{"id":5941,"date":"2024-01-05T20:22:45","date_gmt":"2024-01-05T20:22:45","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5941"},"modified":"2024-01-05T20:22:45","modified_gmt":"2024-01-05T20:22:45","slug":"i-hring-i-kringum-allt-sem-er","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/01\/05\/i-hring-i-kringum-allt-sem-er\/","title":{"rendered":"\u00cd hring \u00ed kringum allt sem er"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fdlega var sambandi\u00f0 <em>\u00ed kringum <\/em>h\u00e9r til <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/malspjall\/posts\/1309191927141543\">umr\u00e6\u00f0u<\/a>, \u00ed tengslum vi\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.dv.is\/fokus\/2024\/1\/4\/addaendur-toku-eftir-frekar-ogedslegu-smaatridi-naerfatamynd-halle-berry\/\">fr\u00e9tt<\/a> \u00ed <em>DV <\/em>\u00fear sem kona \u00e1 mynd var s\u00f6g\u00f0 \u201e\u00ed kringum st\u00f3ra steina\u201c \u00ed sta\u00f0inn fyrir <em>innan um st\u00f3ra steina<\/em> e\u00f0a <em>me\u00f0 st\u00f3ra steina \u00ed kringum sig<\/em>. \u00deetta minnti mig \u00e1 a\u00f0 merking \u00feessa or\u00f0s hefur <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/malspjall\/posts\/925354508858622\">\u00e1\u00f0ur<\/a> veri\u00f0 r\u00e6dd h\u00e9r \u00ed tengslum vi\u00f0 setningar eins og \u201eM\u00e9r finnst best a\u00f0 vera \u00ed kringum fj\u00f6llin\u201c og \u201eM\u00e9r finnst svo \u00fe\u00e6gilegt a\u00f0 vera \u00ed kringum hana Helgu\u201c. Or\u00f0i\u00f0 <em>kringum <\/em>er upphaflega \u00feolfall af karlkynsor\u00f0inu <em>kringur <\/em>sem <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/9803\">merkir<\/a> 'hringur' a\u00f0 vi\u00f0b\u00e6ttri forsetningunni <em>um<\/em> \u2013 \u201eP\u00edlatus sest yfir d\u00f3mst\u00f3l sinn og setur vopna\u00f0a riddara \u00ed kring um sig\u201c <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?c349039\">segir<\/a> \u00ed <em>Gy\u00f0inga s\u00f6gu<\/em>. S\u00ed\u00f0ar renna or\u00f0in <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/73717\">saman \u00ed eitt<\/a> og \u00fe\u00e1 er <em>\u00ed <\/em>oft sleppt \u2013 \u201eM\u00f6ndull gengur tvisvar rangs\u00e6lis kringum valinn\u201c <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?c794493\">segir<\/a> \u00ed <em>G\u00f6ngu-Hr\u00f3lfs s\u00f6gu<\/em>.<\/p>\n<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?o45487\">fornu m\u00e1li<\/a> vir\u00f0ist <em>\u00ed kring um <\/em>\/ <em>kringum <\/em>alltaf hafa b\u00f3kstaflega merkingu, \u00fe.e. 'umhverfis'. \u00dea\u00f0 gildir b\u00e6\u00f0i um sta\u00f0armerkinguna sem kemur fram \u00ed d\u00e6munum h\u00e9r \u00e1 undan og einnig um t\u00edmamerkingu sambandsins, \u201a\u00e1ri\u00f0 um kring\u2018. Svo vir\u00f0ist sem oft s\u00e9 gert r\u00e1\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta gildi enn. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er atviksor\u00f0i\u00f0 <em>kringum <\/em>sk\u00fdrt 'n\u00e1l\u00e6gt, um \u00fea\u00f0 bil' en um forsetninguna <em>kringum <\/em>segir 'oft \u00ed sambandinu <em>\u00ed kringum <\/em>\u2022 umhverfis'. En ef \u00feetta v\u00e6ri eina merkingin v\u00e6ri or\u00f0inu <em>hringinn <\/em>ofauki \u00ed sambandinu <em>hringinn \u00ed kringum<\/em>. \u00dea\u00f0 samband kemur \u00fe\u00f3 fyrir n\u00e6rri sj\u00f6 \u00fe\u00fasund sinnum \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>og r\u00famlega sj\u00f6 \u00fe\u00fasund sinnum \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>sem bendir til \u00feess a\u00f0 <em>\u00ed kringum <\/em>eitt og s\u00e9r s\u00e9 ekki endilega t\u00falka\u00f0 sem 'umhverfis'.<\/p>\n<p>\u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>eru l\u00edka <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/54446\">gefnar<\/a> fimm merkingar forsetningarinnar <em>\u00ed kringum<\/em>, \u00fear af tv\u00e6r sem hafa sta\u00f0armerkingu \u2013 'allan hringinn utan um (e-\u00f0)' og '\u00e1 sv\u00e6\u00f0inu vi\u00f0 (e-\u00f0)'. \u00dea\u00f0 er auglj\u00f3slega s\u00ed\u00f0arnefnda merkingin sem \u00e1 vi\u00f0 \u00ed d\u00e6munum sem v\u00edsa\u00f0 var til \u00ed upphafi \u00fe\u00f3tt \u00e9g myndi fremur or\u00f0a sk\u00fdringuna '\u00ed grennd vi\u00f0, \u00ed n\u00e1vist vi\u00f0' en '\u00e1 sv\u00e6\u00f0inu vi\u00f0'. \u00deessi merking er g\u00f6mul \u00ed m\u00e1linu \u2013 \u201eEg fraus a\u00f0ra stundina, svo eg skalf upp og ni\u00f0ur, \u00fe\u00f3 eg s\u00e6ti kringum kakal\u00f3ninn\u201c <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/670639\">segir<\/a> \u00ed texta fr\u00e1 17. \u00f6ld \u00ed 5. bindi <em>Bl\u00f6ndu<\/em>. Vissulega er \u00fe\u00f3 oft v\u00edsa\u00f0 til einhvers sveigs e\u00f0a boga \u00fe\u00f3tt ekki s\u00e9 um heilan hring a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00cd <em>Syrpu <\/em>1920 segir t.d. \u201eLeffingwell og Mikkelsen \u00e1kv\u00e1\u00f0u a\u00f0 sigla kringum Alaska\u201c \u2013 en \u00fatiloka\u00f0 er a\u00f0 sigla <em>hringinn \u00ed kring<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er mj\u00f6g algengt a\u00f0 ekki s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 greina fyrir v\u00edst milli \u00e1\u00f0urnefndra tveggja sta\u00f0armerkinga en ef ekki er sagt <em>hringinn \u00ed kringum <\/em>vir\u00f0ist s\u00fa s\u00ed\u00f0arnefnda mj\u00f6g oft eiga vi\u00f0. \u00cd <em>Vikunni <\/em>1942 segir t.d.: \u201eHann elti f\u00f6\u00f0ur minn heim, h\u00e9kk alltaf \u00ed kringum hann\u201c. \u00cd <em>\u00c1rd\u00edsi <\/em>1947 segir: \u201e\u00c1\u00f0ur en \u00feetta kom fyrir [\u2026.] voru \u00feau alltaf \u00ed kringum mig.\u201c \u00cd <em>Sj\u00f3mannabla\u00f0inu V\u00edkingi <\/em>1973 segir: \u201eMennirnir v\u00f6ndust \u00fev\u00ed, a\u00f0 hafa hann alltaf \u00ed kringum sig.\u201c \u00cd \u00feessum d\u00e6mum er nokku\u00f0 auglj\u00f3st a\u00f0 merkingin er '\u00ed grennd vi\u00f0', en \u00fearna v\u00edsar <em>vera \u00ed kringum <\/em>til hreyfingar og l\u00edklegra er h\u00e6pnara a\u00f0 nota \u00fea\u00f0 or\u00f0alag \u00feegar um kyrrst\u00f6\u00f0u er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 gert \u00ed 17. aldar d\u00e6minu og d\u00e6minu \u00far <em>DV <\/em>\u00ed upphafi. \u00c9g held samt varla a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 kalla \u00fea\u00f0 rangt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fdlega var sambandi\u00f0 \u00ed kringum h\u00e9r til umr\u00e6\u00f0u, \u00ed tengslum vi\u00f0 fr\u00e9tt \u00ed DV \u00fear sem kona \u00e1 mynd var s\u00f6g\u00f0 \u201e\u00ed kringum st\u00f3ra steina\u201c \u00ed sta\u00f0inn fyrir innan um st\u00f3ra steina e\u00f0a me\u00f0 st\u00f3ra steina \u00ed kringum sig. \u00deetta minnti mig \u00e1 a\u00f0 merking \u00feessa or\u00f0s hefur \u00e1\u00f0ur veri\u00f0 r\u00e6dd h\u00e9r \u00ed tengslum vi\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5941","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5941"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5941\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5942,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5941\/revisions\/5942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}