f6\u00f0um n\u00e6stu 40 \u00e1rin og r\u00famlega \u00fea\u00f0. Fr\u00e1 \u00feeim t\u00edma hef \u00e9g a\u00f0eins fundi\u00f0 \u00ferj\u00fa d\u00e6mi um a\u00f0ra merkingu or\u00f0sins.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1920 segir: \u201e<strong>Flugi\u00f0. <\/strong>\u00cd dag ver\u00f0ur flogi\u00f0 me\u00f0 far\u00feega, t\u00edu m\u00edn\u00fatna flug fyrir 100 kr. [\u2026] Ver\u00f0a flugmi\u00f0ar seldir su\u00f0ur \u00ed flugsk\u00e1la.\u201c H\u00e9r er auglj\u00f3slega um merkinguna 'flugfarse\u00f0ill' a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1931 eru augl\u00fdstir vinningar \u00ed hlutaveltu og \u00fear \u00e1 me\u00f0al \u201e3 flugmi\u00f0ar. Hringflug\u201c. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1939 er augl\u00fdst: \u201eFlugmi\u00f0i til Akureyrar til s\u00f6lu.\u201c En fr\u00e1 \u00e1rinu 1947 fara a\u00f0 sj\u00e1st fleiri d\u00e6mi um \u00feessa merkingu, en \u00fe\u00f3 ekki a\u00f0 r\u00e1\u00f0i fyrr en eftir mi\u00f0jan sj\u00f6tta \u00e1ratuginn. \u00dea\u00f0 vir\u00f0ist ekki vera fyrr en eftir 1970 sem 'flugfarse\u00f0ill' ver\u00f0ur a\u00f0almerking or\u00f0sins, og eftir 1980 ver\u00f0ur merkingin 'dreifirit' f\u00e1s\u00e9\u00f0 \u00fe\u00f3tt h\u00fan sj\u00e1ist enn einst\u00f6ku sinnum eins og \u00ed \u00e1\u00f0urnefndri fr\u00e9tt <em>DV<\/em>. Um lei\u00f0 fj\u00f6lgar d\u00e6mum um or\u00f0i\u00f0 mj\u00f6g.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt or\u00f0i\u00f0 s\u00e9 tilkomi\u00f0 fyrir daga flugs \u00e1 \u00cdslandi eins og \u00e1\u00f0ur segir er l\u00edklegt a\u00f0 m\u00e1lnotendur hafi flj\u00f3tlega tengt dreifiritsmerkinguna vi\u00f0 mi\u00f0a sem dreift er \u00far flugv\u00e9lum \u2013 a.m.k. \u00e1 \u00fea\u00f0 vi\u00f0 um yfirgn\u00e6fandi meirihluta d\u00e6ma um or\u00f0i\u00f0 \u00ed \u00feeirri merkingu allt fr\u00e1 fj\u00f3r\u00f0a \u00e1ratugnum og s\u00ed\u00f0an. En \u00fea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 b\u00e1\u00f0ar merkingar or\u00f0sins skuli hafa lifa\u00f0 hli\u00f0 vi\u00f0 hli\u00f0 \u00ed heila \u00f6ld. \u00cd fyrirspurninni \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum sem vitna\u00f0 var til \u00ed upphafi sag\u00f0i: \u201eEf \u00fea\u00f0 \u00e1 a\u00f0 nota \u00fea\u00f0 l\u00edka yfir dreifibr\u00e9f e\u00f0a hva\u00f0 ma\u00f0ur vill kalla \u00fea\u00f0, er h\u00e6tt vi\u00f0 miklum misskilningi.\u201c \u00dea\u00f0 er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r e\u00f0lileg \u00e1lyktun \u00fe\u00f3tt \u00feetta vir\u00f0ist einhvern veginn hafa blessast. En l\u00edklega er vandam\u00e1li\u00f0 a\u00f0 mestu \u00far s\u00f6gunni vegna \u00feess a\u00f0 dreifiritsmerkingin er nokkurn veginn horfin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Um daginn s\u00e1 \u00e9g \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum a\u00f0 spurt var um or\u00f0i\u00f0 flugmi\u00f0i sem n\u00fdlega kom fyrir \u00ed erlendri fr\u00e9tt DV: \u201eh\u00f3purinn hefur dreift flugmi\u00f0um sem n\u00f6fn leigusala og lj\u00f3smyndir af \u00feeim eru \u00e1.\u201c Fyrirspyrjandi taldi l\u00edklegt a\u00f0 \u00ed frumtexta hef\u00f0i sta\u00f0i\u00f0 \u201ethe group distributed flyers\u201c og velti fyrir s\u00e9r hvort um l\u00e9lega \u00fe\u00fd\u00f0ingu v\u00e6ri a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5902","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5903,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5902\/revisions\/5903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}