{"id":5931,"date":"2024-01-03T17:39:08","date_gmt":"2024-01-03T17:39:08","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5931"},"modified":"2024-01-04T15:54:29","modified_gmt":"2024-01-04T15:54:29","slug":"ottar-hraedslur-faelnir-og-fiknir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/01\/03\/ottar-hraedslur-faelnir-og-fiknir\/","title":{"rendered":"\u00d3ttar, hr\u00e6\u00f0slur, f\u00e6lnir \u2013 og f\u00edknir"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd innleggi \u00ed h\u00f3pnum Skemmtileg \u00edslensk or\u00f0 var \u00ed g\u00e6r spurt hvort or\u00f0i\u00f0 <em>\u00f3tti <\/em>v\u00e6ri til \u00ed fleirt\u00f6lu en fyrirspyrjandi haf\u00f0i heyrt tala\u00f0 um a\u00f0 f\u00f3lk v\u00e6ri oft me\u00f0 <em>marga \u00f3tta<\/em>. Stutta svari\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 \u00far \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 var nota\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu \u00fe\u00e1 er \u00fea\u00f0 til \u00ed fleirt\u00f6lu \u2013 annars hef\u00f0i ekki veri\u00f0 h\u00e6gt a\u00f0 nota \u00fea\u00f0. Um lei\u00f0 og einhver or\u00f0mynd e\u00f0a beyging er notu\u00f0 \u00fe\u00e1 er h\u00fan or\u00f0in til. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir samt ekki a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 vi\u00f0urkennd e\u00f0a h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 m\u00e6la me\u00f0 notkun hennar, og vissulega er engin fleirt\u00f6lubeyging <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/%C3%B3tti\">gefin<\/a> \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls<\/em>, enda engin hef\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 <em>\u00f3tti <\/em>\u00ed fleirt\u00f6lu. En \u00ed framhaldi af \u00feessu m\u00e1 spyrja um tvennt: Er fari\u00f0 a\u00f0 nota \u00feetta or\u00f0 eitthva\u00f0 a\u00f0 r\u00e1\u00f0i \u00ed fleirt\u00f6lu; og \u00e6tti \u00fe\u00e1 a\u00f0 l\u00e1ta sl\u00edka notkun afskiptalausa e\u00f0a amast vi\u00f0 henni?<\/p>\n<p>\u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> m\u00e1 finna f\u00e1ein d\u00e6mi um a\u00f0 <em>\u00f3tti <\/em>s\u00e9 nota\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu, langflest af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum. \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2021 segir: \u201e\u00c1 sama t\u00edma \u00fearf Jin a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 gamla \u00f3tta.\u201c \u00cd fr\u00e9ttum <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>2021 segir: \u201eHlj\u00f3msveitarme\u00f0limir takast jafnvel \u00e1 vi\u00f0 \u00fdmsa \u00f3tta \u00feegar kemur a\u00f0 b\u00faningavali.\u201c \u00c1 <em>Bland.is <\/em>2006 segir: \u201eM\u00ednir verstu \u00f3ttar eru a\u00f0 missa einhvern n\u00e1inn \u00far fj\u00f6lskyldunni og\/e\u00f0a vera grafin lifandi.\u201c \u00c1 <em>Bland.is <\/em>2007 segir: \u201e\u00deegar \u00e9g var \u00f3l\u00e9tt, var einn af m\u00ednum \u00f3ttum einmitt s\u00e1 a\u00f0 eignast rau\u00f0h\u00e6rt barn.\u201c \u00c1 <em>Bland.is <\/em>2016 segir: \u201eA\u00f0 baki b\u00e1\u00f0um \u00f3ttum liggja ekki neikv\u00e6\u00f0ar hugsanir til hvors annars heldur til ykkar sj\u00e1lfs.\u201c\u201e\u00c1 <em>Twitter <\/em>2021 segir: \u201eTe sem l\u00e6tur mig upplifa m\u00edna verstu \u00f3tta og hr\u00e6\u00f0ilegustu minningar.\u201c<\/p>\n<p>\u00d3tti birtist \u00ed \u00fdmsum myndum og \u00fea\u00f0 eru til \u00fdmsar samsetningar me\u00f0 <em>-\u00f3tti<\/em>, svo sem <em>gu\u00f0s\u00f3tti<\/em>, <em>innilokunar\u00f3tti<\/em>, <em>m\u00e1l\u00f3tti<\/em>, <em>\u00fer\u00e6ls\u00f3tti<\/em>, \u00fe\u00f3tt samheiti\u00f0 <em>-hr\u00e6\u00f0sla <\/em>s\u00e9 oftar nota\u00f0 \u00ed samsetningum \u2013 <em>flughr\u00e6\u00f0sla<\/em>, <em>lofthr\u00e6\u00f0sla<\/em>, <em>sj\u00f3hr\u00e6\u00f0sla<\/em>, <em>\u00fej\u00f3fhr\u00e6\u00f0sla<\/em> o.m.fl. Einnig er oft tala\u00f0 um <em>f\u00e6lni <\/em>\u00ed svipu\u00f0u samhengi \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 stundum sterkara og <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/14551\">merki<\/a> 'sj\u00fakleg hr\u00e6\u00f0sla vi\u00f0 e\u00f0a \u00f3beit \u00e1 einhverju' \u2013 <em>\u00e1h\u00e6ttuf\u00e6lni<\/em>, <em>hommaf\u00e6lni<\/em>, <em>myrkf\u00e6lni<\/em>, <em>vatnsf\u00e6lni <\/em>o.fl. \u00deegar <em>\u00f3tti <\/em>er nota\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu vir\u00f0ist oftast vera v\u00edsa\u00f0 til mismunandi tegunda af \u00f3tta, hr\u00e6\u00f0slu e\u00f0a f\u00e6lni, eins og \u00feegar sagt er \u201eAllir m\u00ednir \u00f3ttar hafa komi\u00f0 fram \u00ed \u00feessari b\u00edlfer\u00f0\u201c \u00ed <em>V\u00edsi <\/em>2018 e\u00f0a \u201eMeira a\u00f0 segja \u00ed Heljarkambinum og Kattarhrygginum naut \u00e9g \u00feess a\u00f0 geta \u00feetta og sigra m\u00edna \u00f3tta\u201c \u00e1 <em>mbl.is<\/em> 2019.<\/p>\n<p>Or\u00f0in <em><a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/hr%C3%A6%C3%B0sla\">hr\u00e6\u00f0sla<\/a> <\/em>og <em><a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/beyging\/11232\">f\u00e6lni<\/a> <\/em>eru yfirleitt ekki notu\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu frekar en <em>\u00f3tti<\/em>, en eins og vi\u00f0 er a\u00f0 b\u00faast m\u00e1 samt finna sl\u00e6\u00f0ing af fleirt\u00f6lud\u00e6mum um \u00feau or\u00f0. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1982 segir: \u201e\u00deetta er ritger\u00f0 m\u00edn um undarlegar hr\u00e6\u00f0slur\u201c (\u00ed myndas\u00f6gu, \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 \u201estrange phobias\u201c). \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2017 segir: \u201e\u00de\u00fa var\u00f0st opnari vi\u00f0 mig, byrja\u00f0ir a\u00f0 tala um tilfinningar, drauma, \u00fer\u00e1r og hr\u00e6\u00f0slur.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2018 segir: \u201e\u00dear hef \u00e9g n\u00e1\u00f0 g\u00f3\u00f0um \u00e1rangri, sem og me\u00f0 lofthr\u00e6\u00f0slu og a\u00f0rar f\u00e6lnir\u201c og \u201e\u00dea\u00f0 er l\u00edka \u00feannig me\u00f0 f\u00e6lnir a\u00f0 \u00fea\u00f0 er au\u00f0velt a\u00f0 m\u00e6la \u00e1rangurinn\u201c. \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2019 segir: \u201eS\u00edfellt fleiri einstaklingar l\u00edta n\u00fa \u00e1 d\u00e1lei\u00f0slume\u00f0fer\u00f0ir sem raunh\u00e6fan kost \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 losna vi\u00f0 kv\u00ed\u00f0a, \u00feunglyndi, \u00f3\u00e6skilega \u00e1vana, f\u00e6lnir o.s.frv.\u201c<\/p>\n<p>H\u00e9r hefur margoft veri\u00f0 skrifa\u00f0 um or\u00f0 sem \u00e1\u00f0ur voru eing\u00f6ngu h\u00f6f\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu en sj\u00e1st n\u00fa i\u00f0ulega \u00ed fleirt\u00f6lu, <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/11\/10\/morg-husnaedi\/\">s\u00ed\u00f0ast<\/a> um or\u00f0i\u00f0 <em>h\u00fasn\u00e6\u00f0i<\/em>. Oftast stafar breytingin af \u00fev\u00ed a\u00f0 fari\u00f0 er a\u00f0 nota or\u00f0in um einst\u00f6k afbrig\u00f0i e\u00f0a birtingarmyndir \u00feess sem um r\u00e6\u00f0ir \u2013 \u00ed \u00feessu tilviki <em>\u00f3tta<\/em>, <em>hr\u00e6\u00f0slu<\/em> e\u00f0a <em>f\u00e6lni<\/em>. En m\u00f6rg or\u00f0 hafa breyst \u00e1 sama h\u00e1tt \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum, jafnvel \u00e1n \u00feess a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6fum teki\u00f0 eftir \u00fev\u00ed. Or\u00f0i\u00f0 <em><span data-offset-key=\"46hqp-1-9\">f\u00edkn <\/span><\/em><span data-offset-key=\"46hqp-1-10\">var fram \u00e1 n\u00edunda \u00e1ratuginn n\u00e6r eing\u00f6ngu nota\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu og er <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/beyging\/10979\">s\u00fdnt<\/a> \u00feannig \u00ed <\/span><span data-offset-key=\"46hqp-1-11\">Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls<\/span><span data-offset-key=\"46hqp-1-12\">, en f\u00e1um \u00f6\u00f0rum en <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em>kemur n\u00fa til hugar a\u00f0 <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/66040\">gera athugasemdir<\/a> vi\u00f0 <\/span><span data-offset-key=\"46hqp-1-13\">fleirt\u00f6luna <em>f\u00edknir<\/em><\/span><span data-offset-key=\"46hqp-1-14\">. Vel m\u00e1 vera a\u00f0 <\/span><span data-offset-key=\"46hqp-1-15\">\u00fdmsir \u00f3ttar<\/span><span data-offset-key=\"46hqp-1-16\">, <\/span><span data-offset-key=\"46hqp-1-17\">hr\u00e6\u00f0slur <\/span><span data-offset-key=\"46hqp-1-18\">og <\/span><span data-offset-key=\"46hqp-1-19\">f\u00e6lnir<\/span><span data-offset-key=\"46hqp-1-20\"> \u00fer\u00f3ist \u00e1 sama h\u00e1tt \u2013 \u00fea\u00f0 er ekki \u00f3e\u00f0lilegt \u00fe\u00f3tt au\u00f0vita\u00f0 \u00feurfi a\u00f0 venjast \u00fev\u00ed.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd innleggi \u00ed h\u00f3pnum Skemmtileg \u00edslensk or\u00f0 var \u00ed g\u00e6r spurt hvort or\u00f0i\u00f0 \u00f3tti v\u00e6ri til \u00ed fleirt\u00f6lu en fyrirspyrjandi haf\u00f0i heyrt tala\u00f0 um a\u00f0 f\u00f3lk v\u00e6ri oft me\u00f0 marga \u00f3tta. Stutta svari\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 \u00far \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 var nota\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu \u00fe\u00e1 er \u00fea\u00f0 til \u00ed fleirt\u00f6lu \u2013 annars hef\u00f0i ekki veri\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5931","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5931","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5931"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5931\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5934,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5931\/revisions\/5934"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}